Phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Dẫn chúng tôi dạo quanh nhà văn hóa được xây dựng khang trang, hiện đại, ông Quách Văn Bắc, trưởng thôn Tượng Phong (xã Thạch Quảng) cho hay: Thôn có 247 hộ, với 1.119 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mường. Để người dân có nơi vui chơi, giải trí, tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao, từ năm 2023 thôn đã huy động người dân đóng góp ngày công, tiền của để xây dựng nhà văn hóa, sân thể dục, thể thao và các trang thiết bị như bàn, ghế, loa đài, dụng cụ vui chơi..., với tổng kinh phí gần 1 tỷ đồng.

Nhà văn hóa thôn Tượng Phong (xã Thạch Quảng) được xây dựng khang trang.

Từ khi có nhà văn hóa đến nay các phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao trong thôn ngày phát triển cả về quy mô và chất lượng, đa dạng về hình thức. Từ đó, không chỉ góp phần quan trọng trong việc cải thiện và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, rèn luyện sức khỏe, mà còn tăng tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng bền chặt.

Ông Nguyễn Văn Viện, người dân trong thôn chia sẻ: "Từ ngày có nhà văn hóa mới, người dân rất phấn khởi, buổi sáng người cao tuổi tập dưỡng sinh, buổi chiều tập bóng chuyền hơi, cầu lông, buổi tối thì tập văn nghệ. Không chỉ vậy, các cháu học sinh cũng tích cực ra nhà văn hóa để chơi cầu trượt, xích đu. Từ đó, giúp mọi người rèn luyện sức khỏe và ngày càng xích lại gần nhau hơn".

Nói về việc phát huy hiệu quả của hệ thống thiết chế văn hóa tại địa phương, ông Bùi Văn Năng, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Thạch Quảng, cho biết: Để việc triển khai xây dựng và phát triển hệ thống thiết chế văn hóa đạt hiệu quả cao, xã đã thực hiện theo phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm với tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm, dân hưởng thụ”, huy động hiệu quả sức dân trong xây dựng thiết chế văn hóa. Từ đó, người dân trong xã đã đồng thuận tham gia tích cực đóng góp kinh phí, ngày công, vật liệu để xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa. Đến nay, cả 22 thôn trong xã đều đã xây dựng được nhà văn hóa cùng sân chơi bãi tập, đáp ứng tốt nhu cầu vui chơi, tập luyện văn nghệ, thể thao của người dân.

Về thôn Hang Cáu (xã Vạn Xuân), qua trò chuyện với ông Lê Quốc Toản, bí thư chi bộ, trưởng thôn được biết: Nhà văn hóa thôn được xây dựng từ năm 2018, với tổng kinh phí 850 triệu đồng, chủ yếu do người dân trong thôn đóng góp. Cùng với đó, thôn đã tích cực vận động con em xa quê đóng góp kinh phí để mua sắm các trang thiết bị cần thiết như đèn điện, ánh sáng, tăng âm loa đài, bàn ghế. Từ khi đi vào hoạt động, nhà văn hóa đã phát huy hiệu quả, là địa điểm sinh hoạt của các tổ chức đoàn thể và Nhân dân trong thôn.

Ông Cầm Bá Huyến, Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Xuân, cho biết: Thời gian qua, xã luôn quan tâm dành các nguồn lực và khuyến khích người dân ở các thôn tích cực tham gia đóng góp để xây dựng, cải tạo, nâng cấp hệ thống thiết chế văn hóa. Nhờ đó, đến nay cả 10 thôn trong xã đều xây dựng, sửa chữa được nhà văn hóa, khu thể thao khang trang và được mua sắm, đầu tư trang thiết bị, công trình phụ trợ đầy đủ, đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt văn hóa, thể thao của người dân, và thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ chính trị của địa phương. Ngoài ra, do là địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nên việc đầu tư hệ thống thiết chế văn hóa còn tạo “bệ đỡ” cho việc bảo tồn các di sản văn hóa.

Theo thống kê, hiện toàn tỉnh có 4.302/4.357 thôn, bản, khu phố có nhà văn hóa - khu thể thao, đạt tỷ lệ 98,7%. Các nhà văn hóa, khu thể thao thôn, khu phố được xây dựng chủ yếu bằng kinh phí do Nhân dân đóng góp. Nhìn từ con số toàn tỉnh có thể thấy rằng không chỉ ở miền xuôi mà cả miền núi hệ thống thiết chế văn hóa, nhất là nhà văn hóa - khu thể thao đã được quan tâm đầu tư xây dựng khá đồng bộ. Để nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa, nhiều địa phương ở khu vực miền núi đã tích cực thực hiện nhiều cách làm linh hoạt, sáng tạo như: xây dựng các phòng chức năng phục vụ đọc sách báo, lắp đặt các dụng cụ tập luyện các môn thể thao đơn giản như cầu trượt, xích đu, sân bóng chuyền... để thu hút người dân, trẻ em đến tập luyện. Cùng với đó là đầu tư các công trình phụ trợ, như nhà để xe, khu vệ sinh, từ đó đáp ứng hơn nữa nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của người dân.

Ngoài ra, hàng năm, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đều tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng, hướng dẫn nâng cao kiến thức về công tác quản lý, tổ chức hoạt động các thiết chế văn hóa cho đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, người quản lý nhà văn hóa thôn, tổ dân phố nắm rõ được các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, quy chế về quản lý hoạt động thiết chế văn hóa, từ đó vận dụng triển khai thực hiện có hiệu quả ở địa phương.

Bài và ảnh: Nguyễn Đạt