“Gieo” giấc mơ xanh từ nông nghiệp

Mới đầu giờ sáng, tiết trời đang xuân nhưng cái nắng đã hầm hập như giữa hè. Trong khu nhà màng rộng hơn 1.000m2 ở phường Đông Tiến, hệ thống phun sương và quạt đảo gió hoạt động liên tục để hạ nhiệt. Giữa cái nóng oi ả, những luống rau thủy canh vẫn xanh non, mướt mắt. Không đất, không bùn, từng cây xà lách, cải kale... vươn mình trong máng dinh dưỡng, được kiểm soát bằng hệ thống tưới tự động. Trong không gian ấy, chị Lê Thị Thùy Dung, “bà chủ” của trang trại Thủy Canh Phố, đi dọc các giàn rau, kiểm tra từng gốc cây, như đang chăm chút cho một giấc mơ đã “bén rễ” suốt gần 7 năm qua.

Trang trại Thủy Canh Phố của chị Lê Thị Thùy Dung (bên phải) tại phường Đông Tiến. Ảnh: Việt Hương

Ít ai nghĩ rằng, người phụ nữ sinh năm 1986 này từng có một công việc ổn định với mức thu nhập đáng mơ ước trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại. Thế nhưng, giữa guồng quay của phố thị, chị Dung lại lựa chọn rẽ hướng, khởi nghiệp với nông nghiệp công nghệ cao - con đường nhiều rủi ro nhưng cũng đầy cơ hội. Vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi chậm, đòi hỏi kiến thức kỹ thuật chuyên sâu và sự kiên trì bền bỉ - những yếu tố khiến không ít người e ngại. Nhưng với chị Dung, đó lại là động lực để bắt đầu. Sau khi tích lũy kinh nghiệm, chị khởi nghiệp từ quy mô nhỏ, thuê hơn 1.000m2 đất tại phường Đông Tiến, huy động nguồn vốn hơn 1,2 tỷ đồng để từng bước xây dựng hệ thống trồng rau thủy canh. Điểm nổi bật của mô hình là mức độ tự động hóa cao. Từ hệ thống bơm tưới, giàn thủy canh được hẹn giờ, đến hệ thống phun sương, cảnh báo nhiệt độ đều có thể điều khiển từ xa qua điện thoại thông minh. Nhờ đó, phần lớn công việc thủ công được giảm tải, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Hiện mỗi tháng, trang trại cung ứng ra thị trường từ 2- 2,5 tấn rau thủy canh. Nhờ sản xuất luân canh, xoay vòng nhiều vụ trong năm, tổng sản lượng rau có thể đạt khoảng 20- 25 tấn, mang lại doanh thu từ 600 - 700 triệu đồng mỗi năm. Không dừng lại ở đó, chị Dung còn mở rộng mô hình với một cơ sở trồng rau hữu cơ tại xã Thiệu Hóa, quy mô 1.000m2, với các loại cây chủ lực như cà chua bi, cải kale, cải bó xôi... “Điều quan trọng là mình tạo ra sản phẩm sạch, an toàn, có thể kiểm soát được chất lượng. Người tiêu dùng bây giờ không chỉ cần ăn no mà còn cần ăn sạch để bảo vệ sức khỏe”, chị Dung chia sẻ.

Giữa thị trường rau xanh cạnh tranh, chị Dung kiên định với chất lượng, ổn định về giá cả và gây dựng được niềm tin của người tiêu dùng. Đây cũng là lý do các sản phẩm rau Thủy Canh Phố có mặt tại hệ thống siêu thị Co.opmart, Co.op Food, các cửa hàng thực phẩm sạch và bếp ăn của các trường tư thục trên địa bàn các phường trung tâm.

Cũng là câu chuyện khởi nghiệp từ nông nghiệp, anh Đỗ Đồng Tâm, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp và giống cây trồng Đồng Tâm (xã Ngọc Liên) lại chọn cho mình một cách đi khác: “đưa tri thức về quê”. Từng là kỹ sư xây dựng với công việc ổn định, nhưng mỗi lần trở về quê, anh không khỏi trăn trở khi nhìn những triền đồi rộng lớn vẫn quanh quẩn với mía, sắn, ngô - những loại cây trồng giá trị thấp, sản xuất manh mún. “Đất không thiếu, người không thiếu, nhưng thiếu cách làm”, anh Tâm nhớ lại. Nỗi trăn trở ấy đã thôi thúc anh rời bỏ công việc ổn định, trở về quê khởi nghiệp với nông nghiệp.

Khởi đầu với 500 gốc nhãn Hương Chi, anh Tâm mạnh dạn áp dụng kỹ thuật xử lý cho cây ra hoa sớm, thu hoạch trái vụ trước thị trường từ 1-2 tháng. Nhờ vậy, sản phẩm bán được giá cao gấp 2-3 lần so với chính vụ. Thành công bước đầu giúp anh thêm tự tin để tiếp tục thử nghiệm và phát triển cây dứa - loại cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương. Năm 2022, anh cùng 16 thành viên thành lập HTX dịch vụ nông nghiệp và giống cây trồng Đồng Tâm, với mục tiêu tập hợp nông dân, tổ chức sản xuất theo hướng bài bản hơn. Đến nay, HTX đã có 52 thành viên, với cây trồng chủ lực là dứa Queen và dứa MD2, tổng diện tích khoảng 40ha, sản lượng mỗi năm đạt gần 1.000 tấn.

Một trong những hướng đi đáng chú ý của HTX Đồng Tâm là phát triển nông nghiệp tuần hoàn. Thay vì bỏ đi, lá dứa được tận dụng để tách sợi làm nguyên liệu cho ngành dệt may. Phần bã còn lại được ủ thành phân hữu cơ, quay trở lại phục vụ sản xuất. Hiện HTX đã liên kết tiêu thụ sợi dứa với một số doanh nghiệp trong lĩnh vực dệt may.

Anh Tâm chia sẻ: “Để phát triển vùng dứa bền vững, HTX đang ấp ủ dự định thuê quỹ đất công ích hình thành các cánh đồng “mẫu lớn”, tạo điều kiện cơ giới hóa và tổ chức sản xuất theo chuỗi. HTX sẽ triển khai trồng giống dứa MD2 theo hướng hữu cơ, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, đồng thời đăng ký mã số vùng trồng, xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý. Bên cạnh đó, phát triển nông nghiệp tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm để giảm chi phí đầu vào, bảo vệ môi trường theo đúng tiêu chuẩn organic. Việc đầu tư kho xưởng, trụ sở và hệ thống cung ứng vật tư an toàn sẽ góp phần hoàn thiện chuỗi liên kết, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho sản phẩm dứa địa phương”.

Nhìn lại chặng đường đã qua, những người trong cuộc như chị Dung, anh Tâm đều thừa nhận: làm nông nghiệp chưa bao giờ là con đường dễ dàng. Giữa những thách thức từ biến đổi khí hậu, thị trường đến áp lực sản xuất, họ vẫn kiên định với lựa chọn của mình, lặng lẽ gieo những “giấc mơ xanh” trên đồng ruộng. Và như cách anh Tâm vẫn thường nói: “Trên hành trình nông nghiệp, không có lối tắt cho sự vội vàng, không có đường lui cho người nản chí; chỉ có kiên tâm bước tiếp, “hạt giống” hôm nay ắt “quả ngọt” mai sau”.

Việt Hương