Chìa khóa cho phát triển chăn nuôi bền vững

Những năm qua, ngành chăn nuôi Thanh Hóa phải đối mặt với nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm như viêm da nổi cục trên trâu, bò, cúm gia cầm, dịch tả lợn châu Phi... Tuy nhanh chóng được kiểm soát nhưng cũng làm gián đoạn chuỗi sản xuất và ảnh hưởng tới người chăn nuôi. Trước thực tế đó, việc xây dựng các cơ sở an toàn dịch bệnh (ATDB) có ý nghĩa rất lớn, không chỉ kiểm soát dịch bệnh mà còn tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Đây chính là “chìa khóa” để phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

Trang trại chăn nuôi gà đẻ trứng quy mô lớn ở xã Hoằng Lộc.

Từ năm 2016, Thanh Hóa đã triển khai xây dựng cơ sở chăn nuôi ATDB. Đến nay, toàn tỉnh có 107 cơ sở, trong đó có 67 cơ sở chăn nuôi lợn, 1 cơ sở chăn nuôi bò và 39 cơ sở chăn nuôi gia cầm. Tại các cơ sở trên, điều kiện như vệ sinh thú y, khai báo dịch bệnh, tiêm phòng, kiểm dịch động vật, giết mổ động vật, xử lý động vật mắc bệnh truyền nhiễm... được đảm bảo đúng quy định. Các cơ sở chăn nuôi được cấp giấy chứng nhận ATDB sẽ được xem xét cấp chứng nhận đạt Quy phạm thực hành chăn nuôi tốt Việt Nam (VietGAHP), được ưu tiên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm...

Là một trong những địa phương phát triển chăn nuôi, xã Nga Sơn có nhiều trang trại quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Tại trang trại của chị Đặng Thị Thanh hiện đang hoàn thành các điều kiện của cơ sở chăn nuôi ATDB. Theo chị Thanh, trang trại đã đạt các điều kiện như cách xa khu dân cư, phòng chống dịch bệnh và áp dụng quy trình kiểm soát dịch bệnh “3 lớp”, đó là: tiêm đầy đủ vắc-xin phòng dịch, vệ sinh chuồng trại định kỳ, bảo đảm thức ăn, nước uống sạch và kiểm soát nguồn gốc con giống... an toàn đối với bệnh H5N1, H5N6 và các loại bệnh khác. Tuy nhiên, để được công nhận cơ sở ATDB, trang trại cần đầu tư thêm hệ thống khử trùng, phương tiện vận chuyển chuyên dụng, khu vực riêng để xử lý xác động vật... cũng như phải mở rộng quy mô chăn nuôi.

Thực tiễn cho thấy, xây dựng cơ sở chăn nuôi ATDB là điều cần thiết đối với các trang trại chăn nuôi quy mô lớn. Bởi không chỉ được hưởng các quyền lợi theo quy định của Luật Thú y, dễ dàng tiêu thụ sản phẩm, được tham gia vào chuỗi sản xuất, mà còn tạo ra một lớp “áo giáp” bảo vệ đàn vật nuôi trước những loại dịch bệnh nguy hiểm; giảm tối đa chi phí phòng và điều trị bệnh để vừa đảm bảo yếu tố sạch bệnh, an toàn, tăng hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.

Tuy nhiên, với điều kiện để được chứng nhận cơ sở ATDB và số lượng cơ sở hiện được cấp phép thì thực tế cho thấy việc xây dựng cơ sở ATDB còn gặp nhiều khó khăn. Chị Lê Thị Trâm - người chăn nuôi bò thịt chất lượng cao ở xã Hoằng Hóa, cho biết: “Người chăn nuôi chưa mặn mà xây dựng cơ sở ATDB bởi quy mô chưa phù hợp, thủ tục khá phức tạp, chi phí kiểm nghiệm lớn, phải đáp ứng nhiều chỉ tiêu, thời gian chờ xét nghiệm nguồn nước, mầm bệnh, ảnh hưởng môi trường khá dài... Cùng với đó, chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán, chưa bảo đảm các điều kiện vệ sinh thú y, khó áp dụng các biện pháp về chăn nuôi an toàn sinh học, ATDB"...

Theo đánh giá của Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thanh Hóa, từ những quyền lợi mà người chăn nuôi có được thì việc xây dựng cơ sở ATDB không chỉ giúp ổn định nguồn cung thực phẩm mà còn phòng, chống dịch bệnh hiệu quả; tạo động lực cho ngành chăn nuôi sản xuất các sản phẩm đáp ứng quy chuẩn. Tuy xác định được khó khăn, nhưng với mục tiêu phát triển chăn nuôi bền vững, Chi cục Chăn nuôi và Thú y vẫn tiếp tục thực hiện rà soát các địa phương, trang trại quy mô lớn, đủ điều kiện để hướng dẫn xây dựng vùng, cơ sở chăn nuôi ATDB. Bên cạnh đó, đề nghị các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền về lợi ích của việc xây dựng cơ sở, vùng chăn nuôi ATDB; hướng dẫn các hộ chăn nuôi về những quy định và cách thức đăng ký tham gia xây dựng; từng bước loại bỏ chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư; xây dựng các khu trang trại tập trung, quy mô lớn; đầu tư hệ thống chuồng trại, thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh, xử lý môi trường, áp dụng công nghệ tự động hóa từng khâu và toàn bộ quá trình sản xuất...

Bài và ảnh: Lê Ngọc