Giáo dục tư tưởng để học sinh dân tộc thiểu số “miễn dịch” trước thông tin xấu độc

Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng ta luôn khẳng định, công tác tư tưởng là “linh hồn”, là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt mọi thắng lợi, là nền tảng tinh thần của xã hội, giữ vai trò định hướng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là bảo vệ đường lối, quan điểm, mà còn là bảo vệ niềm tin, lý tưởng và tương lai của dân tộc .

Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng và hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng cho học sinh vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Nâng cao nhận thức, nhận diện các thế lực thù địch

Trong bối cảnh hiện nay, khi toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực đời sống, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng trở nên cấp thiết, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Điều đó đặt ra trách nhiệm không chỉ cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, mà còn cho các cơ sở giáo dục, nơi trực tiếp hình thành nhân cách, lý tưởng và bản lĩnh cho thế hệ tương lai.

Hoạt động về nguồn góp phần bồi đắp tình yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Hiện nay, các thế lực thù địch đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, tập trung vào lĩnh vực tư tưởng, văn hóa. Chúng lợi dụng những vấn đề nhạy cảm như dân tộc, tôn giáo, nhân quyền để xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Đặc biệt, hiện nay khi không gian mạng phát triển mạnh mẽ, thông tin đa chiều, đa nguồn, nhiệm vụ này càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhất là đối với học sinh thế hệ đang hình thành thế giới quan, nhân sinh quan, việc giữ vững bản lĩnh chính trị, khả năng nhận diện đúng – sai là yếu tố quyết định để không bị cuốn theo những luồng thông tin lệch lạc. Đối với học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi nhiệm vụ ấy càng mang ý nghĩa sâu sắc. Các em không chỉ là tương lai của quê hương bản làng, mà còn là lực lượng góp phần giữ gìn, lan tỏa bản sắc văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc một trong những trụ cột vững chắc của nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thực tiễn cho thấy, các thế lực thù địch đang ngày càng gia tăng các hoạt động chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, lợi dụng triệt để không gian mạng để lan truyền thông tin sai trái, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến dân tộc, tôn giáo, nhân quyền. Trong khi đó, học sinh DTTS thường có xuất phát điểm không đồng đều về điều kiện kinh tế, trình độ nhận thức và kỹ năng tiếp cận thông tin. Một bộ phận học sinh còn thiếu kỹ năng phân tích, sàng lọc thông tin, dễ bị tác động bởi những luồng thông tin xấu độc nếu không được định hướng kịp thời. Đây chính là thách thức trực tiếp đối với công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong nhà trường hiện nay.

Từ nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của mình, thời gian qua, Đảng bộ Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn đã xác định, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải bắt đầu từ việc xây dựng niềm tin, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng và hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng cho học sinh.

Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho học sinh

Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn, được thành lập ngày 24/7/2003 theo Quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, là cơ sở giáo dục đặc thù với nhiệm vụ bồi dưỡng dự bị đại học cho học sinh là con em đồng bào DTTS và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Trải qua hơn 20 năm xây dựng và phát triển, từ những ngày đầu còn nhiều thiếu thốn về cơ sở vật chất và đội ngũ, nhà trường đã từng bước khẳng định vị thế, trở thành một địa chỉ giáo dục có uy tín, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn nhân lực cho khu vực miền núi và vùng đồng bào DTTS.

Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn đã có hơn 20 năm xây dựng, phát triển, là cơ sở giáo dục đặc thù với nhiệm vụ bồi dưỡng dự bị đại học cho học sinh là con em đồng bào DTTS.

Đến nay, nhà trường đã bồi dưỡng hơn 11.000 học sinh thuộc 31 dân tộc, đến từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Trong đó, phần lớn con em đồng bào các dân tộc thiểu số xứ Thanh. Từ mái trường này, nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành, tiếp tục học tập ở các trường đại học, cao đẳng, rồi trở về phục vụ quê hương, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội và củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở. Đó không chỉ là kết quả của quá trình giáo dục, mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của chính sách dân tộc, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước trong thực tiễn.

Thầy và trò Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn trong giờ dạy và học.

Cùng với đó, đội ngũ cán bộ, giáo viên của nhà trường không ngừng được củng cố, nâng cao về trình độ chuyên môn và bản lĩnh chính trị; cơ sở vật chất ngày càng được đầu tư đồng bộ, khang trang, đáp ứng yêu cầu dạy và học trong giai đoạn mới. Trong suốt quá trình hoạt động, nhà trường luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, nhiều năm liền đạt danh hiệu tập thể lao động xuất sắc, được tặng thưởng nhiều bằng khen, cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban Dân tộc. Với những thành quả đó, Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn không chỉ là nơi chắp cánh ước mơ cho học sinh vùng cao, mà còn là một “cầu nối” quan trọng góp phần đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số; qua đó góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ cơ sở.

