Người cũ của bản mới

Sau khi bản Ún, bản Xì Lồ và bản Trung Tiến sáp nhập thành bản Tây Tiến, xã Mường Lý, anh Mai Văn Thề thôi giữ chức Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Ún cũ. Nhưng với người con dân tộc Mông sinh năm 1993 này, việc với bản làng không dừng lại khi anh thôi giữ chức vụ. Từng nắm hộ dân, từng lối mòn, từng nếp sinh hoạt của bản cũ, anh lặng lẽ đồng hành cùng cán bộ bản mới, giữ cho công việc ở cơ sở không bị đứt quãng.

Anh Mai Văn Thề thăm mô hình sản xuất của người dân bản Ún. Ảnh: Tăng Thúy

Cuối năm 2025, sau nhiều năm sống trong nỗi lo sạt lở, 117 hộ dân bản Ún cũ được hỗ trợ di dời lên khu tái định cư mới. Nơi ở an toàn hơn, nhưng bà con vẫn phải thích nghi với sóng điện thoại chập chờn, nước sinh hoạt có lúc chưa ổn định, sinh kế còn cần thời gian gây dựng. Trong những năm làm Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Ún, anh Mai Văn Thề là người đi sát những đổi thay ấy. Sinh ra và lớn lên ở bản, anh thuộc từng lối mòn, khe suối, từng khu dân cư thường bị chia cắt khi mưa lớn. Anh cũng nắm rõ hoàn cảnh từng hộ: nhà nào còn thiếu gạo, hộ nào có người già đau ốm, gia đình nào mới chuyển lên khu tái định cư, thanh niên nào đang đi làm ăn xa...

Ở khu 2, nơi sóng điện thoại thường chập chờn, anh Thề tìm được một điểm bắt sóng ổn định rồi dựng tạm chiếc chòi gỗ nhỏ. Những hôm cần nhận thông báo từ xã, xem lịch họp, kiểm tra chỉ đạo mới trên nhóm zalo, anh lại ra đó bắt sóng lấy tin rồi về báo lại cho bà con. Việc quan trọng, anh ghi chép cẩn thận, sau đó đến từng nhà giải thích. Mỗi khi có cảnh báo mưa lớn, nguy cơ sạt lở hoặc yêu cầu rà soát hộ dân ở khu vực mất an toàn, anh dùng loa truyền thanh, gọi điện cho các hộ ở gần, rồi trực tiếp đến từng nhà nhắc bà con phòng tránh. Với gia đình có người già, trẻ nhỏ hoặc nhà ở vị trí thấp, anh thường dặn kỹ hơn để họ sẵn sàng di chuyển.

Không chỉ chuyển tải thông tin, anh còn giúp bà con làm quen với điện thoại thông minh, gọi video cho con em đi làm ăn xa, nhận hình ảnh. Anh Giàng A Khai, một người dân trong bản, nhận xét: “Việc của bản, anh nắm rất kỹ. Muốn tìm anh Thề thì cứ ra chỗ bắt sóng là gặp”. Câu nói vui ấy gợi ra phần nào quãng thời gian gần chục năm anh Thề làm cầu nối giữa người dân với chính quyền cơ sở. Ở một bản vùng cao, sự tận tụy đôi khi bắt đầu từ những việc cụ thể: nhận được tin, hiểu đúng thông báo, chuyển kịp đến từng hộ dân và không để ai bị bỏ lại trong lúc khó khăn.

Từ ngày 1/7/2026, bản Ún cùng bản Xì Lồ và bản Trung Tiến được hợp nhất thành bản Tây Tiến. Sau gần chục năm giữ cương vị Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Ún, anh Mai Văn Thề khép lại chặng đường công tác ở vị trí này. Sự thay đổi ấy không chỉ là việc một bản cũ nhập vào một bản mới. Với người dân vùng cao, tên bản còn gắn với ký ức, nếp sống và cách cộng đồng nhận ra nhau. Bản Tây Tiến mới có địa bàn rộng hơn, dân cư phân bố ở nhiều khu. Trong đó, bản Ún cũ chủ yếu là đồng bào Mông, lại vừa trải qua di dời, nên tâm tư, sinh kế và nếp sinh hoạt còn nhiều điều cần nắm kỹ.

Bí thư Chi bộ bản Tây Tiến hiện nay là anh Lương Văn Phương, cán bộ người dân tộc Thái, nguyên Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Trung Tiến cũ. Anh Phương có kinh nghiệm làm công tác cơ sở, nhưng khi tiếp nhận địa bàn rộng hơn, với nhiều khu dân cư khác nhau về phong tục, ngôn ngữ và điều kiện sinh hoạt, việc bao quát từng hộ dân cần thêm thời gian. Trong khoảng chuyển tiếp ấy, anh Thề chủ động đồng hành.

Thay vì chỉ bàn giao sổ sách theo thủ tục, anh Thề trực tiếp dẫn anh Phương đi bộ đến từng khu, từng hộ. Có nhà, anh giới thiệu hoàn cảnh. Có việc, anh giải thích thêm bằng tiếng Mông. Có trường hợp, anh nhắc riêng để ban quản lý bản lưu ý trong mùa mưa. Trên những lối mòn quen thuộc, người cựu cán bộ không những chỉ đường, mà còn trao lại phần việc khó ghi hết trong biên bản: nếp sống, tâm tư và khó khăn riêng của từng gia đình.

Anh Lương Văn Phương, Bí thư Chi bộ bản Tây Tiến, chia sẻ: “Địa bàn sau sáp nhập rất rộng, bà con người Mông lại mới lên khu tái định cư chưa lâu nên phát sinh nhiều việc. Nếu không có sự hướng dẫn tỉ mỉ của anh Thề, tôi phải mất rất nhiều thời gian mới có thể bao quát và hiểu được lòng dân ở đây. Sự hỗ trợ ấy giúp chúng tôi bắt nhịp với công việc, không để việc của bà con bị chậm”.

Ở bản Tây Tiến hôm nay, anh Mai Văn Thề là “người cũ” của một tên bản mới. Có những trách nhiệm bắt đầu từ nhiệm kỳ, nhưng không khép lại theo nhiệm kỳ. Với anh Thề, sự gắn bó với bản làng vẫn tiếp tục theo cách bình dị như thế.

Tăng Thúy