IAEA “ mất dấu” một số cơ sở hạt nhân của Iran, cảnh báo về kho uranium gần mức vũ khí

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã kêu gọi Iran cho phép các thanh tra giám sát kho uranium làm giàu của nước này, sau khi cơ quan này mất khả năng theo dõi liên tục một số cơ sở hạt nhân quan trọng trong nhiều tháng.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Ảnh: ABC News

IAEA nhấn mạnh, việc thiếu quyền truy cập khiến cơ quan này không thể xác minh lượng urani gần mức vũ khí tại các cơ sở bị ảnh hưởng bởi xung đột hồi tháng Sáu giữa Iran, Israel và Mỹ.

Theo IAEA, tính đến ngày 13/6, Iran sở hữu khoảng 440 kg uranium làm giàu 60%, mức gần ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Việc không được phép kiểm tra trong suốt nhiều tháng qua khiến cơ quan giám sát “mất tính liên tục về dữ liệu” và làm dấy lên lo ngại về khả năng chuyển hướng sử dụng nguyên liệu từ hòa bình sang quân sự.

Cơ quan này cảnh báo: “Điều tối quan trọng là cơ quan phải sớm được phép xác minh lượng vật liệu hạt nhân đã khai báo ở Iran để giải tỏa các quan ngại về khả năng sử dụng cho mục đích quân sự và đảm bảo tuân thủ Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT)”.

Nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở Iran. Ảnh: The Economic Times

Iran từ lâu vẫn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là hòa bình, trong khi IAEA và phương Tây cho rằng Tehran từng có chương trình vũ khí hạt nhân có tổ chức đến năm 2003.

Quan hệ giữa Iran và IAEA liên tục căng thẳng trong những năm gần đây, đặc biệt sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6, khi Israel và Mỹ tiến hành không kích một số cơ sở hạt nhân chủ chốt của Iran.

Trước đó, năm 2015, Iran và Nhóm P5+1 (Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Nga, Trung Quốc) ký thỏa thuận Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA), theo đó Iran giảm hoạt động hạt nhân để được dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, năm 2018, Mỹ rút khỏi JCPOA và khôi phục các lệnh trừng phạt, khiến Iran thực hiện một số hành động trả đũa, trong đó có tăng cường làm giàu urani.

Minh Phương

Nguồn: Reuters, AP