Nâng cao nhận thức về giáo dục trẻ em không bạo lực

Khi đòn roi dần được thay thế bằng kỷ luật tích cực, môi trường sống an toàn, thân thiện cho trẻ em được hình thành từ chính mỗi gia đình. Tại xã Vạn Lộc, việc thay đổi nhận thức trong chăm sóc, giáo dục trẻ em đã có những chuyển biến rõ nét, đặc biệt từ khi triển khai Dự án “Nâng cao năng lực cộng đồng trong phòng, chống bạo lực thể chất đối với trẻ em”.

Người dân xã Vạn Lộc tiếp cận tài liệu, nâng cao nhận thức về giáo dục trẻ em không bạo lực.

Dự án do Tổ chức Terre des Hommes tài trợ, được Hội Bảo trợ Người khuyết tật, trẻ mồ côi và Bảo vệ quyền trẻ em tỉnh Thanh Hóa triển khai từ tháng 3/2024 tại xã Vạn Lộc. Mục tiêu không chỉ là nâng cao nhận thức mà còn từng bước thay đổi hành vi của người dân, xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện cho trẻ em ngay từ gia đình và cộng đồng. Ngay từ khi bắt đầu, dự án đã lựa chọn cách tiếp cận gần dân, sát thực tế. Thay vì tuyên truyền theo hình thức chung chung, các hoạt động được tổ chức ngay tại thôn, xóm, gắn với sinh hoạt cộng đồng. Các buổi tập huấn, nói chuyện chuyên đề, phát tờ rơi... được triển khai đồng bộ, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ áp dụng.

Để dự án triển khai hiệu quả, Hội Bảo trợ Người khuyết tật, trẻ mồ côi và Bảo vệ quyền trẻ em xã Vạn Lộc đã phối hợp với các đoàn thể tổ chức nhiều buổi tập huấn, thu hút hàng trăm lượt người tham gia. Qua đó, nhận thức của người dân về phòng, chống bạo lực trẻ em được nâng lên rõ rệt. Nhiều gia đình đã thay đổi cách dạy con, hạn chế quát mắng, đánh đập, thay vào đó là trò chuyện, hướng dẫn và đồng hành cùng con.

Điều đáng nói là những người tham gia tập huấn không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu kiến thức mà còn trở thành những “hạt nhân” lan tỏa thông tin trong cộng đồng. Từ trưởng thôn, chi hội trưởng đến ông bà, cha mẹ... đều có thể trở thành tuyên truyền viên, góp phần đưa thông điệp giáo dục tích cực đến từng hộ gia đình. Song song với đó, xã Vạn Lộc còn lồng ghép nội dung phòng, chống bạo lực trẻ em vào các mô hình “làng quê an toàn”, các cuộc họp thôn, sinh hoạt hội, lớp dưỡng sinh... Cách làm này giúp nội dung tuyên truyền trở nên tự nhiên, gần gũi, không gượng ép nhưng vẫn đạt hiệu quả cao.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy ở một số gia đình, thói quen dạy con theo lối cũ vẫn còn tồn tại, nhất là trong bối cảnh nhiều phụ huynh bận rộn làm việc tại các công ty, ít có thời gian dành cho con. Chính vì vậy, việc duy trì các hoạt động tập huấn, tư vấn, hỗ trợ là hết sức cần thiết để giúp người dân từng bước thay đổi.

Một trong những câu chuyện tiêu biểu tại Vạn Lộc là bà Hoàng Thị Châu, hội viên phụ nữ thôn Phú Đa. Bà Châu có cháu nội 6 tuổi mắc bệnh lupus ban đỏ, sức khỏe yếu, thường xuyên phải chăm sóc đặc biệt. Bố mẹ cháu đi làm công ty, nên bà là người trực tiếp nuôi dưỡng. Trước đây, do áp lực và thiếu kiến thức, bà đôi khi nóng nảy, quát mắng cháu khi cháu không nghe lời. Sau khi tham gia lớp tập huấn của dự án tại thôn, bà dần thay đổi suy nghĩ, hiểu rằng trẻ cần được chia sẻ, động viên hơn là trách phạt. Từ đó, bà kiên nhẫn, nhẹ nhàng hơn trong cách dạy cháu. Không chỉ áp dụng trong gia đình, bà còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm với các hội viên khác, trở thành một tuyên truyền viên ở thôn. Những thay đổi nhỏ nhưng thiết thực từ bà Châu đã góp phần tạo nên sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng.

Không chỉ có những chuyển biến trong từng gia đình, ở cấp thôn, sự thay đổi cũng được ghi nhận rõ nét. Vai trò của trưởng thôn, cán bộ cơ sở được phát huy, trở thành cầu nối quan trọng giữa dự án và người dân. Bà Nguyễn Thị Cảnh, trưởng thôn Phú Đa cho biết, trước đây trong thôn từng xảy ra nhiều trường hợp trẻ vị thành niên đánh nhau, một số em sống trong hoàn cảnh bố mẹ ly thân hoặc mồ côi, phải ở với ông bà nên dễ bị ảnh hưởng bởi cách giáo dục chưa phù hợp. Từ khi triển khai các lớp tập huấn, nhận thức của người dân đã thay đổi rõ rệt. Nhiều gia đình đã biết cách dạy con bằng phương pháp kỷ luật tích cực, hạn chế sử dụng đòn roi. Đặc biệt, việc mời các chuyên gia tâm lý về tận thôn để trao đổi, tư vấn đã giúp người dân hiểu sâu hơn về tâm lý trẻ em. Theo bà Cảnh, nếu tiếp tục duy trì mô hình và mở rộng đối tượng tham gia, kết quả đạt được sẽ còn tích cực hơn nữa trong thời gian tới.

Còn bà Hoàng Thị Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật, trẻ mồ côi và Bảo vệ quyền trẻ em xã Vạn Lộc, cho biết: "Những kết quả bước đầu từ dự án đã góp phần thay đổi rõ rệt nhận thức của người dân, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ em. Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp với các tổ chức, đoàn thể để nhân rộng mô hình, tăng cường tuyên truyền tại thôn, xóm và các nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Đồng thời, chú trọng nâng cao vai trò của cán bộ cơ sở, trưởng thôn, chi hội trong việc nắm bắt, hỗ trợ kịp thời các trường hợp trẻ em có nguy cơ bị bạo lực. Khi mỗi gia đình đều thay đổi cách dạy con, cộng đồng sẽ trở thành “lá chắn” vững chắc bảo vệ trẻ em".

Bài và ảnh: Trần Hằng