Phát triển sản phẩm OCOP từ cây sachi

Từng bị hoài nghi về giá trị kinh tế khi du nhập về vùng đất đồi dốc xã Lương Sơn, nhưng chỉ sau thời gian ngắn, cây sachi đã chứng minh được sức sống mãnh liệt. Không chỉ giúp người dân thoát nghèo bền vững, những sản phẩm chế biến sâu từ sachi tại đây đã chính thức được gắn “sao” OCOP, mở ra hướng phát triển mới cho nông sản vùng cao.

Sản xuất hạt sachi theo chu trình OCOP tại Công ty CP Thương mại phát triển Châu Anh, Chi nhánh Thanh Hóa (xã Lương Sơn).

Men theo những con đường vắt qua sườn đồi thấp tại thôn Ngọc Sơn, xã Lương Sơn, chúng tôi lạc vào những tán sachi xanh mướt, trĩu quả. Ít ai biết rằng, chỉ vài năm trước, nơi đây vẫn là những diện tích trồng keo, sắn cho thu nhập bấp bênh. Giờ đây, người dân xã Lương Sơn và những vùng lân cận có thể phát triển, mở rộng diện tích sachi theo hướng hàng hóa để nâng cao thu nhập.

Được xem là một trong những người đưa cây sachi về vùng đất khó Lương Sơn, chị Nguyễn Thị Hằng luôn vững niềm tin với cây trồng này. Năm 2022, chị thành lập Công ty CP Thương mại phát triển Châu Anh - Chi nhánh Thanh Hóa để thử nghiệm trồng cây sachi, đến năm 2025 đã phát triển được vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất dầu sachi tinh khiết và sấy hạt sachi.

Theo chị Hằng, cây sachi dễ trồng và dễ sống trong điều kiện không bị ngập nước. Có thể trồng xen canh trong vườn cây ăn quả. Khoảng gần 1 năm sau khi trồng cây bắt đầu cho thu hoạch, sang năm thứ 3 năng suất đạt từ 3 đến 4 tấn/ha/năm và năm thứ 5 đạt 6 tấn/ha/năm tùy cách chăm sóc. Với điều kiện sống không quá khắt khe, cây sachi đã được nhân rộng tại địa phương và trở thành cây trồng thế mạnh. Theo tính toán, cây sachi bán được cả lá và quả nên trung bình có thể cho thu nhập 150 triệu đồng/ha/năm, thời gian thu hoạch 15 năm. Đây là loại cây trồng lý tưởng với điều kiện đất đai, khí hậu và trình độ sản xuất của địa phương.

Do đó, ban đầu chỉ là vài hộ trồng thử nghiệm, đến nay diện tích sachi trên địa bàn xã đã phát triển lên gần 8ha với khoảng 40 hộ tham gia liên kết sản xuất. Chị Hằng cho biết: “Sachi sau thời gian phát triển đã khẳng định sự phù hợp với chất đất, khí hậu của xã Lương Sơn nên năng suất, chất lượng tốt. Hạt sachi giàu omega 3.6.9, là hoạt chất được thị trường đón nhận, nhu cầu sử dụng cao. Do đó, chúng tôi mong muốn phát huy được tiềm năng, giá trị của sản phẩm sachi sau tinh chế”.

Điều đáng ghi nhận là toàn bộ diện tích sachi đều được người dân địa phương sản xuất chuẩn quy trình VietGAP và được Công ty CP Thương mại phát triển Châu Anh thu mua, chế biến. Để nâng cao giá trị kinh tế cho sản phẩm sachi, công ty đã đầu tư máy móc hiện đại kết hợp với phương pháp ép dầu truyền thống để ép lạnh dầu sachi - hướng đi mới phù hợp với xu thế tiêu dùng hiện đại, nhờ đó sản phẩm được tiêu thụ tốt trên thị trường.

Nếu chỉ bán hạt thô, giá trị của sachi sẽ rất hạn chế. Để giải bài toán kinh tế bền vững, việc chế biến sâu và xây dựng thương hiệu OCOP được xác định là hướng đi sống còn. Do đó, UBND xã Lương Sơn đã hỗ trợ Công ty CP Thương mại phát triển Châu Anh xây dựng sản phẩm OCOP cho các sản phẩm từ sachi như hạt sachi, dầu sachi omega 3.6.9.

Ông Trịnh Văn Trường, Phó Chủ tịch UBND xã Lương Sơn, cho biết: “Mô hình liên kết giữa doanh nghiệp và người dân trong sản xuất cây sachi giúp tăng thu nhập, nâng cao kỹ năng sản xuất nông nghiệp sạch cho nông dân địa phương. Do đó, để phát triển thành mô hình bền vững, địa phương đã hỗ trợ chủ thể phát triển được 2 sản phẩm OCOP là hạt sachi và dầu sachi omega 3.6.9 đạt chuẩn OCOP 3 sao. Đây là cột mốc quan trọng, “tấm giấy thông hành” để sản phẩm sachi Lương Sơn vươn ra các hệ thống siêu thị và sàn thương mại điện tử lớn”.

Hiện nay, thông qua việc trồng, thu mua, chế biến hạt sachi, Công ty CP Thương mại phát triển Châu Anh đã tạo việc làm ổn định cho 10 lao động. Đồng thời, hỗ trợ nâng cao trình độ sản xuất cho người dân địa phương.

Ông Trịnh Văn Trường nhấn mạnh: “Xã sẽ tiếp tục cân đối nguồn kinh phí từ các chương trình, dự án để hỗ trợ chủ thể, người dân mở rộng diện tích, thay thế những cây trồng hiệu quả thấp. Đồng thời tạo điều kiện tốt nhất cho chủ thể nâng cao chất lượng, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm”.

Hành trình xây dựng thương hiệu OCOP cho cây sachi trên đất Lương Sơn không chỉ là câu chuyện về phát triển một loại cây trồng lợi thế, mà còn là nỗ lực của chủ thể, chính quyền và người dân trong việc tạo dựng một nền nông nghiệp giá trị cao, bền vững và đầy sức sống. Với sự đồng lòng, sáng tạo, tin rằng sản phẩm OCOP 3 sao dầu sachi omega 3.6.9 và hạt sachi Lương Sơn sẽ tiếp tục chuẩn hóa quy trình, đổi mới mẫu mã, bao bì để chinh phục những thị trường khó tính.

Bài và ảnh: Lê Hòa