Độc đáo vẻ đẹp văn hóa tâm linh tại Khu di tích Diêm Phố

Khu di tích Diêm Phố tọa lạc tại thôn Ninh Phú, xã Vạn Lộc. Những năm qua, được sự quan tâm của Nhà nước, các nhà hảo tâm, khu di tích này được tu bổ, tôn tạo đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của Nhân dân.

Một góc Khu di tích Diêm Phố, xã Vạn Lộc.

Những ngày giữa tháng 5, chúng tôi có dịp về thăm Vạn Lộc - vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa. Được sự chỉ dẫn của cán bộ văn hóa địa phương, chúng tôi đến tham quan khu di tích Diêm Phố. Ngay khi bước qua cổng tam quan ba tầng gác đồ sộ và cổ kính, một không gian tâm linh trang nghiêm, thanh tịnh mở ra trước mắt, khiến mọi muộn phiền, âu lo của cuộc sống thường nhật trong tôi dường như tan biến. Theo tư liệu lưu trữ địa phương, Khu di tích Diêm Phố có diện tích khoảng 1.000m2, là nơi thờ Tứ vị Thánh Nương, đền Ngư Ông, miếu Bão Gõ và chùa Liên Hoa. Từ cổng Tam Quan, một lối đi chính dẫn vào cửa đền và chia đôi khu di tích thành hai phần, kết nối với các đường xương cá để đi vào nghè, đền, chùa, miếu, phủ. Nổi bật nhất trong quần thể là đền thờ Tứ vị Thánh Nương. Dù trải qua nhiều lần trùng tu, từ khi làng Diêm Phố mới thành lập, ngôi đền vẫn giữ trọn nét kiến trúc uyển chuyển, bề thế. Công trình quay mặt về hướng Nam, được bố trí đối xứng cân đối giữa tòa điện chính, hai dãy dải vũ và tam quan, bao quanh một sân gạch hình chữ nhật ở trung tâm. Trong đời sống tâm linh của ngư dân Vạn Lộc, Tứ vị Thánh Nương luôn được tôn vinh và thờ cúng trang trọng, giữ vị trí cốt lõi trong hệ thống tín ngưỡng của người dân vùng biển.

Trải qua biến cố thời gian, lịch sử và xâm thực của nước biển, Khu di tích Diêm Phố được di chuyển nhiều lần và hiện tại được đặt trên địa bàn thôn Ninh Phú, xã Vạn Lộc. Vào ngày rằm, mùng 1, dịp lễ, tết, người dân quanh vùng đến thắp hương, chiêm bái. Với những giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, kiến trúc, Khu di tích Diêm Phố được xếp hạng là di tích cấp tỉnh. Hằng năm, vào các ngày 22/2 đến 24/2 (âm lịch) tại di tích diễn ra Lễ hội Cầu Ngư để tạ ơn Tam Bảo Phật, tứ vị Thánh Nương, Đông Hải Đại Vương, Nẹ Sơn Tôn Thần, Nam Hải Đại tướng quân; cầu cho mưa thuận gió hòa, trời yên biển lặng, tàu thuyền vươn khơi tôm cá đầy khoang, cuộc sống của Nhân dân luôn được ấm no, bình an, hạnh phúc. Ngoài phần lễ còn có phần hội, với nhiều trò chơi, trò diễn dân gian như: biểu diễn nhạc lưu thủy, múa lân, màn trống hội, diễn xướng chầu văn; thi cờ tướng, thi câu mực... thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương tham dự.

Năm 2017, Lễ hội Cầu Ngư xã Vạn Lộc được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng, khẳng định sự nỗ lực cố gắng của chính quyền các cấp và Nhân dân xã Vạn Lộc trong công tác gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Ông Phạm Hồng Tư, thôn Thắng Phúc- người làm công quả tại Khu di tích Diêm Phố, cho biết: "Khu di tích Diêm Phố là điểm tựa tâm linh vững chắc của Nhân dân xã Vạn Lộc nói riêng, vùng biển huyện Hậu Lộc (cũ) nói chung. Nhận thức sâu sắc được trách nhiệm trong việc gìn giữ di sản, tôi đã tích cực tham gia lao động công quả và dọn dẹp vệ sinh tại khuôn viên di tích. Những hoạt động này không chỉ giúp di tích thêm sạch đẹp mà còn là cơ hội để tôi hiểu sâu sắc về giá trị của di tích. Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động người thân trong dòng họ và bà con trong xã cùng chung tay bảo tồn, phát huy giá trị của di tích".

Ông Đoàn Chí Phương, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Vạn Lộc, cho biết: "Xã Vạn Lộc tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm của Nhân dân trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị Khu di tích Diêm Phố. Hằng năm, tổ chức Lễ hội Cầu Ngư một cách trang trọng nhằm gìn giữ, phát huy giá trị di sản và quảng bá vùng đất và con người Vạn Lộc thân thiện, mến khách. Huy động các nguồn lực, kết nối với các di tích trong vùng xây dựng khu di tích Diêm Phố trở thành điểm du lịch tâm linh, thu hút đông đảo du khách thập phương đến tham quan, chiêm bái, góp phần phát triển du lịch".

Bài và ảnh: Nguyễn Xuân