Trước ngưỡng cửa lớp 10

Chỉ một tháng nữa hàng chục nghìn học sinh lớp 9 trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa sẽ chính thức bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT - một trong những dấu mốc quan trọng đầu tiên trên hành trình học tập. Chính vì vậy, thời điểm này đang chứng kiến những lo lắng đan xen của học sinh, phụ huynh, cùng với sự nỗ lực đồng hành từ phía nhà trường và thầy cô giáo.

Học sinh lớp 9 tại Trường Tiểu học, THCS & THPT Nobel School tập trung ôn luyện trong giai đoạn “nước rút” trước kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Ảnh: Phương Đỗ

Năm học lớp 9 từ lâu đã được xem là giai đoạn căng thẳng nhất trong bậc THCS. Học sinh không chỉ phải hoàn thiện toàn bộ kiến thức nền tảng mà còn bước vào guồng quay ôn tập với cường độ cao. Ba môn thi bắt buộc gồm Ngữ văn, Toán với thời gian làm bài là 120 phút và Tiếng Anh là 60 phút, đòi hỏi các em phải có sự chuẩn bị toàn diện cả về kiến thức lẫn kỹ năng làm bài. Không ít học sinh rơi vào trạng thái căng thẳng, đặc biệt khi phải cân bằng giữa việc học đều các môn thi. Áp lực từ kỳ vọng của gia đình, từ bạn bè và cả chính bản thân khiến nhiều em luôn trong trạng thái phải chạy đua với thời gian.

Em Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 9 Trường THCS Điện Biên, chia sẻ: “Những ngày này em gần như không có thời gian nghỉ. Kỳ thi vào lớp 10 THPT có 3 môn Toán, Văn, Anh nên để có kết quả tốt, em cần học đều cả 3 môn, nhưng em lo nhất là môn Toán vì đề thường khó và dễ mất điểm nếu không cẩn thận. Nhiều lúc em cảm thấy rất áp lực, chỉ sợ không đỗ được vào trường mình mong muốn”.

Cùng với học sinh, phụ huynh cũng đang trải qua một giai đoạn đầy áp lực. Không ít gia đình dành toàn bộ thời gian, công sức để đồng hành cùng con trong suốt quá trình ôn thi.

Chị Trần Thị Lan ở phường Hạc Thành chia sẻ: “Gia đình tôi gần như tập trung vào hỗ trợ việc học của con. Tôi lo nhất là con bị áp lực quá sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe. Ngoài ra, việc chọn trường cũng khiến tôi đau đầu, không biết nên chọn trường nào để phù hợp với năng lực của con”.

Nỗi lo lớn nhất của phụ huynh chính là tỷ lệ cạnh tranh vào các trường THPT công lập. Khi số lượng chỉ tiêu có hạn, không phải học sinh nào cũng có thể trúng tuyển. Những em không đỗ sẽ phải chuyển hướng sang các trường ngoài công lập, trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc học nghề - lựa chọn mà không ít phụ huynh vẫn còn tâm lý e dè.

Anh Lê Văn Hùng ở phường Đông Sơn cho biết: “Thực ra học ở đâu cũng được, miễn là phù hợp với con. Nhưng tâm lý chung của phụ huynh vẫn muốn con vào trường công lập cho yên tâm. Nếu không đỗ thì cũng buồn và lo lắng về hướng đi tiếp theo”.

Trong bối cảnh áp lực kỳ thi vào lớp 10 ngày càng gia tăng, câu chuyện hướng nghiệp và phân luồng học sinh sau THCS ngày càng nhận được sự quan tâm đặc biệt. Nghị quyết số 71-NQ/TW đã xác định rõ yêu cầu đổi mới, hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, coi đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. Theo đó, giáo dục nghề nghiệp không còn là “lựa chọn thứ yếu” mà dần trở thành một trụ cột quan trọng trong hệ thống đào tạo. Cụ thể hóa định hướng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 16/2026/TT-BGDĐT về công tác hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục. Thông tư nhấn mạnh việc tổ chức các hoạt động hướng nghiệp cả trong và ngoài nhà trường, giúp học sinh có cái nhìn đầy đủ hơn về nghề nghiệp, từ đó lựa chọn con đường học tập phù hợp với năng lực, sở thích và điều kiện cá nhân. Đồng thời, việc phân luồng cũng được xác định là giải pháp nhằm tạo điều kiện để học sinh sau khi hoàn thành chương trình THCS có thể tiếp tục học lên các bậc học cao hơn hoặc tham gia thị trường lao động theo hướng phù hợp.

Tại Thanh Hóa, các nhà trường và thầy cô giáo đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ học sinh cả về kiến thức lẫn tâm lý. Không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy, thầy cô còn đóng vai trò như những người định hướng, giúp học sinh xây dựng kế hoạch ôn tập hợp lý và lựa chọn đúng con đường phù hợp với khả năng của mình. Đại diện Trường Tiểu học, THCS & THPT Nobel School I cho biết: "Vừa qua, nhà trường đã tổ chức kỳ thi khảo sát chất lượng vào lớp 10 để nắm được năng lực của các bạn học sinh, từ đó có kế hoạch ôn tập, giúp học sinh và phụ huynh hiểu rõ hơn về các lựa chọn sau bậc THCS. Bên cạnh đó, nhà trường cũng luôn nhắc học sinh rằng kỳ thi quan trọng nhưng không phải là tất cả. Điều cần thiết là các em giữ được tâm lý ổn định, làm bài cẩn thận. Ngoài việc ôn tập kiến thức, giáo viên cũng dành thời gian tư vấn, động viên để các em giảm bớt áp lực".

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT tại Thanh Hóa năm 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 5 và 6/6. Cùng với sự nỗ lực của ngành giáo dục, rất cần sự thay đổi trong cách nhìn của xã hội, đặc biệt là từ phía phụ huynh, để mỗi học sinh có thể lựa chọn con đường phù hợp mà không bị áp lực bởi những khuôn mẫu cố định. Khi đó, kỳ thi vào lớp 10 sẽ thực sự trở thành một bước chuyển tự nhiên trong hành trình học tập, thay vì là gánh nặng tâm lý đối với nhiều gia đình. Một kỳ thi quan trọng, nhưng không phải là “cánh cửa duy nhất” của tương lai. Khi áp lực được san sẻ, khi định hướng được rõ ràng, hành trình “vượt vũ môn” của học sinh sẽ bớt áp lực hơn.

Phương Đỗ