IAEA kêu gọi ưu tiên tuyệt đối cho Zaporizhia vì an toàn hạt nhân toàn cầu

Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi đã một lần nữa đưa ra cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ xảy ra thảm họa hạt nhân tại Ukraine, khi xung đột vũ trang giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang quanh Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia – cơ sở lớn nhất châu Âu và là điểm nóng an ninh kể từ khi chiến sự bùng nổ.

Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi. Ảnh: X.com

Phát biểu tại phiên họp thường kỳ của Hội đồng Thống đốc IAEA ở Vienna, Áo ngày 19/11, ông Grossi cho biết: “Tình hình hiện nay tạo nên rủi ro lớn nhất đối với an toàn hạt nhân trên toàn thế giới... Việc chưa xảy ra tai nạn không có nghĩa là tai nạn sẽ không xảy ra. Trên thực tế, nguy cơ đang tăng lên khi xung đột quân sự ngày càng leo thang”.

Theo ông Grossi, việc bảo đảm an toàn cho Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia không chỉ là vấn đề của riêng Ukraine hay Nga, mà là lợi ích chung của toàn thế giới. Ông khẳng định rằng chỉ một sai sót cũng có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng với hậu quả vượt xa biên giới Ukraine, đồng thời kêu gọi các bên ưu tiên tuyệt đối cho việc bảo vệ cơ sở hạt nhân này trước mọi hành động quân sự.

Những nhận định trên lặp lại quan điểm mà ông Grossi từng nêu trong chuyến thị sát Nhà máy Zaporizhia trước đây, trong đó ông cảnh báo hệ thống an toàn của cơ sở luôn trong trạng thái dễ bị tác động bởi các hoạt động quân sự quanh khu vực.

IAEA đặc biệt lo ngại về nguồn nước làm mát cho sáu lò phản ứng của nhà máy. Dù tất cả các lò hiện đang ở trạng thái “dừng nguội”, hệ thống vẫn cần một lượng nước ổn định để duy trì an toàn. Sau khi đập Kakhovka bị phá hủy năm 2023, nhà máy đã phải dựa vào các hồ chứa tạm thời.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia. Ảnh: Ukriform.

Vấn đề an toàn nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia nhiều lần trở thành tâm điểm tranh cãi giữa Nga và Ukraine khi hai bên cáo buộc lẫn nhau pháo kích hoặc thực hiện các hoạt động quân sự nguy hiểm xung quanh khu vực. Phía Nga cho rằng đe dọa thực sự duy nhất đối với nhà máy Zaporizhia đến từ “những hành động liều lĩnh của lực lượng Ukraine”. Ngược lại, Kiev nhiều lần khẳng định Moscow sử dụng nhà máy như lá chắn quân sự và triển khai thiết bị quân sự trong khuôn viên.

Ngọc Liên

Nguồn: Tass, Voi.id.