Về Tống Sơn thăm Chùa Đô Mỹ

Giữa không gian làng quê yên bình của xã Tống Sơn, làng cổ Đô Mỹ hiện lên với những nếp nhà quây quần, lưu giữ đậm nét truyền thống lịch sử, văn hóa của vùng đất xứ Thanh. Nơi đây từng diễn ra nhiều hoạt động cách mạng sôi nổi gắn liền với nhiều tên tuổi, di tích tiêu biểu, ghi dấu những trang lịch sử vẻ vang, tự hào của địa phương. Trong dòng chảy lịch sử ấy, chùa Đô Mỹ được xem là một trong những địa điểm tiêu biểu.

Chùa Đô Mỹ còn được biết đến với tên gọi là chùa Kho.

Từ lâu, chùa Đô Mỹ luôn là điểm đến tâm linh quen thuộc, được đông đảo người dân và du khách thập phương đến dâng hương, vãn cảnh. Trong không gian rộng rãi, thoáng mát cùng với mùi hương trầm lan tỏa, mỗi người không chỉ tìm thấy sự thanh tịnh trong tâm hồn mà còn có dịp tìm hiểu sâu hơn về truyền thống lịch sử, văn hóa của địa phương gắn với ngôi chùa này.

Ni sư Thích Đàm Hưng, trụ trì chùa Đô Mỹ cho biết: Chùa Đô Mỹ trước kia còn gọi là chùa Kho, nằm ở phía Tây của làng và cũng không ai biết chính xác thời gian ban đầu ngôi chùa được xây dựng từ khi nào.

Đến năm Khải Định thứ 4 (năm Canh Ngọ 1920) chùa Kho được di chuyển về khu đất bên đình làng Đô Mỹ và được Nhân dân gọi là chùa Đô Mỹ (lấy tên làng đặt cho tên chùa) và từ đó mang tên gọi như ngày nay. Đến triều vua Bảo Đại (năm Bính Tý 1936), chùa Đô Mỹ làm thêm nhà tổ, nhà tăng và nhà khách theo hình chữ Đinh. Trong điện chính có 3 pho Tam Thế, tiếp đến là 3 pho Đức Thích Ca giáo chủ, tượng Tuyết Sơn và Đức Phật Di Lặc, hai bên còn có 2 pho tượng nhỏ. Trải qua nhiều đời trụ trì, đến cuối triều Nguyễn, chùa Đô Mỹ được xây dựng quy mô tương đối bề thế, mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn.

Trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc, chùa Đô Mỹ không chỉ là chốn tu hành mà còn được biết đến là “địa chỉ đỏ” của phong trào cách mạng địa phương. Nơi đây được đón các đồng chí Tố Hữu, Lê Tất Đắc, Lê Chủ về chỉ đạo phong trào, cũng là nơi nuôi giấu các cán bộ chủ chốt của huyện Hà Trung (cũ). Các nhà tu hành trở thành giao liên thầm lặng chắp nối cơ sở cách mạng. Chùa Đô Mỹ còn là nơi tiếp tế lương thực, thực phẩm cho chiến khu Ngọc Trạo, huyện Thạch Thành (cũ). Từ những đóng góp thiết thực đó, chùa Đô Mỹ đã góp phần cùng Nhân dân cả nước làm nên thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Tuy nhiên, trải qua thời gian cũng như những thăng trầm của lịch sử, chùa Đô Mỹ cũng có thời gian xuống cấp và những dấu tích kiến trúc xưa cũng chỉ còn lại trong ký ức của người dân.

Ni sư Thích Đàm Hưng chia sẻ: Năm 2002, khi về trụ trì tại đây, chùa Đô Mỹ chỉ còn lại một nền móng cũ với 3 gian nhỏ; chùa cũng lưu giữ một số hiện vật, như bát hương, tòa Cửu long. Được sự quan tâm của Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự chung tay của các tăng ni, phật tử và du khách thập phương, chùa Đô Mỹ đã từng bước được tu bổ, tôn tạo nhiều hạng mục, như: tam quan, nhà mẫu, nhà thờ tổ, gác chuông... Qua đó, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của Nhân dân và du khách thập phương.

Không chỉ mang giá trị lịch sử, chùa Đô Mỹ còn là điểm đến tâm linh thu hút đông đảo Nhân dân cũng như du khách thập phương đến vãn cảnh, chiêm bái. Chị Nguyễn Thị Mai, du khách đến từ phường Hạc Thành, chia sẻ: “Ấn tượng đầu tiên của tôi đến với chùa không chỉ là không gian thanh tịnh, thoáng đãng mà còn giúp cho tâm hồn tôi như lắng lại, nhẹ nhõm hơn, xóa bỏ lại những buồn phiền, lo âu của cuộc sống hàng ngày. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu về lịch sử, truyền thống cách mạng của địa phương qua di tích giúp tôi thêm tự hào và ý thức trách nhiệm hơn trong việc giữ gìn và phát huy giá trị di tích”.

“Với những giá trị về mặt lịch sử, cụm di tích lịch sử - văn hóa gồm đình và chùa Đô Mỹ được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 1996. Thời gian qua, công tác quản lý, bảo vệ và tu bổ, tôn tạo di tích luôn được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân quan tâm. Qua đó, không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của Nhân dân mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh”, ông Vũ Văn Chiến, Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tống Sơn cho biết.

Bài và ảnh: Trung Hiếu