Chiếc túi thuốc nối việc bản, việc dân

Địa bàn sau sáp nhập rộng hơn, chặng đường di chuyển dài hơn, đồi cao dốc đứng nhiều hơn. Nhưng hành trình của anh Len Văn Thược, Phó Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản Piềng Kít, xã Mường Lý vẫn vậy - qua các nếp nhà sàn với chiếc túi thuốc sờn buộc sau yên xe, nối việc dân, việc bản bằng sự tận tụy của một người con vùng cao.

Anh Len Văn Thược thăm, kiểm tra sức khỏe cho người dân bản Piềng Kít, xã Mường Lý. Ảnh: T.T

“Y sĩ Thược” của bản Piềng Kít

Chiều xuống chậm trên những triền núi xã Mường Lý. Sau một ngày nắng gắt, hơi nóng còn phả lên từ con đường đất nối các điểm bản. Anh Len Văn Thược, sinh năm 1990, dắt chiếc xe máy cũ ra sân, kiểm tra bình xăng, buộc chắc chiếc túi thuốc sau yên rồi chuẩn bị đến một cuộc họp. Hình ảnh ấy đã trở nên quen thuộc với người dân nơi đây. Có việc bản, bà con gọi anh. Nhà có người đau ốm, bà con cũng gọi anh. Khi triển khai chủ trương mới, anh là Phó Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản Piềng Kít. Khi có người sốt cao, đau bụng, trở dạ trong đêm, anh lại là “y sĩ Thược” của bản làng.

Sau sáp nhập, Piềng Kít trải rộng trên địa bàn 3 bản Tài Chánh, Mau và Kít cũ. Bản có 154 hộ dân sống rải theo các triền đồi, khe suối, trên diện tích 2.125,76ha. Việc bản theo đó cũng men theo những con dốc, lối mòn và các nếp nhà sàn nằm cách xa nhau giữa núi. Anh Thược bước vào công việc quản lý bản với vốn trải nghiệm khá dày của một cán bộ cơ sở. Anh từng làm y tế thôn bản, công an viên, phó bản, rồi Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản Tài Chánh cũ. Mỗi vị trí giúp anh hiểu thêm một mặt đời sống của người dân. Riêng chiếc túi thuốc lại mở cho anh một lối vào khác: từ những cơn đau, những cuộc gọi lúc đêm khuya và những khi bà con cần một người có thể tin cậy.

Năm 2012, sau khi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Y Phú Thọ, Len Văn Thược trở về công tác tại Trạm Y tế xã Mường Lý. Hai năm sau, anh xin nghỉ việc ở trạm để tham gia công việc của bản Tài Chánh cũ. Rời trạm y tế, anh không rời hẳn nghề y. Kiến thức đã học và kinh nghiệm chăm sóc ban đầu vẫn theo anh trong cách quan sát một người đang đau, nghe lời kể bệnh và nhận ra những biểu hiện bất thường.

Anh Len Văn Thược ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý, triển khai công việc của bản Piềng Kít.

Ở Piềng Kít, nhiều người vẫn nhắc chuyện ông Lò Văn Thuyên, sinh năm 1975, được anh Thược đưa đi cấp cứu trong một đêm đau bụng dữ dội. Ban đầu, gia đình nghĩ đó chỉ là cơn đau dạ dày nên còn chần chừ. Nhận được tin, anh Thược chạy xe đến nhà. Qua thăm hỏi và quan sát, anh nghi ông Thuyên đau ruột thừa, khuyên gia đình phải đưa đi viện ngay.

Từ bản ra Bệnh viện Đa khoa Mường Lát dài hơn ba chục cây số, đường quanh co, nhiều đoạn khó đi. Thấy gia đình còn lúng túng, anh vừa giải thích, vừa trực tiếp đưa người bệnh vượt đường rừng đi cấp cứu. Ông Thuyên sau đó được phẫu thuật kịp thời. “Đêm đó tôi đau quá, người nhà cũng hoang mang. May có anh Thược đến, nói phải đi viện ngay rồi trực tiếp đưa tôi ra bệnh viện. Sau này bác sĩ bảo nếu chậm thêm sẽ rất nguy hiểm. Với gia đình tôi, anh Thược không chỉ là trưởng bản, mà còn là người đã giúp tôi qua một lần sinh tử”, ông Thuyên nhớ lại.

Năm 2020, trong một đêm mưa lũ, anh Thược nhận được cuộc gọi từ bản Cò Cài, xã Trung Lý, báo có sản phụ chuyển dạ. Ngoài trời, mưa rừng xối xuống, con sông Mã cuồn cuộn nước chia cắt đường vào bản. Anh mang theo túi thuốc, cùng người nhà sản phụ vượt sông. Trong căn nhà sàn chỉ sáng bằng ánh đèn pin, giữa tiếng mưa, tiếng nước réo và sự lo lắng của người thân, anh bình tĩnh hỗ trợ sản phụ, hướng dẫn gia đình chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho cuộc sinh nở. Đứa trẻ cất tiếng khóc trong đêm lũ ấy nay chuẩn bị vào lớp 1.

Những câu chuyện như thế trở thành một phần ký ức của người dân về anh Thược. Ở miền núi, quãng đường từ bản đến trạm y tế hay bệnh viện nhiều khi được đo bằng nhiều thứ hơn cây số: những con dốc, khe suối, mùa mưa lũ, tâm lý ngại đi xa, thói quen chịu đau và nỗi lo chi phí điều trị. Bởi vậy, một người có kiến thức y tế ngay trong bản thường là nơi bà con tìm đến đầu tiên.

Anh Len Văn Thược thăm mô hình chăn nuôi dê của người dân bản Piềng Kít, xã Mường Lý.

