Đẩy nhanh tiến độ xử lý sạt lở đồi Phòng Không

Sau cơn bão số 5 năm 2025, đồi Phòng Không (thôn Nguyễn Trãi, xã Linh Sơn) xuất hiện nhiều vết nứt lớn, đe dọa trực tiếp đến an toàn của hàng chục hộ dân dưới chân đồi. Gần nửa năm sau sự cố, dự án xử lý sạt lở khẩn cấp đã được triển khai, song áp lực về tiến độ vẫn hiện hữu khi mùa mưa bão năm 2026 đang đến gần.

Dự án chống sạt lở tại đồi Phòng Không đang được triển khai.

Khẩn trương thi công

Những ngày này tại khu vực đồi Phòng Không, xã Linh Sơn, không khí thi công diễn ra khẩn trương, máy xúc, xe tải hoạt động liên tục. Các mũi thi công được bố trí hợp lý theo địa hình, vừa đảm bảo tiến độ, vừa kiểm soát an toàn. Sau nhiều tháng chờ đợi, việc dự án chính thức được triển khai đã phần nào giúp người dân trong khu vực yên tâm hơn, dù nỗi lo vẫn còn đó.

Đứng từ khu dân cư nhìn lên sườn đồi, ông Lê Xuân Cường ở thôn Nguyễn Trãi không giấu được trăn trở. Gia đình ông cũng như nhiều hộ khác từng phải di dời khẩn cấp trong đêm xảy ra sạt lở, đến nay vẫn chưa hết cảm giác bất an. “Nhà cửa, đồ đạc ở đó cả nên ai cũng lo. Chỉ mong công trình làm nhanh, chắc chắn để bà con ổn định cuộc sống”, ông Cường mong mỏi.

Cũng theo ông Cường, khu dân cư thôn Nguyễn Trãi hình thành từ nhiều năm trước, nằm ven trục giao thông chính, phía sau tựa lưng vào đồi Phòng Không. Những dấu hiệu sạt trượt đã xuất hiện rải rác từ trước, nhưng chưa gây ảnh hưởng lớn. Phải đến đợt mưa kéo dài do ảnh hưởng của bão số 5 năm 2025, nguy cơ mới bộc lộ rõ rệt. Khoảng 22 giờ ngày 25/8/2025, sau nhiều ngày mưa lớn, khu vực đồi Phòng Không bất ngờ xuất hiện vết nứt rộng tới 0,4m, kéo dài khoảng 250m, một lượng lớn đất từ sườn đồi đổ xuống khu dân cư. Trong tình huống cấp bách, chính quyền xã Linh Sơn đã huy động lực lượng, tổ chức di dời 16 hộ dân với 54 nhân khẩu ra khỏi khu vực nguy hiểm ngay trong đêm; phong tỏa hiện trường.

Đầu tháng 9/2025, UBND tỉnh đã ban hành tình huống khẩn cấp sạt lở đất tại đây làm cơ sở triển khai các giải pháp xử lý. Đến cuối năm 2025, dự án xử lý khẩn cấp sạt lở đồi Phòng Không được phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 20,5 tỷ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh. Mục tiêu không chỉ là khắc phục hậu quả trước mắt mà còn xử lý triệt để nguy cơ sạt lở, đảm bảo an toàn lâu dài cho khu dân cư. Theo thiết kế, dự án triển khai đồng bộ nhiều hạng mục như đào cắt cơ, hạ tải khối đất đá trong phạm vi sạt lở; thanh thải đá hòn, đá tảng; tạo mái taluy với độ dốc hợp lý; xây dựng hệ thống thoát nước; đồng thời thi công tường chắn bê tông xi măng dài khoảng 300m để giữ ổn định sườn đồi. Đây là những giải pháp mang tính tổng thể, hướng tới xử lý tận gốc nguy cơ trượt lở thay vì chỉ gia cố tạm thời. Dù vậy, với người dân, điều họ quan tâm không chỉ là công trình được triển khai, mà còn là tiến độ và độ an toàn khi hoàn thành.

