Phát huy vai trò cộng đồng trong bảo tồn di tích

Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, là động lực thúc đẩy phát triển toàn diện, xã Xuân Hòa đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, người dân và doanh nghiệp, triển khai đồng bộ các giải pháp với nhiều việc làm thiết thực. Trong đó, việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trên địa bàn đã gặt hái được những kết quả đáng ghi nhận.

Nhà thờ họ Lê Đình đang được chính quyền và con em trong dòng họ bảo tồn, phát huy giá trị.

Nhà thờ dòng họ Lê Đình - nơi thờ khai quốc công thần thời Hậu Lê - Lê Khả Lãng tại thôn Tân Thành là một trong những di tích đang được bảo tồn trên địa bàn xã.

Năm 1418, Lê Khả Lãng cùng với hai người con trai lớn là Lê Đình Ngang (Lê Ngang) và Lê Liệt tham gia khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh. Trải qua những năm tháng “nếm mật, nằm gai”, Lê Khả Lãng đã chứng tỏ vai trò và năng lực của mình để từ đó liên tục được ban thưởng, phong tước. Khi đất nước đã sạch bóng quân xâm lược, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế lấy niên hiệu Thuận Thiên, đặt tên nước là Đại Việt, Lê Khả Lãng được xét công ban thưởng và phong Thái bảo, tước Từ quận công, giữ chức đồng tổng quản Thương Nam sách, phong tặng Thái phó Từ quận công. Năm 1429 ông được thăng tước hầu. Sau khi Lê Khả Lãng mất, ông được phong thần, thờ ở nhiều nơi.

Năm 2016, nhà thờ họ Lê Đình được công nhận là di tích lịnh sử - văn hóa cấp tỉnh. Từ đó, con em trong dòng họ đã phối hợp cùng với UBND xã sưu tầm, bảo quản những sắc phong, để giáo dục con cháu trong họ. Đặc biệt, con em trong dòng họ đã đóng góp kinh phí để tu sửa lại các hạng mục công trình bị hư hỏng nhẹ như thay rui mè bị mối, mọt; xây dựng lại tường bao, khuôn viên nhà thờ....

Ông Lê Đình Quyên, trưởng dòng họ Lê Đình, cho biết: “Việc sưu tầm, bảo vệ các hiện vật của tổ dòng họ không chỉ góp phần bảo vệ các văn vật quốc gia mà còn mang ý nghĩa giáo dục các thế hệ con cháu trong dòng họ noi theo những đức tính của tổ tiên để lại. Vào các dịp lễ, giỗ của dòng họ, con em trong họ từ các nơi tập trung về. Đây vừa là dịp gặp mặt, cũng là ngày để con cháu báo cáo với tổ tiên những thành tích đã cống hiến cho quê hương, đất nước trong năm. Qua đó góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống, quảng bá văn hóa của dòng họ, của quê hương”.

Xã Xuân Hòa hiện có 12 di tích được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có 2 di tích cấp quốc gia, 10 di tích cấp tỉnh. Đặc biệt, trong 10 di tích cấp tỉnh có 7 di tích là các nhà thờ dòng họ, kiến trúc nhà cổ. Đến nay hầu hết các kiến trúc, hiện vật trong di tích được chính quyền và các thế hệ người dân nơi đây gìn giữ như báu vật chung.

Để công tác bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa đi vào chiều sâu, đảm bảo kỷ cương, xã Xuân Hòa đã chỉ đạo, quán triệt đến đội ngũ lãnh đạo từ xã đến các thôn phải quan tâm sâu sát, xem đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng, xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể. Xã cũng thường xuyên kiểm tra việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích, các hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi, tôn tạo di tích tại địa phương. Đồng thời tăng cường công tác quản lý hiện vật, đồ thờ, nội thất tại di tích trên địa bàn quản lý. Thực hiện nghiêm nội dung Văn bản số 2662/BVHTTDL-MTNATL ngày 8/8/2014 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc không sử dụng biểu tượng, sản phẩm, linh vật không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam và Công văn số 352/MTNATL ngày 19/8/2014 của Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm về các mẫu linh vật của Việt Nam. Rà soát, thống kê đồ thờ nội thất, hiện vật thuộc di tích có giá trị, xây dựng kế hoạch, phương án bảo vệ hiệu quả, kiên quyết đưa ra khỏi di tích các hiện vật không có trong danh mục hồ sơ xếp hạng, hồ sơ dự án của di tích và các hiện vật, linh vật, linh thú... không phù hợp nội dung, tính chất di tích, không tiếp nhận cung tiến hiện vật, linh vật, linh thú lạ vào di tích trái quy định; chỉ tiếp nhận công đức hiện vật, đồ thờ, nội thất... đưa vào di tích khi được cấp có thẩm quyền cho phép theo quy định.

Ông Thái Xuân Kiên, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Xuân Hòa, cho biết: “Phòng sẽ tiếp tục tham mưu cho UBND xã quan tâm đến công tác bảo tồn, tôn tạo các di tích trên địa bàn. Đồng thời huy động các nguồn lực từ người dân, doanh nghiệp để tu bổ, tôn tạo di tích, phát huy giá trị di sản; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa và xây dựng địa phương văn minh, hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, an ninh trật tự. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để hướng đến bảo tồn bền vững và quảng bá các giá trị văn hóa, sản phẩm du lịch, hình ảnh con người, vùng đất Xuân Hòa đến với người dân”.

Bài và ảnh: Minh Khanh