Trẻ hóa độ tuổi ly hôn - Xu hướng đáng lo ngại

Những cuộc hôn nhân tan vỡ ở tuổi đời còn rất trẻ đang trở thành vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm. Phía sau mỗi quyết định ly hôn không chỉ là sự kết thúc của một mối quan hệ vợ chồng, mà còn kéo theo những tác động lâu dài đối với con cái, gia đình và xã hội.

Một phiên tòa xử ly hôn tại Tòa án Nhân dân khu vực I - Thanh Hóa.

Tại một buổi xét xử ly hôn được tổ chức ở Tòa án Nhân dân khu vực I, không khí khá yên ắng, các trình tự, thủ tục được thực hiện đầy đủ nhưng diễn ra nhanh chóng. Người chồng là bị đơn không có mặt. Người vợ sinh năm 1990 quyết định chấm dứt cuộc hôn nhân sau 3 năm sống ly thân, do những mâu thuẫn đã âm ỉ kéo dài trong nhiều năm, không thể giải quyết, vợ chồng không hòa hợp, không tìm được tiếng nói chung. Con chung của hai vợ chồng được giao cho mẹ nuôi dưỡng, người vợ không yêu cầu nghĩa vụ cấp dưỡng từ chồng.

Hơn 25 năm công tác trong ngành tòa án, Thẩm phán Phạm Trường Du đã trực tiếp tham gia giải quyết hàng trăm vụ việc ly hôn. Mỗi cuộc ly hôn là một câu chuyện cuộc đời, với những hoàn cảnh và nỗi niềm riêng. Có những cuộc ly hôn kết thúc trong bình lặng, nhưng cũng có những cuộc hôn nhân khép lại bằng nước mắt, day dứt và tổn thương kéo dài.

Là người trực tiếp lắng nghe tâm tư của các đương sự, chứng kiến thời khắc họ đặt bút ký vào quyết định chấm dứt quan hệ vợ chồng, Thẩm phán Phạm Trường Du không khỏi day dứt và xót xa. “Có những cặp vợ chồng còn rất trẻ, đến với nhau hoàn toàn tự nguyện, cũng từng trải qua những tháng ngày hạnh phúc; nhưng vì cái tôi quá lớn hoặc những mâu thuẫn nhỏ tích tụ lâu ngày mà cuối cùng không tìm được tiếng nói chung. Điều khiến những người trực tiếp giải quyết các vụ việc ly hôn như chúng tôi day dứt nhất là khi phải quyết định cho những đứa con sống cùng ai. Có những cuộc ly hôn, cha mẹ tranh chấp nhau về quyền nuôi con, nhưng lại có những trường hợp cả hai người đều từ chối, không muốn thực hiện thiên chức làm cha mẹ. Vì vậy, chịu tổn thương nhiều nhất vẫn là những đứa trẻ”, Thẩm phán Phạm Trường Du chia sẻ.

Còn với chị N.T.T. sinh năm 1997 ở xã Công Chính, nguyên nhân dẫn đến ly hôn lại xuất phát từ sự thiếu chung thủy của người chồng. Năm 2020, chồng chị đi xuất khẩu lao động ở Hàn Quốc, một mình chị ở lại quê nhà chăm sóc con nhỏ. Những tưởng sự hy sinh, chờ đợi sẽ được đền đáp xứng đáng bằng thành quả lao động của chồng nơi đất khách quê người. Nhưng xa mặt cách lòng, người chồng đã không vượt qua được cám dỗ, phản bội lại niềm tin của vợ. Khi phát hiện chồng có mối quan hệ ngoài luồng, người chồng cũng không mặn mà trong việc hàn gắn nên chị đã quyết định làm đơn xin ly hôn. Xét thấy tình trạng hôn nhân rạn nứt trầm trọng không thể hòa giải, Tòa án Nhân dân khu vực II đã giải quyết cho chị đơn phương ly hôn. Đứa trẻ được giao cho mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng.

Có một thực trạng chung tại hầu hết các tòa án khu vực hiện nay là án hôn nhân gia đình đang ngày càng gia tăng và chiếm số lượng chủ yếu trong các loại án thụ lý, giải quyết. Theo thống kê của Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa, nếu như năm 2018 số vụ việc ly hôn là 5.800 vụ, thì năm 2023 là 6.700 vụ; năm 2025 là 8.400 vụ, chiếm 45% tổng số vụ án, vụ việc tòa án thụ lý, giải quyết. Riêng tại Tòa án Nhân dân khu vực I - đơn vị thụ lý và giải quyết số lượng án hôn nhân và gia đình lớn nhất trong toàn tỉnh; trong số gần 2.000 vụ án, vụ việc các loại mà tòa khu vực I đã thụ lý, giải quyết từ 1/10/2025 đến 30/6/2026, có tới 950 vụ việc trong lĩnh vực hôn nhân, gia đình, chiếm gần 50%. Con số này phản ánh thực trạng đáng báo động về những mâu thuẫn, tranh chấp trong đời sống hôn nhân, gia đình, đồng thời cho thấy sự thiếu bền vững trong nhiều mái ấm hiện nay.

Điều đáng lo ngại là độ tuổi ly hôn đang ngày càng trẻ hóa. Theo thống kê của ngành tòa án, trong những năm gần đây, nhóm người ly hôn dưới 40 tuổi chiếm khoảng 70%. Nhiều cặp vợ chồng có tuổi đời còn rất trẻ, quyết định ly hôn sau thời gian chung sống không lâu. Cá biệt, có những cặp vợ chồng sau khi kết hôn, chỉ chung sống cùng nhau một vài tháng đã ly thân, ly hôn. Phần lớn nguyên nhân xuất phát từ sự thiếu kỹ năng xây dựng hạnh phúc gia đình, áp lực cuộc sống, bất đồng quan điểm, một trong hai người không chung thủy, thiếu sự sẻ chia, nhường nhịn trong đời sống hôn nhân.

Ly hôn là quyền lựa chọn của mỗi người khi hôn nhân không còn khả năng duy trì. Tuy nhiên, sự gia tăng của những cuộc hôn nhân tan vỡ ở độ tuổi còn trẻ cũng đặt ra yêu cầu về việc trang bị kỹ năng xây dựng gia đình, khả năng chia sẻ, thấu hiểu và trách nhiệm của mỗi người trước khi bước vào đời sống hôn nhân. Bởi một gia đình bền vững không chỉ được tạo nên từ tình yêu, mà còn cần sự vun đắp, đồng hành và trách nhiệm của cả hai phía.

Bài và ảnh: Lan Phương