Bước lùi nghiêm trọng trong quan hệ Baku và Brussels

Quốc hội Azerbaijan đã quyết định đình chỉ toàn bộ quan hệ hợp tác với Nghị viện châu Âu ( EP), trong động thái được Baku mô tả là phản ứng trước các “hoạt động chống Azerbaijan” từ phía cơ quan lập pháp của Liên minh châu Âu.

Hình ảnh cờ Azerbaijan (trái) và cờ Liên minh châu Âu (EU) (phải) tại trụ sở Nghị viện Châu Âu. Ảnh: APA

Azerbaijan là đối tác then chốt giúp EU giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga. Năm 2025, Azerbaijan đã cung cấp khoảng 13 tỷ m3 khí đốt cho EU và EU từng xem Azerbaijan là trụ cột của bản đồ năng lượng hậu Nga của châu Âu. Sự kiện căng thẳng ngoại giao bùng phát này có thể làm chậm các dự án chuyển đổi năng lượng chung của hai bên, gây ra tâm lý bất an cho thị trường năng lượng.

Quyết định đình chỉ hợp tác được thông qua với sự nhất trí tuyệt đối tại phiên họp toàn thể của Quốc hội Azerbaijan

Theo nghị quyết được thông qua, cơ quan lập pháp Azerbaijan- Milli Majlis, sẽ chấm dứt hợp tác trên tất cả các lĩnh vực với Nghị viện châu Âu, đồng thời khởi động thủ tục rút khỏi Hội đồng Nghị viện Euronest.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang, sau khi EP thông qua một nghị quyết ngày 30/4 với nội dung kêu gọi Azerbaijan đảm bảo quyền lợi của người Armenia rời Karabakh, yêu cầu trả tự do cho các công dân Armenia bị giam giữ và lên án các hành động quân sự của Azerbaijan.

Baku cực lực phản đối nghị quyết này. Phía Azerbaijan lên án mạnh mẽ nội dung nghị quyết, cho rằng nghị quyết này bóp méo thực tế, vi phạm các nguyên tắc khách quan và xâm phạm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Azerbaijan. Azerbaijan cảnh báo, cách tiếp cận của EP có thể gây tổn hại đến tiến trình bình thường hóa quan hệ trong khu vực và ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ song phương Azerbaijan-EU.

Quốc hội Azerbaijan. Ảnh:operativmm

Baku cũng bác bỏ các nội dung trong nghị quyết liên quan đến việc người dân Armenia trở lại vùng Karabakh, gọi đây là sự can thiệp vào công việc nội bộ của Azerbaijan.

Phía Azerbaijan khẳng định, mặc dù đã đề xuất kế hoạch tái hòa nhập vào năm 2023 phù hợp với Hiến pháp Azerbaijan, người dân Armenia đã tự nguyện rời khỏi khu vực này.

Chủ tịch Quốc hội Azerbaijan, bà Sahiba Gafarova, chỉ trích EP đã biến thành một “trung tâm chính trị thiên vị”, liên tục đưa ra các cáo buộc vô căn cứ nhằm phá hoại chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Azerbaijan.

Động thái này đánh dấu một bước lùi nghiêm trọng trong quan hệ giữa Baku và Brussels. Việc cắt đứt kênh liên lạc nghị viện làm phức tạp thêm các nỗ lực bình thường hóa quan hệ tại khu vực Nam Caucasus. Các nghị sĩ Azerbaijan khẳng định đây không phải là quyết định nhất thời mà là phản ứng chính trị đối với “mô hình bất công kéo dài” từ phía châu Âu.

Trước đó, vào năm 2016, hai bên từng nối lại quan hệ sau một giai đoạn gián đoạn tương tự, nhưng những diễn biến hiện tại cho thấy hố sâu ngăn cách về quan điểm địa chính trị đang ngày càng nới rộng.

Nhật Lệ

Nguồn: Xinhua, Anadolu