Thanh Hóa đưa khâu đột phá về tay nghề vào doanh nghiệp

Chương trình số 37-CTr/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thực hiện khâu đột phá về xây dựng đội ngũ công nhân lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã cụ thể hóa nội dung xây dựng đội ngũ công nhân có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao trong khâu đột phá được Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định.

Bám sát Nghị quyết Đại hội Công đoàn Việt Nam, Nghị quyết Đại hội MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa và triển khai phong trào thi đua “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động, Công đoàn tỉnh đã chuyển mục tiêu này thành những nhiệm vụ, chỉ tiêu và sản phẩm cụ thể tại doanh nghiệp.

Từ yêu cầu phát triển đến khâu đột phá về con người

Tại Khu kinh tế Nghi Sơn hay trong các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, các dây chuyền sản xuất đang đổi mới từng ngày. Máy móc hiện đại hơn, tiêu chuẩn sản xuất khắt khe hơn và doanh nghiệp cần một lực lượng lao động khác trước. Người rời ruộng đồng vào doanh nghiệp phải học một cái nghề mới. Người đã đứng máy nhiều năm cũng phải học lại để theo kịp thiết bị mới. Vì vậy, câu chuyện lao động bây giờ không dừng ở chuyện có đủ người hay không. Điều cần giải quyết là đào tạo đúng kỹ năng doanh nghiệp đang cần, để tay nghề đi liền với việc làm, và việc làm đi liền với thu nhập ổn định. Muốn phát triển bền vững thì phải đột phá từ con người.

Theo Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, năm 2025 tỷ lệ lao động qua đào tạo của Thanh Hóa đạt 75%, trong đó 30% có bằng cấp, chứng chỉ; tỉnh vẫn thiếu lao động có tay nghề cao. Nghị quyết Đại hội đã đặt việc xây dựng đội ngũ chuyên gia giỏi, công nhân có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao trong khâu đột phá về phát triển nguồn nhân lực. Ngày 9/9/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Chương trình số 37-CTr/TU để thực hiện nội dung về công nhân lao động giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Chương trình gắn phát triển công nhân với các trụ cột kinh tế của tỉnh: công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp; du lịch, cùng những lĩnh vực tiềm năng là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và logistics, dịch vụ cảng. Đào tạo được đặt theo vị trí việc làm, kết hợp học nghề tại doanh nghiệp, đào tạo lại và phát triển kỹ năng số. Công nhân là chủ thể học tập; doanh nghiệp xác định nhu cầu, sử dụng và đãi ngộ; cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực tiếp đào tạo; Công đoàn vận động, đồng hành và giám sát.

Giai đoạn 2026 - 2030, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc UBND tỉnh được giao mục tiêu đào tạo, cấp văn bằng, chứng chỉ cho 122.321 người. Đến năm 2030, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt từ 80% trở lên, tỷ lệ có bằng cấp, chứng chỉ từ 35% trở lên. Chương trình còn hướng tới mạng lưới ít nhất 3.000 công nhân nòng cốt, công nhân kỹ thuật tiêu biểu và ít nhất 40.000 sáng kiến của đoàn viên, người lao động được áp dụng trong thực tiễn.

Công nhân Công ty TNHH May Thiên Nam, thôn Hưng Phát, xã Hà Trung trong ca làm việc.

Công đoàn đưa mục tiêu vào ca làm việc và bàn đối thoại

Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh cụ thể hóa Chương trình số 37 bằng kế hoạch lấy doanh nghiệp và người lao động làm trung tâm. Việc học được thiết kế theo ca, bằng mô-đun ngắn tại nơi làm việc; nhu cầu công nhân và nhu cầu tuyển dụng là căn cứ kết nối cơ sở đào tạo với doanh nghiệp. Công đoàn tham gia liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp - Công đoàn; chú trọng cơ hội học nghề cho lao động nữ, người có hoàn cảnh khó khăn và người bị ảnh hưởng bởi tự động hóa.

Hằng năm, ít nhất 80% đoàn viên, người lao động tại doanh nghiệp có công đoàn cơ sở được tham gia học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp, kỹ năng sống; ít nhất 75% công nhân được phổ biến kiến thức công nghệ thông tin, công nghệ số và an toàn trên môi trường số. Đến năm 2030, 100% doanh nghiệp có công đoàn cơ sở trong khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp được vận động xây dựng và triển khai kế hoạch đào tạo, đào tạo lại. Tại doanh nghiệp từ 200 lao động trở lên, công đoàn cơ sở lựa chọn, bồi dưỡng ít nhất 5 công nhân nòng cốt mỗi năm để kèm cặp, truyền nghề.

