Kiểm soát sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Trong chăn nuôi, kháng sinh được sử dụng khá phổ biến để phòng bệnh, trị bệnh và kích thích tăng trưởng. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hoặc sử dụng không đúng quy định về liều lượng, thời gian ngừng thuốc... sẽ dẫn đến tình trạng kháng thuốc, tồn dư kháng sinh trong sản phẩm động vật. Vì vậy, tăng cường kiểm soát sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là yêu cầu cấp thiết nhằm hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững.

Người chăn nuôi gà siêu trứng xã Hoằng Lộc áp dụng chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học để hạn chế dùng kháng sinh.

Nhận thức rõ nguy cơ trong sử dụng thuốc kháng sinh, ngành chức năng đã ban hành nhiều quy định nhằm siết chặt việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi như chỉ được phép sử dụng để điều trị bệnh cho động vật đã được chẩn đoán, tuân thủ đơn thuốc của người có chứng chỉ hành nghề thú y; không được dùng kháng sinh để phòng bệnh, làm chất kích thích tăng trưởng và chỉ sử dụng thuốc có trong danh mục cho phép; tuân thủ thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán... Ngoài ra, áp dụng nguyên tắc đúng bệnh, đúng thuốc, đúng liều lượng, thời gian... Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi được tăng cường; việc kê đơn, bán và sử dụng kháng sinh phải tuân thủ đúng quy định. Đồng thời, các địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền để người chăn nuôi hiểu rõ tác hại của việc lạm dụng kháng sinh và nâng cao ý thức sử dụng thuốc có trách nhiệm.

Chị Vi Thị Hồng, người chăn nuôi xã Thanh Quân, cho biết: “Để hạn chế sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gà, tôi đã chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, vệ sinh tiêu độc, khử trùng chuồng trại định kỳ nhằm hạn chế phát sinh dịch bệnh, tiêm phòng đầy đủ. Bên cạnh đó, để hỗ trợ tiêu hóa, nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi, tôi xay tỏi, gừng, nghệ, đinh lăng, quế... sau đó trộn với đậu tương, lúa và đạm cá đã thủy phân, sử dụng làm thức ăn cho gà. Hàng ngày, tôi cung cấp men vi sinh cho gà thông qua hệ thống máng uống nước; 80% sức đề kháng của gà nằm ở đường ruột, do đó, nếu gà bị bệnh tôi sẽ bổ sung hỗn hợp thuốc gồm tỏi, than hoạt tính, cây hoàng đắng để chữa trị. Mùa đông, tôi sử dụng tinh dầu sả để xông cho gà, ngâm ủ dịch tỏi, gừng làm chất kháng sinh tự nhiên để phòng và chữa bệnh cho đàn gà. Nếu gà bị bệnh nặng, tôi vẫn dùng kháng sinh, nhưng đúng liều lượng và theo hướng dẫn của cán bộ thú y. Để tránh tồn dư kháng sinh, gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người tiêu dùng, những con sau khi dùng kháng sinh từ 7 - 10 ngày mới bán cho thương lái để giết mổ”.

Cũng theo ông Nguyễn Trọng Tài, người chăn nuôi lợn xã Mậu Lâm, cho biết: “Để hạn chế dùng kháng sinh, tôi chú trọng công tác phòng, chống dịch bệnh, xây dựng chuồng trại thoáng mát, sát trùng định kỳ, kiểm soát người ra vào và thực hiện quy trình cùng vào - cùng ra để ngăn chặn mầm bệnh lây lan; bổ sung các chế phẩm sinh học, thảo dược và axit hữu cơ vào thức ăn để kích thích hệ tiêu hóa, tăng miễn dịch tự nhiên cho lợn. Khi cần thiết phải sử dụng kháng sinh, tôi thường dùng liều tấn công theo nguyên tắc từ cao đến thấp theo liều chỉ định; sau khi bệnh dần khỏi, tôi dùng thêm ít nhất một ngày kháng sinh nữa để vật nuôi khỏi hoàn toàn, không tái phát bệnh và tránh vi khuẩn nhờn thuốc. Bên cạnh đó, khi dùng thuốc kháng sinh cho đàn lợn, tôi luôn tuân thủ nghiêm thời gian ngừng thuốc trước khi giết mổ theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, tránh gây hiện tượng tồn dư kháng sinh trong các sản phẩm chăn nuôi; nhất là, không sử dụng các loại thuốc cấm, hoóc-môn tăng trọng”.

Tuy vậy, tại các địa phương trên địa bàn tỉnh, vẫn còn tình trạng người chăn nuôi sử dụng kháng sinh dưới mức điều trị, nhất là thói quen trộn kháng sinh vào thức ăn, nước uống để phòng bệnh ngay cả khi đàn vật nuôi đang khỏe mạnh. Vì thế, ngành nông nghiệp và môi trường đã triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, như: hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học, tiêm phòng đầy đủ cho đàn vật nuôi; vệ sinh tiêu độc, khử trùng chuồng trại định kỳ nhằm hạn chế phát sinh dịch bệnh. Bên cạnh đó, nhiều trang trại đã chủ động sử dụng chế phẩm sinh học, men vi sinh và các sản phẩm thảo dược để nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi... Những giải pháp này không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào kháng sinh mà còn nâng cao sức khỏe vật nuôi, ngăn chặn nguy cơ kháng kháng sinh, tạo ra các sản phẩm chăn nuôi chất lượng cao. Đây cũng là yêu cầu tất yếu để ngành chăn nuôi phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong và ngoài nước.

Bài và ảnh: Lê Ngọc