Bảo tồn thể thao dân tộc gắn với gìn giữ văn hóa, phát triển du lịch

Xã Thạch Quảng có gần 90% là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó người Mường chiếm trên 80%. Bên cạnh sự quan tâm, đẩy mạnh phong trào thể dục - thể thao (TDTT) quần chúng, xã không ngừng chú trọng việc bảo tồn, phát triển các môn thể thao dân tộc (TTDT).

Đẩy gậy là môn thể thao thường xuyên được người dân Thạch Quảng tập luyện, thi đấu.

Trong các dịp lễ hội, các sự kiện cộng đồng, những môn thể thao như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, tung còn, đánh mảng... luôn hiện diện, trở thành phần không thể thiếu trong không gian sinh hoạt truyền thống của đồng bào xã Thạch Quảng. Đây không chỉ là những cuộc thi mang tính tranh tài mà còn là dịp để cộng đồng gặp gỡ, giao lưu, củng cố tinh thần đoàn kết và trao truyền những giá trị văn hóa bản địa.

Để tạo nền tảng phát triển các môn TTDT, xã luôn quan tâm đầu tư các thiết chế thể thao cho cơ sở. Đến nay, toàn xã có trên 25 điểm tập TDTT thường xuyên, hệ thống sân chơi, bãi tập được đầu tư, mở rộng. Đáng chú ý, hệ thống các giải thể thao truyền thống được hình thành và duy trì đều đặn hằng năm, trong đó đặc biệt chú trọng các môn TTDT. Đồng thời đưa các môn TTDT vào thi đấu tại các kỳ đại hội TDTT cấp xã.

Điều đáng quý là ở Thạch Quảng công tác bảo tồn không mang tính thụ động mà có sự chủ động trao truyền cho thế hệ trẻ. Thông qua các hoạt động văn hóa, phong trào thể thao cơ sở và các ngày hội địa phương, lớp trẻ được tạo điều kiện tiếp cận, tham gia và hiểu hơn về ý nghĩa của các môn thể thao truyền thống.

Bí thư Đoàn xã Nguyễn Thành Vũ cho biết: “Đoàn thanh niên phối hợp với các cơ quan, đoàn thể thường xuyên tổ chức các môn bắn nỏ, kéo co, đánh mảng, đẩy gậy cho 27 chi đoàn trên địa bàn trong đời sống hàng ngày cũng như dịp lễ, tết. Bên cạnh đó chúng tôi cùng với các liên đội, tổ chức đoàn trong nhà trường đưa môn đánh mảng vào dạy trong các tiết thể dục, các buổi ngoại khóa”.

Anh Nguyễn Văn Long ở thôn Lâm Thành chia sẻ: “Là người trẻ nhưng tôi đặc biệt yêu thích các môn TTDT nên đã tập luyện từ bé. Cứ mỗi dịp địa phương có giải đấu tôi đều tham gia nhiệt tình. Tôi nghĩ chơi TTDT không chỉ để rèn luyện sức khỏe, mà còn nuôi dưỡng cốt cách người Mường, giữ giá trị văn hóa quê hương”.

Từ điểm tựa là các môn thể thao truyền thống, đến nay trên địa bàn xã tỷ lệ hộ gia đình thể thao đạt 25%, tỷ lệ người tham gia luyện tập TDTT thường xuyên đạt 45%. Số lượng người dân thường xuyên chơi các môn TTDT khoảng hơn 1.000 người. Toàn xã có 22 đội đánh mảng của các chi hội phụ nữ các thôn, có 3 nhóm bắn nỏ thường xuyên tập luyện.

Đáng chú ý, từ việc bảo tồn văn hóa, địa phương còn từng bước gắn các môn TTDT với phát triển du lịch, mở ra hướng đi vừa giữ gìn bản sắc, vừa tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Vừa qua, trong sự kiện Tuần lễ Du lịch thác Mây, không khí nơi đây trở nên sôi động hơn với chuỗi hoạt động thi đấu thể thao quần chúng đặc sắc, gồm đẩy gậy, kéo co, đánh mảng và bóng chuyền da nam. Không chỉ mang đến không gian tranh tài hào hứng, thu hút đông đảo người dân và du khách, các hoạt động còn góp phần làm nổi bật nét văn hóa vùng miền.

Chị Nguyễn Hoàng Thu Hương, du khách đến từ Ninh Bình, cho biết: “Tới Thạch Quảng tôi không chỉ ngắm cảnh đẹp mà còn được xem đẩy gậy, kéo co, đánh mảng rất thú vị. Những hoạt động này khiến chuyến đi có chiều sâu văn hóa hơn”.

Chính quyền xã xác định việc tổ chức thi đấu TTDT thường niên gắn với các sự kiện văn hóa du lịch không chỉ tạo sân chơi cho Nhân dân, mà còn góp phần làm sống lại những giá trị từng gắn bó mật thiết với cộng đồng. Người xem không chỉ thưởng thức thể thao mà còn được hòa mình vào những nét đẹp truyền thống. Chính sự kết hợp ấy đã tạo nên sức hấp dẫn riêng, biến thể thao thành “cầu nối” quảng bá văn hóa, kéo du khách đến gần hơn với vùng đất Thạch Quảng.

Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Quảng Nguyễn Xuân Mạnh cho biết: “Thời gian tới, xã sẽ phối hợp với các cơ quan tổ chức các lớp tập huấn cho đội ngũ giáo viên thể chất tại các trường học kiến thức chuyên sâu về các môn TTDT; đầu tư nâng cấp các thiết chế văn hóa - thể thao phục vụ luyện tập, thi đấu các môn thể thao. Bên cạnh đó tổ chức các giải thi đấu, giao lưu các môn thể thao trong khuôn khổ tuần lễ du lịch hàng năm gắn với phát triển du lịch nhằm tăng cường trải nghiệm cho du khách khi đến Thạch Quảng”.

Bài và ảnh: Anh Tuân