Bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc Dao

Cùng với việc phát triển kinh tế - xã hội, những năm qua, các địa phương trên địa bàn tỉnh có đồng bào dân tộc Dao sinh sống luôn quan tâm gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Dao. Nhờ đó, các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, phát huy trong cộng đồng.

Phụ nữ dân tộc Dao ở bản Suối Tút (xã Quang Chiểu) giữ gìn nghề thêu truyền thống.

Tại xã Quang Chiểu, cấp ủy, chính quyền đã chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch tuyên truyền, vận động Nhân dân gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Nhờ đó các loại hình văn hóa truyền thống, trò chơi, trò diễn của đồng bào dân tộc Dao được bảo tồn và phát huy trong cộng đồng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, tinh thần của người dân. Năm 2024, xã Quang Chiểu được thụ hưởng Dự án “Hỗ trợ đầu tư bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống bản Suối Tút”, tập trung vào việc khôi phục và phát triển các giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Dao. Bên cạnh đó, xã đã thành lập 2 câu lạc bộ văn hóa - văn nghệ tại bản Suối Tút và bản Con Dao nhằm truyền dạy các làn điệu dân ca, dân vũ cho thế hệ trẻ. Đồng thời, địa phương cũng phối hợp với Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa tổ chức thành công 4 lớp dạy chữ Nôm Dao cho 120 học viên. Những hoạt động thiết thực này đã tạo điều kiện thuận lợi để người dân gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Theo thống kê, hiện trên địa bàn tỉnh có trên 7.000 người dân tộc Dao sinh sống chủ yếu ở các xã Nguyệt Ấn, Ngọc Lặc, Thạch Lập, Cẩm Thạch, Cẩm Vân, Quang Chiểu, Pù Nhi. Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc Dao, các địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức của người dân về giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Đặc biệt, từ năm 2017 đến nay, Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức 32 lớp học chữ Nôm Dao, với trên 1.200 học viên tham gia. Nhờ đó, số người biết đọc, biết viết chữ Nôm Dao ngày càng gia tăng, bản sắc văn hóa truyền thống dần được khôi phục và phát triển. Cùng với đó, các địa phương đã nỗ lực phục dựng lại các trò chơi, trò diễn dân gian, như: múa rùa, múa bát, hát ru, dân ca; đồng thời mở các lớp truyền dạy nghề thêu, nghề dệt thổ cẩm gắn với phát triển du lịch. Nhiều lễ hội, nghi lễ dân gian được phục dựng và tổ chức thường xuyên, như Lễ Cấp sắc, Tết Nhảy... Hằng năm, các địa phương tổ chức liên hoan văn nghệ để các đội văn nghệ của đồng bào dân tộc Dao tham gia, từ đó phát hiện những hạt nhân mới, tạo lực lượng kế cận trong công tác gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Trong thời gian tới, các địa phương tiếp tục tăng cường và nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Dao. Tiếp tục huy động mọi nguồn lực để đầu tư xây dựng, nâng cao chất lượng các thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ nhu cầu sinh hoạt cộng đồng của đồng bào dân tộc Dao. Vận động các nghệ nhân am hiểu văn hóa dân tộc Dao sưu tầm và truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ...

Bài và ảnh: Khánh Linh