Phát triển ngành nghề nông thôn

Ngành nghề nông thôn có vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn; không chỉ tạo việc làm lúc nông nhàn, giải quyết việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa của mỗi địa phương, góp phần XDNTM. Bởi vậy, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp thiết thực để đẩy mạnh phát triển các ngành nghề nông thôn, trong đó chú trọng các nghề tiểu thủ công nghiệp thông qua việc khôi phục nghề truyền thống, du nhập, nhân cấy nghề mới, với đa dạng các nghề như dệt chiếu, mây tre đan, chế biến thủy hải sản, nghề rèn, đúc đồng, chế biến bánh, nem giò chả... qua đó tạo việc làm cho gần 60.000 lao động.

Phát triển nghề mây tre đan tại xã Hoằng Lộc.

Xã Quảng Ngọc là địa phương nổi tiếng với nghề sản xuất chiếu cói truyền thống. Để nâng cao hiệu quả kinh tế từ nghề chế biến sản phẩm từ cói, xã đã khuyến khích, động viên, tạo điều kiện cho các hộ được vay vốn để đầu tư mua máy dệt chiếu, đầu tư nhà xưởng mở rộng sản xuất; duy trì và mở rộng vùng trồng cói để đáp ứng yêu cầu nguồn nguyên liệu cho sản xuất. Bên cạnh đó, khuyến khích phát triển các sản phẩm trên cơ sở ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, đa dạng hóa sản phẩm về mẫu mã, kiểu dáng như chiếu hoa, chiếu in màu...

Anh Nguyễn Văn Thanh, người con trong gia đình có nhiều thế hệ gìn giữ nghề sản xuất chiếu cho biết: “Chiếu cói được sản xuất từ 2 nguyên liệu chính là cây cói và sợi đay; đây là nguồn nguyên liệu 100% tự nhiên, thân thiện với môi trường. Cùng với đó, để tiết kiệm được phần nào chi phí nhân công, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm tôi đã đầu tư các loại máy móc hiện đại, mở rộng quy mô xưởng, làm chiếu chất lượng cao như: Chiếu in màu, in hoa... và một số sản phẩm như giỏ xách, thảm trải sàn... Hiện nay, gia đình tôi tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động với thu nhập ổn định từ 5 triệu đồng/người/tháng trở lên”. Đa dạng về mẫu mã, bền về chất lượng, sản phẩm đã được HTX Sản xuất, kinh doanh và dịch vụ nông nghiệp Quảng Phúc xây dựng sản phẩm OCOP; đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng không chỉ đẹp về hình thức mà còn đảm bảo về chất lượng, thân thiện với môi trường. Không chỉ có nghề làm chiếu, xã Quảng Ngọc còn duy trì nghề trồng cói, đánh bắt và chế biến mắm cáy... mang lại thu nhập ổn định cho người dân.

Mây giang xiên là nghề thủ công mỹ nghệ phát triển mạnh tại các xã Hoằng Lộc, Tượng Lĩnh, Trung Chính... Nghề tạo ra các sản phẩm như giỏ, khay, đĩa từ mây, giang, cói, xuất khẩu sang các thị trường quốc tế, mang lại thu nhập ổn định và việc làm cho hàng nghìn lao động tại các địa phương. Bà Phạm Thị Mỳ, chủ cơ sở sản xuất mây giang xiên tại xã Thiệu Hóa, cho biết: “Từ hộ kinh doanh nhỏ, tôi đã mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất, du nhập thêm nghề mây song, mây cói, mây nhựa... và nhận dạy nghề, cung cấp nguyên liệu, thu mua sản phẩm cho người lao động”.

Để mở rộng ngành nghề, tạo việc làm cho người lao động, xã Thiệu Hóa đã tạo điều kiện cho các cơ sở sản xuất được tiếp cận các nguồn vốn vay để đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh, từ đó mạnh dạn đầu tư trang thiết bị, đổi mới công nghệ phục vụ sản xuất nhằm đa dạng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Bên cạnh đó, phối hợp tổ chức các lớp đào tạo nghề, truyền nghề cho lao động nông thôn và nhân cấy nghề mới; tạo điều kiện duy trì và phát triển sản xuất, góp phần tạo việc làm, nâng cao đời sống Nhân dân và đảm bảo an sinh xã hội. Bên cạnh nghề mây giang xiên, xã còn chú trọng phát triển các nghề như làm mi giả, may công nghiệp, cơ khí...

Tại các địa phương, việc phát triển ngành nghề nông thôn được xem là “sợi nối” quan trọng trong chương trình XDNTM; là một trong những giải pháp để phát triển kinh tế cho các địa phương, giúp nâng cao thu nhập cho người dân. Nhiều sản phẩm của nghề, làng nghề đã được xây dựng sản phẩm OCOP, trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương gắn với du lịch, được người tiêu dùng ưa chuộng như bánh gai Tứ Trụ, bánh lá răng bừa Xuân Lập, chè lam Phủ Quảng, miến gạo Phú Xuân, dệt thổ cẩm Cẩm Lương...

Để nhân rộng ngành nghề, các địa phương cần hỗ trợ các hộ làm nghề đổi mới công nghệ, áp dụng khoa học - kỹ thuật, đầu tư máy móc hiện đại, đa dạng mẫu mã, kết hợp hài hòa giữa thủ công truyền thống với công nghệ hiện đại nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; khuyến khích các nghệ nhân, thợ giỏi tăng cường truyền đạt những kỹ năng, bí quyết nghề cho lao động. Đồng thời, xây dựng mối liên kết giữa các HTX với doanh nghiệp để liên kết tiêu thụ sản phẩm; tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia hoạt động xúc tiến thương mại để quảng bá các sản phẩm truyền thống của địa phương...

Bài và ảnh: Lê Ngọc