Bế mạc G7 tại Pháp: Đồng thuận vượt kỳ vọng, thách thức còn đó

Giữa bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn từ xung đột địa chính trị, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đến sức ép phục hồi kinh tế toàn cầu, Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp đã khép lại với những cam kết được đánh giá là tích cực hơn kỳ vọng. Tuy vậy, phía sau bức tranh đồng thuận vẫn còn không ít khác biệt về lợi ích và những thách thức trong quá trình hiện thực hóa các mục tiêu mà các nhà lãnh đạo G7 vừa thống nhất.

Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp đã khép lại với những cam kết được đánh giá là tích cực hơn kỳ vọng. Ảnh: Diplomatie

Điều gì khiến Hội nghị G7 năm nay được đặc biệt quan tâm?

Trước khi Hội nghị Thượng đỉnh G7 khai mạc tại Évian (Pháp), sự chú ý của dư luận quốc tế không chỉ hướng vào những nội dung nghị sự của hội nghị mà còn vào khả năng các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới có thể duy trì được tiếng nói chung trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng phức tạp. Những biến động địa chính trị, đà phục hồi kinh tế toàn cầu còn mong manh cùng các thách thức mới về năng lượng, công nghệ và chuỗi cung ứng đã khiến kỳ họp năm nay được đánh giá là một trong những hội nghị G7 có nhiều sức ép nhất trong những năm gần đây.

Thực tế diễn ra trong ba ngày hội nghị cho thấy, thay vì để những khác biệt làm lu mờ chương trình nghị sự, các nhà lãnh đạo G7 đã tập trung vào những lĩnh vực có thể tạo dựng đồng thuận, đồng thời mở rộng đối thoại về các thách thức dài hạn như AI, an ninh mạng, khoáng sản thiết yếu và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây được xem là điểm khác biệt đáng chú ý so với một số hội nghị G7 gần đây, khi chương trình nghị sự không chỉ dừng ở việc ứng phó với các cuộc khủng hoảng hiện hữu mà còn hướng tới việc định hình những quy tắc mới cho nền kinh tế và an ninh toàn cầu trong giai đoạn tới.

Có thể nói, thành công lớn nhất của Hội nghị G7 lần này không nằm ở số lượng tuyên bố được thông qua, mà ở việc các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới vẫn duy trì được tiếng nói chung trong bối cảnh những khác biệt về lợi ích và ưu tiên chiến lược ngày càng rõ nét. Đây cũng chính là nền tảng để G7 tiếp tục khẳng định vai trò trong quản trị các vấn đề toàn cầu, đồng thời mở ra kỳ vọng về khả năng hiện thực hóa những cam kết đạt được tại hội nghị.

Đồng thuận vượt kỳ vọng: Điểm sáng lớn nhất của Hội nghị G7

Nếu như trước thềm hội nghị, nhiều ý kiến dự báo G7 sẽ khó tìm được tiếng nói chung trước những khác biệt về lợi ích và ưu tiên chiến lược giữa các thành viên, thì kết quả bế mạc lại cho thấy một diễn biến tích cực hơn dự báo. Sau ba ngày làm việc, các nhà lãnh đạo không chỉ duy trì được sự thống nhất về nhiều vấn đề then chốt, mà còn phát đi thông điệp rõ ràng về quyết tâm phối hợp ứng phó với các thách thức toàn cầu, từ an ninh, kinh tế đến công nghệ và phát triển bền vững.

Thành công lớn nhất của Hội nghị G7 lần này không nằm ở số lượng tuyên bố được thông qua, mà ở việc các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới vẫn duy trì được tiếng nói chung. Ảnh: AFP

Phát biểu tại cuộc họp báo bế mạc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh hội nghị đã diễn ra trong "tinh thần đoàn kết", đồng thời khẳng định các nhà lãnh đạo G7 đã đạt được sự đồng thuận trên nhiều vấn đề chiến lược và tăng cường phối hợp trước những thách thức an ninh toàn cầu.

Một trong những kết quả nổi bật là việc các nhà lãnh đạo G7 tiếp tục tái khẳng định lập trường chung đối với vấn đề Ukraine, đồng thời thống nhất duy trì sức ép thông qua các biện pháp kinh tế và ngoại giao, cũng như tiếp tục hỗ trợ quá trình phục hồi và tái thiết của Ukraine. Mặc dù không xuất hiện những cam kết mang tính đột phá, việc các thành viên vẫn duy trì được tiếng nói thống nhất về một trong những vấn đề phức tạp nhất hiện nay được xem là tín hiệu tích cực, góp phần củng cố hình ảnh đoàn kết của G7.

