Đòi nợ cũng cần phải có văn hóa

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam vừa đặt lại ranh giới cho hoạt động thu hồi nợ của ngân hàng và công ty tài chính. Theo đó, hiệp hội đã ban hành Quyết định số 15/QĐ-HHNH kèm Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ, có hiệu lực từ ngày 31/3/2026.

Xung quanh việc đòi nợ, đòi nợ thuê thời gian qua cho thấy rất nhiều vụ việc đã đi quá giới hạn đạo đức và lằn ranh pháp luật gây bức xúc dư luận, tác động tiêu cực đến trật tự xã hội, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức, cá nhân.

Ngoài gây áp lực về tâm lý thông qua nhiều thủ đoạn, nhiều người còn bị bên đòi nợ tác động vật lý quá mức làm tổn thương sức khỏe, tính mạng. Có những người không chịu được áp lực đã phải bỏ trốn, thậm chí tự sát. Dù cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều vụ việc đòi nợ trái pháp luật, xử lý không ít đối tượng vi phạm pháp luật trong việc đòi nợ, đòi nợ thuê, nhưng việc dùng vũ lực trong đòi nợ vẫn phổ biến ở nhiều nơi.

Với việc ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ không chỉ nhằm góp phần lập lại trật tự trong một lĩnh vực được xem là hết sức phức tạp, mà còn tiến tới lập ra một chuẩn mực mới: Đòi nợ cũng phải đúng quy định, có văn hóa. Theo đó, bộ quy tắc này đặt ra các chuẩn mực như cấm nhân viên thu hồi nợ trực tiếp hoặc thông qua bên thứ ba dùng vũ lực đe dọa, quấy rối, xúc phạm, lừa dối hoặc ép buộc khách hàng và người liên quan để thu hồi nợ. Cao hơn thế, khi làm việc với khách hàng, nhân viên thu hồi nợ phải tôn trọng, lắng nghe, tìm hiểu hoàn cảnh và nguyên nhân chậm trả nợ để có cách xử lý phù hợp. Cùng với đó, nhân viên thu hồi nợ phải cung cấp đầy đủ thông tin về dư nợ và thực hiện đúng thỏa thuận hợp đồng.

Mục đích của bộ quy tắc này nhằm thiết lập một khung ứng xử chuẩn mực, hài hòa giữa quyền lợi của tổ chức tín dụng và quyền được tôn trọng, bảo vệ của khách hàng. Văn bản dù mang tính định hướng đạo đức nghề nghiệp, khuyến nghị hành vi, không thay thế quy định pháp luật hiện hành, nhưng được xem là cơ sở để các tổ chức hội viên xây dựng quy định nội bộ riêng.

Với mục tiêu thượng tôn pháp luật, xây dựng một xã hội pháp luật, văn hóa, hài hòa lợi ích, rất cần các tổ chức tín dụng tôn trọng. Một tổ chức tín dụng tuân thủ pháp luật, có văn hóa gồm cả văn hóa trong việc đòi nợ, chính là góp phần để thúc đẩy xã hội phát triển, pháp luật được tôn trọng và cũng chính là biện pháp để xây dựng thương hiệu cho ngân hàng, tổ chức tài chính, sản phẩm của đơn vị sẽ được nhiều người sử dụng hơn.

Tuệ Minh