Từ những lần thăm người ốm, sơ cứu người gặp nạn hay hỗ trợ một ca sinh trong đêm, anh Thược đến gần dân bằng những việc cụ thể. Sự tin cậy được bồi đắp từ đó, để khi cùng bà con bàn chuyện làm đường, sản xuất hay chuyển đổi số, lời anh nói dễ được lắng nghe hơn.

Nối việc dân trong bản mới

Khi ba bản cũ hợp thành Piềng Kít, khối lượng công việc ở cơ sở tăng lên rõ rệt. Một thông báo họp dân, một chủ trương hỗ trợ sản xuất, một đợt tuyên truyền pháp luật hay một vụ việc phát sinh đều đòi hỏi người trưởng bản phải nắm nhanh, đi sát và xử lý khéo.

Những ngày đầu nhận nhiệm vụ, anh Thược dành nhiều thời gian xuống từng cụm dân cư, gặp người cao tuổi, trưởng họ và các hộ có uy tín để nắm tâm tư. Việc thuộc thẩm quyền của bản được giải quyết ngay. Việc vượt khả năng, anh ghi lại, báo cáo xã và tiếp tục theo dõi. Anh nói với bà con bằng cách nói của người trong bản, chậm rãi, gần gũi và rõ việc.

Anh Len Văn Thược vượt những tuyến đường đồi dốc để đến các khu dân cư, nắm bắt tình hình và giải quyết công việc của bản Piềng Kít.

Anh lập các nhóm zalo của ban quản lý bản, chi bộ, đoàn thể, phụ huynh và thanh niên để phục vụ điều hành. Chủ trương của xã, lịch họp, thông báo tiêm phòng, cảnh báo dịch bệnh trên đàn gia súc và các nội dung cần triển khai được chuyển tải nhanh hơn. Với những hộ chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, anh vẫn gặp trực tiếp, nhờ người thân truyền đạt hoặc đến tận nhà.

Chiếc túi thuốc tiếp tục theo anh trong nhiều chuyến đi bản. Có khi trước cuộc họp, anh tranh thủ đo huyết áp cho người cao tuổi, hỏi thăm người mới ốm dậy, nhắc một gia đình đưa trẻ đi tiêm chủng đúng lịch. Từ chuyện sức khỏe, những việc khác của bản được mở ra tự nhiên hơn: đất đai, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, sản xuất, chăn nuôi.

Nhận xét về anh Len Văn Thược, ông Vi Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Mường Lý cho rằng, đây là cán bộ trẻ nhưng đã trải qua nhiều vị trí ở cơ sở, từ y tế, an ninh trật tự đến công tác bản nên nắm chắc địa bàn, hiểu người dân và xử lý công việc linh hoạt. Sau sắp xếp thôn, bản, địa bàn Piềng Kít rộng hơn, yêu cầu điều hành cũng cao hơn. Anh Thược đã biết kết hợp uy tín gây dựng trong Nhân dân với cách làm mới, nhất là ứng dụng công nghệ thông tin để kết nối và triển khai công việc.

Một trong những điều khiến anh trăn trở là sinh kế của người dân. Piềng Kít hiện có 8 hộ nghèo, 11 hộ cận nghèo. Đất đồi, đất rừng là lợi thế, nhưng địa hình chia cắt, sản xuất còn nhỏ lẻ, nguồn vốn của nhiều hộ hạn chế. Không ít thanh niên lớn lên chọn rời bản xuống các khu công nghiệp làm thuê. Từ thực tế đó, anh cùng ban quản lý bản vận động, kết nối các nguồn hỗ trợ hợp pháp để xây dựng, duy trì một quỹ nhỏ giúp hộ nghèo, hộ khó khăn đầu tư sản xuất. Nguồn quỹ hiện hỗ trợ một số hộ vay khoảng 20 triệu đồng mỗi hộ để mua lợn nái giống, phát triển chăn nuôi và trồng quế.

Anh Thược không dừng lại ở việc bàn giao vốn. Hằng tháng, anh đến từng hộ vay xem chuồng trại, kiểm tra đàn lợn, hỏi cách chăm sóc cây quế, nhắc bà con vệ sinh môi trường và phòng bệnh cho vật nuôi. Từ những việc ấy, anh mong bà con tìm được hướng đi bền hơn, dựa vào đất, vào rừng và sức lao động của chính mình để nâng dần đời sống.

Piềng Kít vẫn còn nhiều khó khăn. Đường sá có đoạn cách trở, sinh kế phụ thuộc nhiều vào tự nhiên, việc thay đổi tập quán sản xuất cần thêm thời gian. Nhưng trong những chuyển động đầu tiên của bản mới, vai trò của một cán bộ cơ sở trẻ, biết bám địa bàn và làm việc bằng những trách nhiệm cụ thể, đã dần hiện rõ.

Hoàng hôn phủ xuống Piềng Kít. Khói bếp từ những mái nhà sàn len qua tán cây, hòa vào làn sương đang xuống trên núi. Tiếng trẻ gọi nhau sau giờ học, tiếng mõ trâu lốc cốc về chuồng, tiếng điện thoại báo tin từ một nhóm zalo... Anh Len Văn Thược lại lên xe, chiếc túi thuốc vẫn buộc sau yên. Con đường đến điểm họp tối nay còn phải qua vài quả đồi. Sau những đổi thay về địa giới và tên gọi, người dân Piềng Kít đã quen với dáng người trưởng bản đi qua các nếp nhà sàn, khi vì một ca đau ốm giữa đêm, khi vì một việc bản còn dang dở...

Ghi chép của Tăng Thúy