Giữ gìn văn hóa Mường ở Xuân Du

Đến thôn Bái Đa 2, xã Xuân Du vào các dịp lễ tết, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ dân tộc Mường trong trang phục truyền thống. Với người Mường, trang phục không chỉ dùng để mặc, mà còn là niềm tự hào được lưu giữ qua bao thế hệ. Vì vậy, người dân trong thôn luôn có ý thức gìn giữ nét đẹp văn hóa đặc trưng của dân tộc mình giữa nhịp sống hiện đại.

Đội cồng chiêng của đồng bào dân tộc Mường, xã Xuân Du vừa phục vụ các hoạt động cộng đồng, vừa trao truyền bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ.

Ông Nguyễn Đình Khương, trưởng thôn Bái Đa 2 cho biết: "Thôn có 93% đồng bào dân tộc Mường. Nhận thấy bản sắc văn hóa Mường có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân, thôn đã tích cực vận động, tuyên truyền người dân gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, tổ chức các hoạt động văn hóa - văn nghệ để giáo dục thế hệ trẻ có ý thức gìn giữ các giá trị văn hóa của dân tộc. Nhờ đó, các giá trị văn hóa truyền thống của người Mường được gìn giữ, phát huy và có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của người dân trong thôn".

Đặc sắc trong không gian văn hóa Mường ở vùng đất Xuân Du không thể không kể đến thanh âm cồng chiêng gắn liền với những nghi lễ quan trọng trong cuộc sống của người dân nơi đây. Hiện nay, nhiều gia đình, dòng họ trên địa bàn xã còn lưu giữ nhiều bộ cồng chiêng quý có tuổi đời hơn một thế kỷ. Để nghệ thuật cồng chiêng không bị mai một, xã đã thành lập 3 đội, câu lạc bộ cồng chiêng để phục vụ các hoạt động sinh hoạt cộng đồng, cũng như truyền dạy cho thế hệ trẻ cách đánh cồng chiêng.

Nhận thức được trách nhiệm của nhà trường trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của di tích lịch sử, Trường THCS Xuân Du luôn chú trọng giáo dục giá trị của di tích cho học sinh thông qua việc lồng ghép trong các môn học như Lịch sử, Địa lý... Đồng thời, mời các nghệ nhân, người am hiểu về văn hóa Mường truyền dạy các làn điệu dân ca, cách đánh cồng chiêng cho các em học sinh.

Thầy giáo Hàn Việt Ấn, Hiệu trưởng Trường THCS Xuân Du, cho biết: "Khi các em hiểu rõ về bản sắc của dân tộc mình, sẽ biết trân trọng và có những hoạt động thiết thực gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Thời gian tới, nhà trường tiếp tục lồng ghép nội dung giáo dục văn hóa dân tộc Mường trong các hoạt động ngoại khóa và môn học giáo dục địa phương. Đồng thời, khuyến khích mở các lớp dàn dựng những tiết mục văn nghệ đặc sắc văn hóa Mường để trình diễn trong các dịp lễ. Đây chính là môi trường, không gian cho thế hệ trẻ thực hành và lan tỏa di sản văn hóa dân tộc".

Với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, các giá trị văn hóa của dân tộc Mường trên vùng đất Xuân Du đang được gìn giữ và lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của người dân. Cùng với việc duy trì tiếng nói trong giao tiếp hàng ngày, sử dụng trang phục truyền thống vào các dịp lễ, tết, người Mường ở Xuân Du còn chú trọng gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Bên cạnh đó, các phong tục, tập quán tốt đẹp của người Mường đã được phục dựng và đưa vào quy ước, hương ước của các thôn,...

Ông Bùi Đức Chính, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Xuân Du, cho biết: "Xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa của việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường. Chỉ đạo các nhà trường triển khai các buổi học ngoại khóa về giữ gìn văn hóa của dân tộc Mường. Tích cực vận động các nghệ nhân và người có uy tín tham gia gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc; tổ chức nhiều hội thi, hội diễn, giao lưu văn hóa, văn nghệ tạo sân chơi cho người dân. Đặc biệt, xã chú trọng tổ chức Lễ hội Phủ Na với các hoạt động văn hóa, văn nghệ mang đậm bản sắc văn hóa Mường, tạo môi trường để Nhân dân giao lưu, gắn kết, góp phần thúc đẩy phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” phát triển".

Bài và ảnh: Xuân Hòa