Về Sơn Thủy đi chợ Mường Xia

Khi những làn sương sớm còn lững lờ phủ kín các triền núi phía Tây Thanh Hóa, chợ Sơn Thủy (Mường Xia) ở xã Sơn Thủy đã rộn ràng tiếng nói cười.

Video: Về Sơn Thủy đi chợ Mường Xia.

Mỗi sáng chủ nhật, những con đường dẫn về chợ Mường Xia lại rộn ràng bước chân người dân từ khắp các bản làng vùng biên. Trên vai là những gùi đầy nông sản, sản vật và các món ăn truyền thống, họ tìm về phiên chợ không chỉ để mua bán, trao đổi hàng hóa mà còn để gặp gỡ, thăm hỏi, sẻ chia chuyện bản làng và tiếp nối những giá trị văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.

Điểm nhấn của phiên chợ là Không gian văn hóa ẩm thực Mường Xia. Dọc các gian hàng, mùi thơm của cơm lam, cá suối nướng, thịt hun khói, xôi ngũ sắc, bánh chưng đen, rượu men lá hòa quyện cùng mùi thơm của núi rừng tạo nên sức hấp dẫn riêng.

Không những thế, nơi đây còn có những sạp hàng bày kín măng rừng, mật ong, rau bản, thảo dược, thổ cẩm và nhiều sản vật đặc trưng của vùng biên. Người dân địa phương và nhiều du khách tìm đến để thưởng thức đặc sản, mua những món quà mang đậm dấu ấn miền sơn cước và trải nghiệm nhịp sống bình dị của đồng bào các dân tộc. Những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, tiếng nói cười rộn rã cùng những lời mời chân chất của người bán khiến cả khu chợ luôn đầy sức sống.

Chị Nguyễn Thị Hạnh, du khách đến từ xã Bá Thước, cho biết đây là lần đầu tiên chị đến chợ Mường Xia và ấn tượng với không khí mộc mạc của một phiên chợ vùng biên. “Điều tôi thích nhất là mọi thứ vẫn giữ được nét nguyên bản. Người dân rất thân thiện, các món ăn đều được chế biến ngay tại chỗ, còn những sản phẩm thổ cẩm hay nông sản đều mang đậm dấu ấn của đồng bào địa phương. Đến đây không chỉ để mua sắm mà còn để cảm nhận đời sống và văn hóa của vùng cao”, chị Hạnh chia sẻ.

Giữa dòng người tấp nập, hình ảnh những đứa trẻ theo mẹ đi chợ mang đến nét bình yên rất riêng. Tay nắm chặt tà áo mẹ, mắt háo hức hướng về những quầy bánh kẹo, đồ chơi nhỏ, các em mong chờ món quà sau buổi chợ.

Những khoảnh khắc đời thường ấy góp phần tạo nên vẻ đẹp mộc mạc của phiên chợ vùng biên.

Bà Phạm Thị Kiếm, người dân địa phương cho biết, cả tuần bà chỉ mong đến sáng chủ nhật để xuống chợ. Với bà, đây không chỉ là nơi mua bán mà còn là dịp gặp gỡ bà con, hỏi thăm nhau sau những ngày lao động trên nương rẫy.

Từ những gian hàng nhỏ lẻ ban đầu, đến nay chợ phiên Mường Xia đã phát triển với hơn 300 gian hàng mỗi phiên. Không chỉ là nơi giao thương, chợ còn trở thành điểm quảng bá nông sản, hàng thủ công truyền thống và giới thiệu bản sắc văn hóa vùng biên đến với du khách.

Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, chợ Mường Xia còn là không gian gắn kết cộng đồng. Sau những cuộc mua bán, bà con quây quần trò chuyện, hỏi han chuyện mùa màng, cuộc sống, gìn giữ nét đẹp tình làng nghĩa bản của đồng bào miền biên viễn.

Trong số những gian hàng thu hút đông người dừng chân có khu trưng bày thổ cẩm và trang phục truyền thống. Những tấm vải với hoa văn được dệt thủ công tỉ mỉ thể hiện sự khéo léo và nét đẹp văn hóa của phụ nữ vùng cao.

Bà Lò Thị Quyền (bên phải ảnh), hộ kinh doanh đến từ xã Sơn Điện, cho biết gia đình mang đến phiên chợ nhiều sản phẩm thổ cẩm do chính người dân trong bản làm ra. Trước đây, các sản phẩm chủ yếu được bán vào dịp lễ hội hoặc khi có khách đặt mua. “Nhờ có chợ phiên, chúng tôi mong ngày càng nhiều du khách biết đến sản phẩm địa phương, từ đó người dân có thêm thu nhập từ nghề truyền thống”, bà Quyền chia sẻ.

Theo các tiểu thương, việc đưa Không gian văn hóa ẩm thực Mường Xia vào hoạt động đã tạo điều kiện thuận lợi cho kinh doanh, đồng thời giúp các món ăn, sản vật địa phương đến gần hơn với du khách. Những giá trị văn hóa vốn gắn với đời sống thường nhật nay trở thành sản phẩm du lịch, mở thêm cơ hội sinh kế cho người dân vùng biên.

Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy Mạc Văn Tới cho biết, chợ Mường Xia không chỉ đáp ứng nhu cầu giao thương mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn. Địa phương đã huy động nguồn lực cải tạo, mở rộng không gian chợ, hình thành Không gian văn hóa ẩm thực Mường Xia nhằm tạo thêm sản phẩm du lịch, điểm đến trải nghiệm và thúc đẩy tiêu thụ nông sản, sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Mỗi sáng chủ nhật, chợ Sơn Thủy (Mường Xia) không chỉ mở ra một phiên giao thương mà còn mở ra một không gian văn hóa đặc sắc của vùng biên xứ Thanh. Ở đó có hương vị núi rừng, sắc màu thổ cẩm, tiếng cười trẻ nhỏ theo mẹ đi chợ và niềm hy vọng về những sinh kế mới từ chính những giá trị truyền thống. Với du khách, một lần ghé chợ Mường Xia không chỉ là chuyến tham quan, mà còn là hành trình cảm nhận nhịp sống, con người và bản sắc văn hóa của miền biên viễn xứ Thanh.

Hoàng Đông