Lũ lụt kinh hoàng tại Nepal, có thể do “lở đá-băng”

Trận lũ lớn xảy ra tại khu vực miền núi phía bắc Nepal, giáp Tây Tạng của Trung Quốc đã khiến hàng trăm người thiệt mạng và người mất tích. Ban đầu, nhà chức trách Nepal cho rằng động đất có thể là nguyên nhân gây lũ, song các phân tích sau đó cho thấy thảm họa có thể bắt nguồn từ một vụ sạt lở lớn trên dãy Himalaya, không liên quan đến hoạt động địa chấn.

Những ngôi nhà bị hư hại bên bờ sông Trishuli với đất đá ngổn ngang sau trận lũ quét tại huyện Nuwakot, Nepal. Ảnh: AP.

Theo kết quả điều tra sơ bộ được Bộ trưởng Ngoại giao Nepal Sishir Khanal báo cáo trước Quốc hội, vào ngày 26/8, một tín hiệu động đất được ghi nhận lúc 8 giờ 37 phút sáng và chỉ 3 phút sau xảy ra lũ quét. Ông Khanal cho biết: “Một trận động đất ở Tây Tạng đã gây ra vụ sạt lở đất lớn, làm tắc dòng chảy sông Bhotekoshi”, song nhấn mạnh nguyên nhân chính xác vẫn cần được xác minh thêm.

Tuy nhiên, Cục Thủy văn và Khí tượng Nepal (DHM) cho biết không ghi nhận lượng mưa lớn tập trung, hiện tượng thường xuất hiện trước các vụ sạt lở, tại khu vực Rasuwa, nơi xảy ra thảm họa.

Trong khi đó, Eos, chuyên trang khoa học của Liên đoàn Địa vật lý Mỹ (AGU), xác định nguyên nhân thảm họa ngày 26/8 (giờ địa phương) có thể là “lở đá-băng” chứ không phải động đất. Hiện tượng này xảy ra khi nền đá và lớp băng hà bên trên cùng sụp đổ thành một khối lớn.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cũng đã điều chỉnh dữ liệu quan trắc trong ngày. Ban đầu, USGS phát hiện một tín hiệu năng lượng lúc 8 giờ 37 phút sáng, tại vị trí cách Kodari của Nepal 55 km về phía Tây Bắc và xác định đây là một trận động đất có độ lớn 4,4. Sau đó, cơ quan này đính chính rằng tín hiệu trên xuất phát từ một vụ sạt lở đất, không phải động đất. Điều này cho thấy sự sụp đổ của sông băng có thể đã tạo ra rung chấn tương tự động đất.

Các nhà nghiên cứu Nepal không loại trừ khả năng các hồ ở thượng nguồn cũng góp phần làm trầm trọng thêm thảm họa trước khi sông băng sụp đổ.

Trong khi nguyên nhân chính xác của thảm họa vẫn chưa được xác định, thiệt hại tiếp tục gia tăng. Theo Reuters, tính đến ngày 26/8, ít nhất 160 người đã thiệt mạng và 403 người mất tích, trong đó có 341 người nước ngoài. Trận lũ cũng gây thiệt hại nghiêm trọng đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, làm gián đoạn khoảng 430 MW công suất điện, tương đương khoảng 1/8 tổng công suất phát điện của Nepal.

Thúy Hà

Nguồn: Chosun