Nga và Trung Quốc phủ quyết gia hạn cơ chế giám sát trừng phạt Iran tại LHQ

Nga và Trung Quốc ngày 17/9 đã phủ quyết dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) nhằm gia hạn nhiệm vụ của cơ chế giám sát độc lập việc thực thi các lệnh trừng phạt đối với Iran, cho rằng các biện pháp trừng phạt liên quan thỏa thuận hạt nhân Iran đã không còn cơ sở áp dụng.

Dự thảo nghị quyết do Mỹ soạn thảo nhằm gia hạn nhiệm vụ của một ban chuyên gia độc lập có trách nhiệm theo dõi, báo cáo với HĐBA về những trường hợp vi phạm các biện pháp trừng phạt Iran. Dự thảo nhận được 11 phiếu thuận, trong khi Pakistan và Somalia bỏ phiếu trắng, còn Nga và Trung Quốc bỏ phiếu phủ quyết.

Việc phủ quyết đồng nghĩa nhiệm vụ của cơ chế giám sát độc lập này không được gia hạn. Trên thực tế, HĐBA đã không có ban chuyên gia hoạt động về vấn đề Iran trong khoảng một năm qua do các nước thành viên không đạt được đồng thuận về việc bổ nhiệm chuyên gia.

Phát biểu sau cuộc bỏ phiếu, Phó Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Jennifer Locetta cho rằng, việc không có ban chuyên gia độc lập sẽ làm giảm khả năng cung cấp các báo cáo khách quan, dựa trên bằng chứng về những trường hợp vi phạm lệnh trừng phạt, đồng thời tạo ra khoảng trống trong hoạt động giám sát.

Trong khi đó, Đại sứ Nga tại Liên hợp quốc Vassily Nebenzia cho rằng các nước phương Tây đang chính trị hóa vấn đề tại HĐBA. Ông kêu gọi các nước này chấm dứt những hành động mà Moskva cho là có thể khiến việc giải quyết cuộc khủng hoảng tại Vùng Vịnh trở nên phức tạp hơn, đồng thời nhấn mạnh giải pháp cho những bất đồng liên quan chương trình hạt nhân Iran cần dựa trên các nỗ lực chính trị và ngoại giao.

Việc Nga và Trung Quốc phủ quyết diễn ra trong bối cảnh vấn đề hạt nhân Iran tiếp tục là một trong những nội dung gây chia rẽ tại HĐBA. Moskva và Bắc Kinh từ lâu phản đối cách các nước phương Tây diễn giải việc khôi phục các biện pháp trừng phạt, trong khi Anh, Pháp và Đức cho rằng cơ chế “khôi phục nhanh” các biện pháp trừng phạt đã được kích hoạt phù hợp với các nghị quyết liên quan của HĐBA.

Cuộc bỏ phiếu mới nhất cho thấy những bất đồng sâu sắc tại HĐBA về cách xử lý chương trình hạt nhân Iran, trong bối cảnh các bên tiếp tục kêu gọi giải quyết vấn đề thông qua các biện pháp ngoại giao.

Bích Hồng