Hiện thực hóa mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, việc thực hiện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm không còn là phong trào mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong các nhà trường. Đặc biệt, tại các trường học vùng biển, nơi điều kiện kinh tế - xã hội và môi trường sống mang những nét đặc thù riêng biệt, việc áp dụng phương pháp này đã, đang tạo sự chuyển biến mạnh mẽ từ xây dựng được môi trường giáo dục an toàn, thân thiện đến nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.

Một hoạt động ngoài giờ của học sinh Trường Mầm non Ngư Lộc, xã Vạn Lộc.

Từ mục tiêu và quan điểm “học bằng chơi, chơi mà học”, ngay khi chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” được phát động, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các nhà trường xây dựng kế hoạch, giải pháp sát với thực tiễn của từng địa phương, đơn vị để triển khai thực hiện. Theo đó, ngoài làm tốt công tác tuyên truyền, định hướng để mỗi giáo viên tích cực, chủ động tham gia, các trường mầm non trong tỉnh nói chung, khu vực vùng biển nói riêng đã chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương, huy động sự ủng hộ, đồng thuận của các nhà hảo tâm, phụ huynh học sinh xây dựng không gian bên trong và bên ngoài lớp học đáp ứng tiêu chí xanh, sạch, đẹp, an toàn. Các nhà trường xác định rõ, khi khuôn viên trường học được giữ gìn sạch sẽ; mỗi phòng học được bố trí khoa học hợp lý, học sinh sẽ cảm thấy thoải mái, dễ chịu, từ đó nâng cao tinh thần học tập và ý thức bảo vệ môi trường. Đặc biệt, khi trường học an toàn với cơ sở vật chất được bảo đảm, không có nguy cơ tai nạn thương tích hay bạo lực sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện... Từ đây mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm sẽ từng bước được hiện thực hóa.

Cô giáo Nguyễn Thị Hoan, Hiệu trưởng Trường Mầm non Ngư Lộc, xã Vạn Lộc, chia sẻ: Để hiện thực hóa mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cùng với việc xây dựng khối đoàn kết nội bộ, tình yêu thương, chân thành và sự chia sẻ trong đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhà trường luôn quan tâm tạo dựng không gian trường học sạch, đẹp, an toàn, thân thiện, ấm cúng để mỗi học sinh nhận thấy rằng “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”. Đặc biệt, nhà trường đã xây dựng kế hoạch cử giáo viên tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực, phương pháp cũng như vận dụng thực tế các quan điểm lấy trẻ làm trung tâm vào giảng dạy. Đồng thời, tổ chức các hoạt động giáo dục đa dạng, linh hoạt, phát huy cao nhất tính tích cực, sáng tạo, tạo mọi cơ hội cho trẻ được trải nghiệm trong quá trình học... Từ những việc làm cụ thể, sát với thực tiễn địa phương và nhà trường, hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực. Trong đó, giáo viên năng động hơn trong đổi mới cách thức tổ chức, phương pháp tiến hành các hoạt động giáo dục cho trẻ; học sinh say mê học tập, thích được đến trường, tự tin, sáng tạo. Nhiều năm qua, tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi ra lớp của Trường Mầm non Ngư Lộc luôn đạt 100%.

Không chỉ Trường Mầm non Ngư Lộc, nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm, bên cạnh công tác tuyên truyền, các trường mầm non khác thuộc khu vực vùng biển của tỉnh như: Trường Mầm non Quảng Vinh, phường Nam Sầm Sơn; Trường Mầm non Quảng Lưu, xã Quảng Bình; Trường Mầm non Hoằng Trường, xã Hoằng Tiến... cũng đã làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục đáp ứng yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ. Nhiều trường học đã xây dựng môi trường thân thiện ngay tại lớp học với nhiều màu sắc sinh động, trẻ được tham gia và tự khám phá khi hoạt động ở các góc hoạt động như: góc phân vai, góc xây dựng, góc sách truyện, góc thiên nhiên... Qua các góc học tập này, trẻ có thể lựa chọn học một mình hoặc theo nhóm, kích thích sự sáng tạo của cả cô và trò, từ đó trẻ hứng thú đến lớp và chủ động, tích cực hơn trong học tập.

Ghi nhận từ thực tiễn cho thấy, hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm còn được các trường mầm non vùng biển gắn với nhiệm vụ xây dựng “trường học hạnh phúc”. Sự kết hợp này đã mang lại những hiệu ứng tích cực như: cảnh quan môi trường sư phạm của nhà trường không ngừng được đổi mới theo hướng khang trang, sạch, đẹp, thân thiện; 100% trẻ được bảo vệ an toàn tuyệt đối cả về thể chất và tinh thần; trẻ khỏe mạnh, hứng thú tham gia các hoạt động khám phá, trải nghiệm do giáo viên tổ chức. Đội ngũ giáo viên nhà trường tích cực trong mọi hoạt động, linh hoạt, đa dạng trong hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục; tích cực khai thác, thiết kế các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ... Đặc biệt, thay vì áp dụng những khuôn mẫu cứng nhắc, việc đặt trẻ làm trọng tâm, tập trung vào nhu cầu, sở thích và khả năng riêng của mỗi trẻ của các nhà trường đã khuyến khích sự chủ động, sáng tạo và phát triển toàn diện của trẻ.

Từ vai trò, ý nghĩa cùng với kết quả đã đạt được trong những năm qua, đại diện các nhà trường cho rằng, giáo dục lấy trẻ làm trung tâm vẫn là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, thống nhất trong mọi hoạt động giáo dục hiện nay và trong thời gian tới. Quan điểm này được thể hiện trong tất cả các khâu của quá trình giáo dục với mục tiêu tạo môi trường công bằng, an toàn, thân thiện, lành mạnh đối với trẻ; kích thích tính chủ động, tích cực và sáng tạo của trẻ cũng như nâng cao năng lực và ý thức trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên và cha mẹ trẻ trong thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, phát triển toàn diện trẻ.

Bài và ảnh: Phong Sắc