Bên cạnh đó, hội nghị cũng ghi dấu ấn với việc thông qua sáng kiến tăng cường hợp tác về khoáng sản chiến lược – lĩnh vực được nước chủ nhà Pháp xác định là một trong những ưu tiên hàng đầu của nhiệm kỳ Chủ tịch G7. Theo Reuters, các nhà lãnh đạo đã nhất trí thành lập Liên minh Khoáng sản Chiến lược cùng một cơ chế điều phối nhằm đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường dự trữ và giảm phụ thuộc vào bất kỳ một nguồn cung đơn lẻ nào đối với các loại khoáng sản thiết yếu phục vụ chuyển đổi năng lượng, công nghệ cao và công nghiệp quốc phòng. Đây được xem là một trong những kết quả cụ thể và có ý nghĩa chiến lược nhất của hội nghị lần này.

Lần đầu tiên, lãnh đạo các tập đoàn AI hàng đầu thế giới như OpenAI, Google DeepMind, Anthropic và Mistral AI cùng tham gia đối thoại trực tiếp với các nhà lãnh đạo G7 về phát triển AI an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm. Ảnh: Biggo Finance

Không chỉ tập trung vào các vấn đề an ninh truyền thống, G7 năm nay còn mở rộng chương trình nghị sự sang những lĩnh vực sẽ định hình năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế trong tương lai. Lần đầu tiên, lãnh đạo các tập đoàn AI hàng đầu thế giới như OpenAI, Google DeepMind, Anthropic và Mistral AI cùng tham gia đối thoại trực tiếp với các nhà lãnh đạo G7 về phát triển AI an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm. Việc AI trở thành một chủ đề trọng tâm tại hội nghị cho thấy G7 đang từng bước chuyển trọng tâm từ ứng phó với khủng hoảng sang xây dựng các quy tắc cho những lĩnh vực công nghệ có ảnh hưởng lâu dài đối với tăng trưởng kinh tế và quản trị toàn cầu.

Ở góc độ kinh tế, các nhà lãnh đạo cũng tái khẳng định cam kết phối hợp nhằm tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và cải thiện môi trường đầu tư. Dù còn nhiều khác biệt trong cách tiếp cận đối với một số chính sách thương mại và công nghiệp, việc hội nghị vẫn đạt được sự thống nhất về các định hướng lớn cho thấy G7 đang nỗ lực duy trì vai trò là một diễn đàn điều phối chính sách giữa các nền kinh tế phát triển trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu ngày càng gia tăng.

Leslie Vinjamuri, Giám đốc Trung tâm Mỹ và châu Mỹ tại Chatham House, cho rằng giá trị cốt lõi của G7 hiện nay không còn nằm ở các tuyên bố mang tính hình thức, mà ở khả năng duy trì cơ chế tham vấn và phối hợp chính sách giữa các nền dân chủ công nghiệp hóa trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng.

Nhìn tổng thể, điều đáng chú ý của Hội nghị G7 tại Pháp không chỉ nằm ở những tuyên bố được công bố sau ba ngày làm việc, mà còn ở thông điệp chính trị mà hội nghị gửi tới cộng đồng quốc tế: trong một thế giới ngày càng nhiều biến động, các nền kinh tế phát triển hàng đầu vẫn có khả năng tìm kiếm tiếng nói chung trên những vấn đề có ý nghĩa chiến lược. Chính nền tảng đồng thuận ấy đã tạo tiền đề để G7 mở rộng chương trình nghị sự sang những lĩnh vực mang tính chiến lược dài hạn, từ đó khẳng định vai trò là một trong những diễn đàn điều phối quan trọng của kinh tế và chính trị toàn cầu.

G7 và sự tái định vị vai trò trong trật tự toàn cầu

Nếu như trong phát biểu bế mạc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh tinh thần đoàn kết và khả năng đạt đồng thuận của các nhà lãnh đạo, thì ở góc độ phân tích dài hạn, nhiều ý kiến cho rằng ý nghĩa quan trọng hơn của hội nghị năm nay nằm ở sự dịch chuyển trong vai trò của G7 trong hệ thống toàn cầu.

