Đức và Pháp thúc đẩy duy trì năng lực không gian quân sự

Đức, Pháp cùng 5 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đề xuất điều chỉnh sáng kiến “Lá chắn Không gian châu Âu”, tập trung bảo vệ các hệ thống không gian của EU, đồng thời duy trì quyền kiểm soát năng lực không gian quân sự ở cấp quốc gia.

Đức, Pháp, Áo, Bỉ, Tây Ban Nha, Hà Lan và Thụy Điển kêu gọi xem xét lại căn bản sáng kiến “Lá chắn Không gian châu Âu”, theo hướng xây dựng một cấu trúc an ninh không gian tập trung vào bảo vệ các hệ thống không gian của EU, trong khi việc phát triển năng lực vẫn do chính phủ các nước thành viên quyết định.

Bảy nước cho rằng các chính phủ thành viên cần giữ vai trò trung tâm trong sáng kiến, với phạm vi được thu hẹp nhằm tôn trọng quyền kiểm soát của từng quốc gia đối với năng lực không gian quân sự.

Pháp và Đức từ lâu tỏ ra thận trọng với sáng kiến “Lá chắn Không gian châu Âu”, được Brussels đưa ra năm 2025 trong khuôn khổ Lộ trình Sẵn sàng Quốc phòng 2030. Trong một tài liệu do Euronews tiếp cận, hai nước cùng các nước ký kết đã đưa ra định hướng riêng về an ninh không gian châu Âu.

Tài liệu nêu rõ cần xây dựng một cấu trúc an ninh không gian châu Âu có khả năng tích hợp hiệu quả các năng lực không gian hiện có và đang được phát triển của các nước thành viên, cũng như những cơ chế của EU đã được thống nhất, đồng thời tránh trùng lặp không cần thiết.

Bảy nước cũng cho rằng sáng kiến cần được đổi tên, bởi thuật ngữ “lá chắn” có thể tạo ấn tượng rằng EU sẽ trực tiếp phát triển các năng lực mới. Các nước ký kết đồng thời nhấn mạnh giới hạn liên quan chủ quyền quốc gia đối với năng lực không gian quân sự.

Tài liệu khẳng định trách nhiệm về các vấn đề an ninh và quốc phòng, trong đó có mua sắm, vận hành và bảo vệ các hệ thống không gian phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng, thuộc thẩm quyền của các quốc gia thành viên. Các nước cũng cho rằng cần tăng cường trao đổi hai chiều giữa cơ quan chức năng cấp quốc gia và cấp EU về phương án ứng phó với các mối đe dọa, những điểm dễ bị tổn thương và các vấn đề kỹ thuật.

Cuối cùng, bảy nước kêu gọi Ủy ban châu Âu hợp lý hóa hệ thống tài chính dành cho lĩnh vực không gian vốn đang bị phân tán, với nhiều công cụ khác nhau như chương trình Horizon Europe, các khoản đầu tư của Ngân hàng Đầu tư châu Âu và Quỹ Quốc phòng châu Âu.

Bích Hồng