Mỹ tái khẳng định chủ quyền của Nhật Bản về đảo tranh chấp với Nga

Mỹ tái khẳng định công nhận chủ quyền của Nhật Bản đối với các “Vùng lãnh thổ phía Bắc” sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tới thăm đảo Iturup, một trong bốn đảo thuộc quần đảo Kuril do Nga kiểm soát nhưng Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền.

Đại sứ Mỹ tại Nhật Bản George Glass cho biết, Washington kiên định trong việc ủng hộ đồng minh quan trọng nhất của mình. Ảnh: AFP.

Đại sứ Mỹ tại Nhật Bản George Glass ngày 14/8 tuyên bố Washington “kiên định” ủng hộ đồng minh Nhật Bản và công nhận chủ quyền của Tokyo đối với các “Vùng lãnh thổ phía Bắc”, cách Nhật Bản gọi 4 đảo cực nam của quần đảo Kuril đang tranh chấp với Nga.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Glass nhấn mạnh Mỹ phản đối mọi hành động có thể làm suy yếu hòa bình và ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Vladimir Putin tới thăm đảo Iturup, chuyến thăm đầu tiên của một Tổng thống Nga tới quần đảo tranh chấp này kể từ năm 2010.

Chuyến thăm của ông Putin lập tức vấp phải phản ứng mạnh từ Tokyo. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố các “Vùng lãnh thổ phía Bắc” là một phần không thể tách rời của Nhật Bản cả về lịch sử và luật pháp quốc tế, đồng thời gọi chuyến thăm của nhà lãnh đạo Nga là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cũng triệu Đại sứ Nga tại Tokyo Nikolay Nozdrev để phản đối. Tokyo cho rằng chuyến thăm của ông Putin gây tổn hại thêm cho quan hệ vốn đã căng thẳng giữa hai nước.

Iturup, hay Etorofu theo cách gọi của Nhật Bản, là đảo lớn nhất trong số 4 đảo cực nam của quần đảo Kuril. Các đảo này bị Liên Xô kiểm soát vào những ngày cuối Thế chiến II và hiện do Nga quản lý.

Nhật Bản tuyên bố chủ quyền đối với Iturup, Kunashir, Shikotan và nhóm đảo Habomai, gọi chung là “Vùng lãnh thổ phía Bắc”. Moscow khẳng định các đảo thuộc chủ quyền của Nga dựa trên những thỏa thuận được thiết lập sau Thế chiến II.

Tranh chấp lãnh thổ kéo dài nhiều thập kỷ là một trong những nguyên nhân khiến Nga và Nhật Bản chưa thể ký hiệp ước hòa bình chính thức để khép lại tình trạng đối đầu kể từ Thế chiến II.

Trong chuyến thăm Iturup ngày 13/8, ông Putin tới một cơ sở chế biến thủy sản, thăm trường học và bệnh viện, đồng thời gặp người dân địa phương. Chuyến đi diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nga - Nhật tiếp tục xấu đi sau khi Tokyo áp đặt các biện pháp trừng phạt Moscow liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine.

Tổng thống Nga Vladimir Putin lần đầu tiên đến thăm quần đảo Kuril xa xôi ở phía nam vùng Viễn Đông của Nga. Ảnh: Reuters.

Hiện Tokyo đang xem xét các biện pháp đáp trả chuyến thăm của Tổng thống Putin, trong đó có khả năng tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với Nga.

Theo các nguồn tin dẫn NHK, Chính phủ Nhật Bản đang nghiên cứu các phương án phản ứng, trong bối cảnh Tokyo đã áp đặt nhiều biện pháp hạn chế đối với Moscow sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.

Chuyến thăm của ông Putin vì thế có nguy cơ đẩy quan hệ Nga - Nhật vốn đã căng thẳng sang một giai đoạn khó khăn hơn. Đồng thời, việc Washington nhanh chóng tái khẳng định lập trường ủng hộ chủ quyền của Nhật Bản cho thấy vấn đề quần đảo Kuril tiếp tục gắn chặt với những tính toán an ninh rộng hơn của Mỹ và các đồng minh tại Đông Bắc Á.

Nhật Lệ

Nguồn: Euronews, Alarabiya.