Tổng thống nước chủ nhà Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh hội nghị đã diễn ra trong “tinh thần đoàn kết”. Ảnh: AP

Thay vì chỉ đóng vai trò phản ứng trước các cuộc khủng hoảng kinh tế và địa chính trị, G7 đang ngày càng thể hiện xu hướng tham gia sâu hơn vào việc định hình các nguyên tắc chung trong những lĩnh vực có tác động dài hạn đến cấu trúc quyền lực quốc tế.

Theo đánh giá của Gideon Rachman, bình luận viên chính sách đối ngoại của Financial Times, G7 hiện không còn là một “câu lạc bộ điều phối khủng hoảng” đơn thuần, mà đang trở thành một không gian nơi các nền dân chủ phát triển tìm cách định hình cách thức vận hành của trật tự kinh tế toàn cầu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.

Ở góc độ nghiên cứu chính sách, Guntram Wolff, chuyên gia tại Viện Bruegel (Brussels), nhận định rằng sự thay đổi lớn nhất của G7 trong những năm gần đây là việc nhóm này ngày càng tập trung vào các lĩnh vực mang tính cấu trúc như công nghệ, an ninh kinh tế và khả năng chống chịu chuỗi cung ứng. Điều này phản ánh thực tế rằng ranh giới giữa kinh tế và an ninh đang trở nên mờ nhạt hơn trong chính sách toàn cầu.

Những chuyển dịch này cho thấy G7 đang không chỉ tìm cách duy trì sự phối hợp nội khối, mà còn hướng tới vai trò rộng hơn trong việc thiết lập các chuẩn mực và quy tắc cho những lĩnh vực mới của cạnh tranh quốc tế.

Khoảng cách giữa cam kết và hành động

Dù Hội nghị G7 tại Pháp được đánh giá là đạt mức đồng thuận cao hơn kỳ vọng, nhiều ý kiến phân tích cho rằng thách thức lớn nhất vẫn nằm ở giai đoạn sau hội nghị, khi các cam kết chính trị phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Đây cũng là điểm thường xuyên được nhắc lại trong các đánh giá về hiệu quả thực chất của G7 trong những năm gần đây.

G7 đang đứng trước một bài toán kép: vừa phải duy trì được sự đồng thuận trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng phân hóa, vừa phải bảo đảm rằng các kết quả đạt được tại hội nghị không chỉ dừng lại ở tuyên bố chính trị. Ảnh: Getty

Trên thực tế, không ít sáng kiến được thông qua tại các kỳ hội nghị trước đã gặp khó khăn trong quá trình triển khai do sự khác biệt về ưu tiên chính sách giữa các quốc gia thành viên, cũng như những thay đổi trong bối cảnh chính trị – kinh tế nội bộ của từng nước. Điều này khiến khoảng cách giữa tuyên bố chung và thực thi vẫn là một trong những vấn đề mang tính cấu trúc của cơ chế G7.

Ở góc độ này, các chuyên gia chính sách quốc tế nhận định rằng G7 đang đứng trước một bài toán kép: vừa phải duy trì được sự đồng thuận trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng phân hóa, vừa phải bảo đảm rằng các kết quả đạt được tại hội nghị không chỉ dừng lại ở tuyên bố chính trị. Nếu không thu hẹp được khoảng cách giữa cam kết và hành động, vai trò điều phối của G7 có thể sẽ bị đặt trong trạng thái chịu áp lực ngày càng lớn từ các cơ chế đa phương khác.

Dù vậy, không thể phủ nhận rằng việc duy trì được tiếng nói chung giữa các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới trong bối cảnh hiện nay vẫn mang ý nghĩa quan trọng. Trong một trật tự quốc tế đang biến động nhanh chóng, ngay cả những đồng thuận mang tính chính trị cũng có thể tạo ra nền tảng cho hợp tác dài hạn, nếu được theo dõi và triển khai một cách nhất quán.

Nhìn tổng thể, Hội nghị G7 tại Pháp năm nay không chỉ phản ánh nỗ lực củng cố đồng thuận giữa các thành viên, mà còn đặt ra câu hỏi mang tính dài hạn về hiệu quả thực thi. Và chính câu hỏi đó — khoảng cách giữa cam kết và hành động — mới là thước đo thực sự đối với vai trò và ảnh hưởng của G7 trong giai đoạn tiếp theo.

Bích Hồng