Kế hoạch cũng đưa các phong trào luyện tay nghề, thi thợ giỏi, sáng kiến vào dây chuyền sản xuất. Sáng kiến phải được doanh nghiệp xác nhận đã áp dụng, tránh tính trùng; ngân hàng sáng kiến sẽ hỗ trợ đánh giá, chuyển giao và nhân rộng giải pháp có giá trị. Các mô hình công nhân kỹ thuật tiêu biểu, công nhân số, tổ sản xuất năng suất cao được thí điểm và đánh giá trước khi nhân rộng. Thành tích của người thợ cần được ghi nhận trong bố trí việc làm, nâng bậc, nâng lương.

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu ít nhất 90% doanh nghiệp, đơn vị có tổ chức công đoàn ký thỏa ước lao động tập thể; 100% doanh nghiệp có công đoàn cơ sở tổ chức đối thoại định kỳ, trong đó bàn về đào tạo, kỹ năng số, điều kiện làm việc và thu nhập. Công đoàn đưa thời gian học, nguồn lực đào tạo, công nhận kết quả học tập vào đối thoại, thương lượng; đồng thời chăm lo bữa ăn ca, sức khỏe, nhà ở và an toàn lao động. Cơ hội học nghề đi cùng cơ hội hưởng thành quả sẽ giúp công nhân gắn bó và sáng tạo.

Sáu rõ để khâu đột phá đi đến từng người lao động

Kế hoạch của Liên đoàn Lao động tỉnh chia thành 31 nhiệm vụ, có đầu mối, đơn vị phối hợp, thời hạn và sản phẩm. Quý IV/2026, các bộ phận chuyên môn tham mưu bộ chỉ số, biểu mẫu, tiêu chí chọn công nhân nòng cốt; công đoàn xã, phường rà soát doanh nghiệp, xác định đầu mối tiếp nhận kiến nghị. Đến năm 2030, tất cả công đoàn xã, phường phải tham gia nắm nhu cầu đào tạo và theo dõi kiến nghị của người lao động. Các mô hình được thí điểm từ năm 2027; sơ kết giữa kỳ năm 2028 và tổng kết năm 2030.

Tinh thần “6 rõ” thể hiện ở từng việc: rõ đầu mối chỉ đạo, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn, sản phẩm và trách nhiệm kiểm tra. Phiếu giao việc còn ghi cán bộ trực tiếp làm, người kiểm soát, tài liệu minh chứng. Công đoàn cơ sở quản lý danh sách người được học; doanh nghiệp xác nhận sáng kiến đã áp dụng; cấp trên kiểm tra kết quả. Nhờ đó, trách nhiệm không dừng ở báo cáo số lớp học hay số cuộc vận động.

Công đoàn còn xây dựng mạng lưới tư vấn pháp luật từ tỉnh đến xã, phường, doanh nghiệp và khu dân cư, khu nhà trọ; phát triển kho pháp luật số, kênh phản ánh và nghiên cứu thành lập Trung tâm Tư vấn pháp luật và Hỗ trợ công nhân lao động cấp tỉnh. Việc kết nối dữ liệu công nhân, cảnh báo sớm nguy cơ nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội, cắt giảm lao động giúp kiến nghị được theo dõi đến kết quả xử lý. Chương trình số 37 đặt mốc kết nối thử nghiệm dữ liệu năm 2028, vận hành chính thức năm 2030, đồng thời bảo vệ dữ liệu cá nhân. Công đoàn cũng phối hợp bồi dưỡng, giới thiệu công nhân ưu tú để tổ chức Đảng trong doanh nghiệp xem xét kết nạp.

Khâu đột phá sẽ hiện rõ khi một công nhân làm chủ thiết bị mới, một thợ giỏi truyền nghề, một sáng kiến đi vào sản xuất, một cuộc đối thoại mở ra cơ hội nâng bậc và tăng thu nhập. Gắn việc của mỗi cấp công đoàn với kết quả có thể kiểm chứng là cách Công đoàn Thanh Hóa góp phần đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX và Chương trình số 37 vào nhịp sống doanh nghiệp, tạo nền tảng con người cho mục tiêu phát triển đến năm 2045.

Lương Trọng Thành

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh,

Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Thanh Hóa