Vũ trụ thương mại - mặt trận mới trong cạnh tranh Trung, Mỹ

Ngành công nghiệp vũ trụ thương mại của Trung Quốc đang tăng trưởng với tốc độ đáng kinh ngạc, có thể củng cố năng lực kinh tế và tiềm lực quân sự của Bắc Kinh, qua đó tạo ra thách thức chiến lược ngày càng lớn đối với Mỹ. Đây là nhận định trong báo cáo do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) công bố ngày ngày 29/7.

Ngành vũ trụ thương mại Trung Quốc tăng tốc, tạo thách thức chiến lược với Mỹ. Ảnh: SCMP.

Theo báo cáo, kể từ khi Trung Quốc mở cửa lĩnh vực vũ trụ cho đầu tư tư nhân vào năm 2014, số lượng doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực như dịch vụ phóng vệ tinh, thông tin liên lạc không gian và các ngành liên quan đã tăng từ vài chục lên khoảng 600 công ty.

Báo cáo của CSIS cho biết, mặc dù nhiều doanh nghiệp được giới thiệu là công ty thương mại, song không ít đơn vị có quan hệ chặt chẽ với nhà nước và tham gia xây dựng hệ sinh thái không gian có thể phục vụ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).

Chuyên gia Kari Bingen, cựu quan chức Lầu Năm Góc và là tác giả của báo cáo, cho rằng Mỹ đang tập trung vào các mối đe dọa không gian từ PLA và kế hoạch thám hiểm Mặt Trăng nhưng chưa dành đủ sự chú ý cho tốc độ và quy mô phát triển của ngành vũ trụ thương mại Trung Quốc.

Theo CSIS, các công ty như “Guowang” và “Thousand Sails” đang lên kế hoạch đưa hàng nghìn vệ tinh lên quỹ đạo, cạnh tranh trực tiếp với mạng lưới vệ tinh Starlink của tập đoàn SpaceX.

Bên cạnh đó, Trung Quốc đang xây dựng các cơ sở sản xuất tự động quy mô lớn, với công suất ước tính từ 4.000-5.000 vệ tinh mỗi năm, tăng mạnh so với khoảng 500 vệ tinh cách đây ba năm.

Trung Quốc đang xây dựng các cơ sở sản xuất tự động quy mô lớn, với công suất ước tính từ 4.000-5.000 vệ tinh mỗi năm. Ảnh: The Wire China.

Báo cáo nhận định Bắc Kinh đang áp dụng mô hình phát triển công nghiệp từng được sử dụng trong lĩnh vực xe điện, dựa trên sự chỉ đạo tập trung của chính phủ, cạnh tranh giữa các địa phương, hỗ trợ tài chính và mở cửa có chọn lọc. Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang tích hợp thông tin liên lạc, viễn thám và định vị vệ tinh vào sáng kiến “Vành đai và Con đường”, hình thành cái gọi là “Con đường Tơ lụa không gian”.

CSIS cảnh báo sự mở rộng này có thể tạo ra một hệ sinh thái kỹ thuật số song song, giảm sự phụ thuộc của nhiều quốc gia vào các nền tảng và tiêu chuẩn công nghệ phương Tây.

Theo giới phân tích, sự trỗi dậy nhanh chóng của ngành vũ trụ thương mại Trung Quốc đang mở ra một mặt trận mới trong cạnh tranh công nghệ giữa Bắc Kinh và Washington, khi cuộc đua không gian không chỉ liên quan đến năng lực khoa học, mà còn gắn với ảnh hưởng địa chính trị, an ninh và quyền kiểm soát hạ tầng số toàn cầu.

Ngọc Liên

Nguồn: CSIS/ Financial Times.