Giải quyết khiếu nại, tố cáo từ cơ sở - “Lá chắn” giữ ổn định xã hội

Giải quyết khiếu nại, tố cáo (KNTC) từ cơ sở là việc làm thường xuyên của chính quyền. Nơi nào làm tốt thì địa phương giữ vững ổn định, còn nếu làm chậm, làm không tới nơi tới chốn thì dễ phát sinh bức xúc, khiếu kiện kéo dài, thậm chí thành “điểm nóng”. Vì vậy, đối thoại, hòa giải và xử lý dứt điểm mâu thuẫn ngay tại địa bàn được xem như “lá chắn” giữ ổn định xã hội, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và củng cố niềm tin vào Đảng, Nhà nước.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nga Sơn giải quyết nhanh chóng hồ sơ cho người dân.

Thực tế cho thấy, mỗi lá đơn được tiếp nhận đúng quy trình, được giải thích rõ ràng, được xử lý dứt điểm từ cơ sở sẽ giúp giảm đơn thư vượt cấp. Nhiều vụ việc nếu được gặp gỡ sớm, nói chuyện thẳng, kiểm tra hồ sơ đầy đủ thì không phải đi xa, không phải gửi nhiều nơi. Cái khó của công tác này nằm ở chỗ, người dân đến với tâm trạng bức xúc, còn cán bộ phải bình tĩnh, tôn trọng, làm đúng pháp luật và phải giải thích cho dân hiểu.

Xã Nga Sơn là địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để nâng cao hiệu quả giải quyết KNTC. Xã được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Nga Sơn, Nga Yên, Nga Thanh, Nga Hiệp và Nga Thủy. Trước khi sáp nhập, nhiều vụ việc tồn đọng kéo dài. Công tác quản lý đất đai có thời điểm còn bất cập, dẫn đến tranh chấp và khiếu kiện vượt cấp, kéo dài. Khi tổ chức lại đơn vị hành chính, việc đầu tiên mà lãnh đạo xã xác định là phải “gỡ” dần các nút thắt cũ, đồng thời xử lý đúng hạn các vụ việc mới phát sinh.

Từ thực tế đó, xã Nga Sơn đề ra các giải pháp trọng tâm như nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp dân; tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân; rà soát, phân loại, lập danh mục vụ việc tồn đọng để tập trung giải quyết; phấn đấu xử lý 100% vụ việc mới phát sinh đúng thời hạn theo luật định. Theo báo cáo, trong năm 2025 (cả xã mới và các xã cũ) đã tiếp nhận và xử lý 121/121 đơn, đạt 100%. Từ đầu năm 2026 đến nay, xã tiếp nhận 48 đơn, qua rà soát có 46 đơn đủ điều kiện xử lý...

Đồng chí Lê Ngọc Khánh, Chủ tịch UBND xã Nga Sơn cho biết: “Chúng tôi coi đối thoại là khâu then chốt. Việc nào thuộc thẩm quyền của xã thì giải quyết đến cùng, đúng luật, đúng trình tự. Việc nào vượt thẩm quyền thì hướng dẫn rõ để người dân đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Mục tiêu là không để dân phải đi lại nhiều lần và không để vụ việc kéo dài vì thiếu thông tin”.

Ở xã Triệu Sơn, công tác giải quyết đơn thư, KNTC cũng được triển khai bài bản, đúng pháp luật. Từ khâu tiếp nhận, phân loại đến xử lý đều làm đúng thẩm quyền. Kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Triệu Sơn tiếp nhận 78 đơn thư và xử lý đạt 100%; trong đó có 77 vụ việc đủ điều kiện giải quyết. Kết quả, xã đã giải quyết 69/77 vụ việc, đạt gần 89,6%; riêng kiến nghị, phản ánh giải quyết đạt trên 93%. Vụ việc khiếu nại duy nhất thuộc thẩm quyền đã được giải quyết dứt điểm, xác định nội dung khiếu nại không có cơ sở.

Đồng chí Lê Trọng Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Sơn cho biết: “Làm công tác tiếp dân là phải hết sức bình tĩnh, có thái độ chuẩn mực và biết lắng nghe các ý kiến phản ánh của người dân. Sau đó mới đối chiếu hồ sơ, mời các bên liên quan làm việc và trả lời bằng văn bản theo quy định. Làm nhanh nhưng không được vội, làm chặt nhưng không được đẩy cái khó về phía dân”.

Theo khảo sát trên địa bàn toàn tỉnh, hiện khối lượng đơn thư vẫn lớn, nội dung đa dạng. Chỉ tính trong năm 2025, có trên 18.000 đơn của người dân gửi đến các cấp, các ngành của tỉnh, trong đó 17.955 đơn phát sinh mới. Qua rà soát, cơ quan chức năng phân loại 15.382 đơn đủ điều kiện xử lý, tương ứng 14.720 vụ việc cụ thể. Phần lớn nội dung tập trung vào kiến nghị, phản ánh với 12.921 đơn; KNTC chỉ chiếm 1.911 đơn.

Cùng với tiếp nhận, công tác giải quyết đơn thư KNTC, phản ánh, kiến nghị thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính Nhà nước các cấp trong tỉnh đạt kết quả đáng ghi nhận. Với 7.912/8.247 vụ việc đã được giải quyết, đạt tỷ lệ 95,93%, nhiều vụ việc được khép lại bằng quyết định thấu tình, đạt lý. Đối với 6.664 đơn (tương đương 6.473 vụ việc) không thuộc thẩm quyền, thay vì trả lại, các cơ quan đã ban hành văn bản hướng dẫn để người dân đến đúng cơ quan có thẩm quyền...

Giải quyết KNTC từ cơ sở không chỉ đơn thuần là tiếp nhận và xử lý đơn, mà ở đó, mỗi vụ việc được giải quyết đúng, kịp thời sẽ giảm nguy cơ phát sinh điểm nóng, tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội. Ngược lại, một vụ việc kéo dài có thể làm mất nhiều thời gian của cả người dân và chính quyền. Từ thực tiễn cho thấy, khi cấp ủy, chính quyền coi tiếp dân là nhiệm vụ trọng tâm, làm đúng pháp luật, làm công khai, minh bạch, thì ổn định xã hội được giữ vững ngay từ cơ sở.

Bài và ảnh: Xuân Minh