Nỗi lo bãi thải và áp lực tiến độ

Trong khi công trường đang duy trì nhịp thi công khẩn trương, quá trình triển khai thực tế lại phát sinh nhiều khó khăn. Ông Phạm Văn Tuấn, cán bộ kỹ thuật Công ty Tư vấn và Xây dựng Trường Sơn - nhà thầu thi công cho biết, địa hình khu vực đồi Phòng Không cao, dốc, lại nằm sát khu dân cư nên mọi hoạt động đều phải tính toán kỹ lưỡng. Để đảm bảo an toàn, đơn vị phải thi công theo trình tự: xử lý phần chân cung sạt trước, gia cố nền, sau đó mới tiếp tục các hạng mục cắt lớp phía trên. Việc không thể triển khai đồng loạt khiến tiến độ bị chia nhỏ theo từng bước, vừa làm vừa theo dõi diễn biến địa chất.

Một áp lực khác đến từ khối lượng đất phải xử lý rất lớn, khoảng 170 nghìn m3. Việc tìm kiếm bãi thải phù hợp là một trong những trở ngại. Bãi thải hiện tại gần như đã hết khả năng tiếp nhận, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn thi công nếu không được tháo gỡ kịp thời. Cùng với đó, yêu cầu đảm bảo môi trường trong quá trình thi công cũng đặt ra không ít thách thức. Hoạt động vận chuyển đất đá phải kiểm soát chặt để tránh phát tán bụi, đất ra khu dân cư, trong khi tuyến đường vận chuyển lại đi qua khu vực sinh sống của người dân. Giá nhiên liệu tăng cao thời gian qua cũng khiến chi phí vận hành máy móc, phương tiện đội lên, gây áp lực không nhỏ cho nhà thầu.

Ông Lê Văn Mạnh, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Linh Sơn, cho biết: "Việc quy hoạch bãi thải mới đang được khẩn trương triển khai, song vướng mắc lớn nhất vẫn là quỹ đất để làm vị trí đổ thải ít. Đồng thời, phương án làm thủ tục thu hồi khoáng sản cho các dự án có nhu cầu cũng được tính toán để vừa đảm bảo đúng quy định, vừa tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên, giảm áp lực cho bãi thải. Theo quy định, đất thải phải đổ ở nơi trũng, những hố sâu tự nhiên. Khi quy định vị trí bãi thải đất phải xem xét những điều kiện địa chất và địa chất thủy văn, không được làm cản trở thoát nước và gây trở ngại cho thoát lũ... Linh Sơn là xã vùng núi dốc, địa hình bị chia cắt manh mún, xã chưa có vị trí đổ thải được quy hoạch. Với khối lượng đất cần đổ thải rất lớn, trong khi vị trí và diện tích các khu vực đổ thải theo quy định ít, nhất là chỉ đổ thải vào vị trí là đất công thuộc quản lý của UBND xã”.

Theo ông Mạnh, địa phương đang tiếp tục rà soát vị trí phù hợp, tính toán phương án phối hợp với các xã, các dự án lân cận để có thể sử dụng một phần vật liệu tận thu được cho san lấp mặt bằng các dự án có nhu cầu, tối ưu hóa nguồn lực, mục tiêu tạo mọi điều kiện cho đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo an toàn trước mùa mưa lũ năm 2026. Để đạt được mục tiêu đó, ngoài nỗ lực của đơn vị thi công, rất cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của chính quyền và các ngành chức năng trong việc tháo gỡ “điểm nghẽn”, đặc biệt là vấn đề bãi thải. Chỉ khi những “nút thắt” này được giải quyết, công trình mới có thể tăng tốc về đích, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống, yên tâm trước mưa bão.

Bài và ảnh: Đình Giang