Tổng thống Mỹ công khai mục tiêu thay đổi chế độ Iran, nói có “ba lựa chọn rất tốt” cho vị trí lãnh đạo Iran

Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã xác định được ba ứng cử viên tiềm năng có thể lãnh đạo Iran trong trường hợp chính quyền hiện tại bị thay thế, sau khi Mỹ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran.

Tổng thống Donald Trump theo dõi các hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran từ dinh thự của ông ở Florida. Ảnh: Nhà Trắng

Trong một phát biểu gây chú ý giữa bối cảnh chiến sự leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã có một danh sách rút gọn gồm ba cái tên có thể đảm nhận vai trò lãnh đạo Iran, sau khi phát động chiến dịch nhằm lật đổ giới giáo sĩ cầm quyền tại Tehran.

Trả lời phỏng vấn của The New York Times, ông Trump nói mình có “ba lựa chọn rất tốt” cho vị trí lãnh đạo Iran trong giai đoạn chuyển tiếp, song từ chối công bố danh tính. “Tôi sẽ không tiết lộ chúng ngay bây giờ. Hãy hoàn thành công việc trước đã,” ông nhấn mạnh, ám chỉ rằng các diễn biến quân sự và chính trị hiện tại vẫn chưa ngã ngũ.

Trong các kịch bản mà ông đề xuất, có một phương án được cho là mang dáng dấp mô hình từng áp dụng tại Venezuela: chỉ loại bỏ nhân vật quyền lực cao nhất thông qua một chiến dịch quân sự của Mỹ, trong khi phần lớn bộ máy chính quyền vẫn được giữ nguyên.

Tờ báo này cho biết, Tổng thống Trump “sẵn sàng dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran nếu ban lãnh đạo mới chứng tỏ là một đối tác thực dụng”.

Trong bối cảnh căng thẳng bùng phát tại Trung Đông sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, nhiều quốc gia tiếp tục kêu gọi các bên kiềm chế để hạ nhiệt, tránh đẩy khu vực vào vòng xoáy bạo lực mới.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Ảnh: Getty Images

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cảnh báo, khu vực có nguy cơ bị kéo vào “vòng lửa”, có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh tôn giáo toàn cầu nếu không mở ra không gian cho ngoại giao. Ankara lo ngại rằng việc tấn công vào các trung tâm chính trị và tôn giáo của Iran (như Qom và Tehran) sẽ tạo ra làn sóng phẫn nộ không thể kiểm soát trong thế giới Hồi giáo. Ông Edorgan tiếp tục kêu gọi Liên Hợp Quốc áp đặt lệnh cấm vận vũ khí đối với Israel và yêu cầu các bên kiềm chế để tránh một thảm họa nhân đạo và kinh tế quy mô lớn.

Ước tính có khoảng 150.000 người dân Iran đang di chuyển về phía biên giới Van và Agri (Thổ Nhĩ Kỳ) để thoát nạn sau các cuộc không kích đến Tehran và Tabriz. Các quốc gia như Azerbaijan và Turkmenistan đang thắt chặt an ninh biên giới với Iran

Trong tuyên bố đưa ra ngày 1/3, Iran kêu gọi các quốc gia láng giềng thực hiện "trách nhiệm lịch sử" của mình để chống lại các cuộc tấn công từ phía Mỹ và Israel. Đại sứ Iran tại LHQ Amir Saeid Iravani cáo buộc cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các quốc gia không lên tiếng phản đối, chính là đang tạo điều kiện cho các hành động gây hấn tiếp diễn. Iran yêu cầu Liên Hợp Quốc phải có biện pháp ngăn chặn hành động tấn công của Mỹ và Israel.

Nhật Lệ

Nguồn: The New York Times, Wion