Trong nhiệm kỳ 2020 – 2025, công tác giáo dục chính trị tư tưởng được Đảng bộ Nhà trường triển khai đồng bộ, bài bản và có chiều sâu. Nhà trường tổ chức đầy đủ các hoạt động sinh hoạt chính trị đầu khóa, tuần sinh hoạt công dân – học sinh, các chuyên đề giáo dục về đạo đức, pháp luật, kỹ năng sống, phòng chống tệ nạn xã hội. Nội dung giáo dục được lồng ghép linh hoạt trong các hoạt động dạy học và ngoại khóa, giúp học sinh tiếp cận một cách tự nhiên, không áp đặt.

Đặc biệt, việc đổi mới phương pháp giáo dục được chú trọng theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Nhiều hoạt động ý nghĩa được tổ chức như: Hành trình về nguồn, hội thi tìm hiểu văn hóa dân tộc, “Rung chuông vàng”, “Hương sắc vùng cao”, “Sắc màu Toán học”... Qua đó, học sinh không chỉ được trang bị kiến thức mà còn được nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và niềm tự hào dân tộc.

Giao lưu văn nghệ, tăng tình đoàn kết, gắn bó, xây dựng lối sống tích cực trong học sinh.

Song song với đó, công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội trong học sinh được thực hiện thường xuyên, thông qua nhiều kênh như sinh hoạt lớp, đối thoại trực tiếp, các nhóm mạng xã hội. Nhà trường kịp thời định hướng, giải đáp những vấn đề học sinh quan tâm, góp phần ngăn chặn từ sớm những biểu hiện lệch lạc trong nhận thức.

Hiệu quả của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong nhà trường được thể hiện rõ qua những con số cụ thể như: Tỷ lệ học sinh đủ điều kiện vào học đại học hằng năm đạt từ 98% đến 100% đã thể hiện chất lượng giáo dục toàn diện và sự ổn định về tư tưởng, tâm lý của học sinh. Tỷ lệ học sinh xếp loại rèn luyện tốt và xuất sắc đạt từ 90% đến 95%, phản ánh sự chuyển biến tích cực về ý thức, đạo đức, lối sống.

Lễ kết nạp đảng viên trong nhà trường, tạo nền móng, xây dựng lý tưởng, niềm tin cho đảng viên trẻ, góp phần xây dựng tổ chức cơ sở đảng vững mạnh.

Trong nhiệm kỳ 2020-2025, nhà trường đã triển khai 70 đề tài nghiên cứu khoa học, 86 sáng kiến đổi mới sáng tạo được nghiệm thu và áp dụng vào thực tiễn giảng dạy. Đội ngũ giáo viên không ngừng nâng cao chất lượng, với 21 giáo viên dạy giỏi, 20 giáo viên chủ nhiệm giỏi cấp trường. Đặc biệt, trong cuộc thi viết chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2024, Đảng bộ Nhà trường đạt giải Nhất tập thể, cùng nhiều giải cá nhân ở cấp thành phố và cấp tỉnh. Từ đó góp phần tạo sự chuyển biến trong nhận thức của học sinh, các em biết phân biệt đúng – sai, có khả năng “miễn dịch” trước thông tin xấu độc, chủ động lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.

Từ thực tiễn triển khai, nhà trường rút ra một số bài học kinh nghiệm đó là: Phải đặt công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tổng thể nhiệm vụ giáo dục toàn diện, gắn dạy chữ với dạy người. Nội dung và phương pháp giáo dục phải phù hợp với đặc thù học sinh DTTS, đảm bảo tính gần gũi, dễ hiểu, dễ tiếp nhận. Phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, giáo viên – mỗi thầy cô là một tấm gương sống động, có sức lan tỏa mạnh mẽ. Kết hợp hài hòa giữa giáo dục lý tưởng cách mạng với giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc, tạo nền tảng vững chắc cho niềm tin và bản lĩnh của học sinh.

Trong bối cảnh mới, để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác giáo dục tư tưởng,Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn xác định: Một là, Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục chính trị tư tưởng theo hướng hiện đại, linh hoạt, phù hợp với tâm lý thế hệ trẻ. Hai là, Tăng cường ứng dụng công nghệ số, xây dựng các kênh truyền thông chính thống, hấp dẫn trên không gian mạng. Ba là, Đẩy mạnh giáo dục văn hóa dân tộc gắn với giáo dục lý tưởng cách mạng. Bốn là, Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, giáo viên trong công tác tư tưởng và kỹ năng định hướng dư luận. Năm là, Tăng cường phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội trong quản lý, giáo dục học sinh.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong học sinh DTTS là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, tâm huyết và sáng tạo. Từ thực tiễn Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn có thể khẳng định, khi công tác giáo dục chính trị tư tưởng được triển khai đúng hướng, phù hợp với đối tượng, sẽ tạo nên những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động, niềm tin của học sinh. Với bề dày truyền thống, mái trường tiếp tục là nơi góp phần vun đắp niềm tin, bồi dưỡng lý tưởng, hình thành thế hệ công dân trẻ có bản lĩnh chính trị vững vàng, sẵn sàng đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Lê Văn Nguyên (Giáo viên Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn)