EU đề xuất cơ chế bảo vệ thành viên mới trong tối đa 15 năm

Vừa qua, Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất khuôn khổ mới chuẩn bị cho các đợt mở rộng Liên minh châu Âu (EU), trong đó cho phép áp dụng cơ chế bảo vệ đối với thành viên mới trong tối đa 15 năm sau khi gia nhập, đồng thời thúc đẩy các nước ứng cử viên từng bước tham gia một số chính sách của khối trước khi trở thành thành viên đầy đủ.

Tại Brussels, EC công bố gói rà soát chính sách trước mở rộng nhằm chuẩn bị về thể chế và chính sách cho một EU có thêm thành viên, đồng thời bảo đảm các nước mới gia nhập tiếp tục tuân thủ các cam kết về pháp quyền, dân chủ và các giá trị cơ bản của khối.

Theo đề xuất, trong 15 năm đầu sau khi gia nhập, EU có thể kích hoạt cơ chế bảo vệ nếu một thành viên mới vi phạm nghiêm trọng các cam kết đưa ra trong quá trình đàm phán. Các biện pháp có thể gồm hạn chế hỗ trợ tài chính và, trong trường hợp nghiêm trọng nhất, đình chỉ quyền bỏ phiếu tại Hội đồng EU. Ủy viên châu Âu phụ trách mở rộng Marta Kos cho rằng đây là một “chính sách bảo hiểm”, không nhằm tạo ra mô hình “thành viên hai cấp”.

Bên cạnh đó, EC đề xuất “hội nhập từng bước”, cho phép các nước ứng cử viên đạt tiến bộ cải cách tham gia sớm một số lĩnh vực như năng lượng, giao thông, trí tuệ nhân tạo, an ninh và quốc phòng. Montenegro, Albania, Moldova và Ukraine được xác định là những nước có tiến triển đáng kể và sẽ được xây dựng lộ trình định hướng riêng. EC cũng đề xuất điều chỉnh cơ chế ra quyết định, tăng sử dụng bỏ phiếu đa số đủ điều kiện thay cho nguyên tắc nhất trí trong một số lĩnh vực như trừng phạt, chống gian lận thuế, tài chính năng lượng và một số quyết định trong tiến trình đàm phán gia nhập.

Liên quan Ukraine, EC đề xuất hạn chế đáng kể hỗ trợ tài chính và khả năng tiếp cận thị trường đối với một số sản phẩm nông nghiệp nhạy cảm, đồng thời hỗ trợ Kiev khôi phục các thị trường xuất khẩu truyền thống ngoài EU.

Phản ứng trước đề xuất này, Bộ trưởng Nông nghiệp Ukraine Taras Vysotskyi cho biết Kiev có thể chấp nhận các giai đoạn chuyển tiếp, hạn ngạch tạm thời và biện pháp bảo vệ đối với các sản phẩm nhạy cảm, nhưng các biện pháp này phải có thời hạn rõ ràng và không trở thành hạn chế lâu dài.

Gói đề xuất sẽ được các nước thành viên, Nghị viện châu Âu và Hội đồng EU tiếp tục xem xét, thảo luận trước khi đưa ra các quyết định liên quan.

Minh Phương