Tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm trong công tác chống khai thác IUU

Sáng 16/4, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Hội nghị được kết nối trực tuyến với 21 tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá.

Đồng chí Cao Văn Cường, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan, địa phương có tàu cá tham dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Thanh Hóa.

Đồng chí Cao văn Cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và các đại biểu dự tại điểm cầu tỉnh Thanh Hóa.

Tại hội nghị, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Sau hơn 8 năm triển khai đồng bộ các biện pháp chống khai thác IUU, khắc phục khuyến nghị cảnh báo thẻ vàng của Ủy ban Châu Âu (EC), Việt Nam đã đạt nhiều kết quả quan trọng, cơ bản hoàn thiện khung pháp lý, thiết lập hệ thống quản lý, giám sát tàu cá và truy xuất nguồn gốc phù hợp với quy định quốc tế và điều kiện thực tiễn nghề cá Việt Nam.

Tuy nhiên, qua thanh tra lần thứ 5 (từ ngày 9/3 -19/3/2026), EC xác định một số tồn tại chưa được khắc phục triệt để, là nguyên nhân chính chưa gỡ được thẻ vàng. Đó là việc đánh dấu tàu cá và kiểm soát tàu cá xuất nhập bến, giám sát sản lượng bốc dỡ qua cảng còn chưa triệt để; Kiểm soát và truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác nhập khẩu bằng tàu Công ten nơ chưa được thực hiện chặt chẽ, chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp, chế biến, xuất khẩu; Tiến độ xử lý tàu cá vi phạm khai thác IUU còn chậm, chưa đồng bộ giữa các lực lượng, chưa cập nhật đầy đủ trên hệ thống dữ liệu, chưa đáp ứng yêu cầu của EC. Báo cáo dữ liệu còn chưa thống nhất giữa Trung ương và địa phương; Cùng với đó, Việt Nam vẫn còn tình trạng tàu cá vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài.

Các đại biểu dự tại điểm cầu Thanh Hóa.

Tại hội nghị, các bộ, ngành, địa phương đã thảo luận, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU. Đồng thời, đề xuất những giải pháp, nhiệm vụ trong thời gian tới.

Tại tỉnh Thanh Hóa, tính đến 15/4/2026, trên địa bàn tỉnh có 6.217 tàu cá. Trong đó, có 2.901 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên đã đăng ký và được cập nhật lên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia Vnfishbase ; đánh dấu và kẽ số đăng ký trên tàu cá theo quy định, đạt 100%; Có 982/982 tàu cá có chiều dài 15m trở lên đã lắp giám sát hành trình. Đồng thời, không có tàu cá không đủ điều kiện đăng ký.

Việc theo dõi, giám sát chặt chẽ tàu cá hoạt động trên biển qua hệ thống VMS được triển khai 24/7. Từ ngày 01/01/2026 đến ngày 15/4/2026, lực lượng chức năng phát hiện và ban hành thông báo 35 lượt tàu có khả năng mất tín hiệu kết nối VMS trên 6 giờ, trên 10 ngày, vượt ranh giới cho phép trên biển gửi các đơn vị liên quan để kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định.

Các đại biểu dự tại điểm cầu Thanh Hóa.

Cùng với đó, từ ngày 01/01/2026 đến ngày 15/4/2026, thực hiện giám sát được 5.551 lượt/1.506 tàu đã thực hiện ra vào cảng trên hệ thống eCDT. Tổng sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng cá, bến cá từ ngày 01/01/2026 đến ngày 15/4/2025 là: 5.945 tấn; đã cấp 47 giấy biên nhận và 5 giấy xác nhận thủy sản bốc dỡ qua cảng.

Các lực lượng chức năng trong tỉnh đã tập trung lực lượng, thành lập các đoàn tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tàu cá trên biển, tại các cửa lạch, bãi ngang; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các tàu cá có hành vi vi phạm lĩnh vực thủy sản nhất là các hành vi vi phạm về khai thác IUU. Từ ngày 01/01/2026 đến ngày 15/4/2026, lực lượng chức năng và các địa phương đã ban hành quyết định xử phạt 450 tàu cá vi phạm hành chính, số tiền 12,66 tỷ đồng (xử phạt liên quan đến VMS là 428 trường hợp).

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đề nghị các Bộ, ngành, địa phương trên cơ sở tình hình, kết quả chống khai thác IUU và các đánh giá, khuyến nghị của Đoàn Thanh tra lần thứ 5 của EC cần tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm trong công tác chống khai thác IUU. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu ý kiến của Đoàn Thanh tra EC để hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 38/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, theo hướng bổ sung hành vi nghiêm trọng, nâng mức xử phạt, áp dụng hình thức xử phạt bổ sung. Tiếp tục chủ trì tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương thực hiện các biện pháp trước mắt để khắc phục triệt để các khuyến nghị của Đoàn EC để gỡ được thẻ vàng. Đồng thời triển khai các giải pháp lâu dài để phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Các địa phương cần tiếp tục phân loại, hoàn thành việc đăng ký, đăng kiểm, cấp hoặc gia hạn giấy phép các tàu cá đủ điều kiện, lắp đặt VMS; rà soát, đối soát thông tin tàu cá, chủ tàu trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đảm bảo cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”. Đồng thời, quản lý chặt chẽ, cập nhật đầy đủ thông tin tàu cá; Bố trí nguồn lực triển khai đồng bộ hệ thống eCDT tại tất cả các cảng cá trên địa bàn trong kiểm soát tàu cá ra vào cảng, xuất nhập bến, giám sát sản lượng thủy sản khai thác qua cảng và truy xuất nguồn gốc theo quy định của pháp luật... Người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ về kết quả thực hiện các biện pháp chống khai thác IUU trên địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường phát biểu sau hội nghị trực tuyến.

Phát biểu chỉ đạo ngay sau hội nghị trực tuyến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường yêu cầu các lực lượng chức năng và địa phương của tỉnh tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU với tinh thần trung thực, trách nhiệm, không bao biện, đối phó. Đồng thời, có phương pháp làm khoa học, chuyên nghiệp. Tăng cường theo dõi, quản lý chặt chẽ, cập nhật hằng ngày tình trạng, vị trí neo đậu đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động.

Tổ chức tuần tra thường xuyên trên biển, cửa lạch, cảng cá; kiên quyết không cho tàu không đủ thủ tục ra khơi và xử lý nghiêm các vi phạm. Kịp thời kiểm tra, xác minh, xử lý dứt điểm các trường hợp mất tín hiệu trên 6 giờ không báo cáo, hoạt động dài ngày không về bờ hoặc vi phạm vùng biển. Kết quả xử lý được cập nhật đầy đủ vào hệ thống dữ liệu, đảm bảo minh bạch, dễ truy xuất. Kiểm tra 100% tàu xuất, nhập tại các trạm kiểm soát, thực hiện trên hệ thống điện tử eCDT; giám sát chặt chẽ tàu cập, rời cảng, sản lượng bốc dỡ. Kiểm đếm đội tàu, ngắn chăn kịp thời các nguy cơ vi phạm, đảm bảo an toàn cho người và phương tiện tham gia hoạt động nghề cá.

Lê Hòa