Mở hướng để nông thôn phát triển mạnh mẽ hơn

Nông thôn Thanh Hóa đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận sau hành trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.

Cụ thể, trước khi kết thúc hoạt động đơn vị hành chính cấp huyện và sắp xếp lại các xã, phường theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh có 15 đơn vị cấp huyện, 374 xã đạt chuẩn NTM (đạt 83,3%); trong đó, có 4 huyện và 125 xã đạt chuẩn NTM nâng cao (đạt 33,4%); 33 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu (đạt 8,8%), vượt mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đề ra.

Những con số này đưa tỉnh Thanh Hóa vào tốp đầu ở nhiều chỉ số: Về số lượng xã đạt chuẩn NTM chỉ xếp sau TP Hà Nội; về NTM nâng cao xếp sau tỉnh Nam Định (cũ) và TP Hà Nội; về NTM kiểu mẫu xếp sau TP Hà Nội, TP Hải Phòng, các tỉnh Quảng Ninh, Hà Nam (cũ).

Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ giảm nghèo được thực hiện hiệu quả, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh trong 5 năm qua giảm bình quân hằng năm ước đạt 1,56%, vượt mục tiêu Đại hội XIX đề ra.

Thông qua việc thực hiện hai chương trình mục tiêu quốc gia quan trọng này đã giúp nhiều làng quê xứ Thanh chuyển mình thành những làng quê “đáng sống”. Tuy nhiên, nhìn một cách toàn diện, trong bức tranh nông thôn đầy mới mẻ ấy vẫn còn những vấn đề chưa bền vững. Ở những làng quê được xem là “đáng sống” vẫn còn những hộ nghèo, nhiều người dân nông thôn vẫn phải di cư ra các đô thị để tìm kiếm cơ hội việc làm.

Sự độc lập của hai chương trình XDNTM và giảm nghèo trong thời gian qua khiến hiệu quả chưa được phát huy hết. Tích hợp hai chương trình này thành một sẽ tạo ra bước đột phá phát triển mạnh mẽ hơn cho nông thôn trong giai đoạn tới.

Xuất phát từ những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa xây dựng báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035. Chính sách “hai trong một” này được hy vọng sẽ mở ra hướng tiếp cận toàn diện và hiệu quả hơn. Trong đó, giảm nghèo là mục tiêu cốt lõi, XDNTM là khung phát triển bao trùm.

Trong giai đoạn phát triển mới ở nhiệm kỳ tiếp theo, tỉnh Thanh Hóa đặt ra mục tiêu XDNTM văn minh, phát triển toàn diện, bền vững gắn với đô thị hóa, bảo đảm thực chất, hiệu quả, đi vào chiều sâu. Tại dự thảo báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIX trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, đặt ra mục tiêu đến năm 2030 toàn tỉnh có ít nhất 80% số xã đạt chuẩn NTM, trong đó có 35% số xã đạt chuẩn NTM nâng cao, 10% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại; không còn xã dưới 15 tiêu chí NTM. Cùng với đó, tỷ lệ hộ nghèo theo tiêu chí mới giai đoạn 2026-2030 giảm bình quân hằng năm từ 1% trở lên.

Đây là những con số đòi hỏi sự nỗ lực phấn đấu, bởi sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, nhiều xã có mặt bằng tiêu chí không đều; việc thực hiện dự báo sẽ khó khăn hơn khi địa bàn rộng, hạ tầng kiến trúc, cảnh quan, môi trường nông thôn rộng hơn, lớn hơn; đối tượng dân cư cũng đa dạng hơn...

Việc tích hợp hai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 sẽ là quyết sách đột phá, mở ra hướng đi mới cho nông thôn Việt Nam tiến lên hiện đại, số hóa, xanh và bao trùm, trong đó người nông dân giữ vai trò trung tâm. Tuy nhiên, chính sách này chỉ trở thành hiện thực khi có sự đổi mới tư duy quản trị, sự quyết tâm hành động từ Trung ương đến cơ sở, sự đồng hành của doanh nghiệp và sự tham gia chủ động của người dân.

Công cuộc XDNTM và giảm nghèo trong chặng đường vừa qua đã để lại cho tỉnh Thanh Hóa một “di sản” đồ sộ, mà giá trị nhất là sự linh hoạt trong cách tổ chức thực hiện. Hy vọng “di sản” ấy sẽ được tiếp tục vận dụng linh hoạt, phát huy mạnh mẽ hơn khi Chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035 được triển khai, góp phần hiện thực hóa mục tiêu quốc gia cũng như các chỉ tiêu mà Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX sắp tới đề ra.

Thái Minh