Dịch chuyển lao động trẻ - rào cản phát triển đảng viên ở miền núi

Do có nhiều lao động trẻ rời quê đi học tập, làm việc và lập nghiệp tại các địa phương khác khiến nguồn phát triển đảng viên ở nhiều xã miền núi Thanh Hóa bị thu hẹp. Đây là một trong những nguyên nhân gây khó khăn đối với công tác xây dựng Đảng ở cơ sở, buộc các cấp ủy phải đổi mới phương thức tạo nguồn, vừa bảo đảm chỉ tiêu kết nạp, vừa nâng cao chất lượng đảng viên mới.

Lễ kết nạp đảng viên ở bản Giá, xã Phú Xuân.

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, khu vực miền núi Thanh Hóa có 74 đảng bộ xã với hơn 54.000 đảng viên. Đây là địa bàn rộng, dân cư phân tán, đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TU về “Tăng cường công tác phát triển đảng viên của Đảng bộ tỉnh trong thời gian tới”, các địa phương đã tích cực tạo nguồn từ đoàn viên, hội viên, bộ đội xuất ngũ, dân quân tự vệ, giáo viên và thanh niên sau khi học tập trở về địa phương. Tuy nhiên, làn sóng dịch chuyển lao động trẻ tại nhiều địa phương miền núi đang khiến việc tạo nguồn gặp không ít trở ngại.

Xã Phú Xuân là một trong những địa phương chịu tác động rõ nét của tình trạng này. Ông Cao Hồng Được, Trưởng Ban Xây dựng Đảng xã Phú Xuân, cho biết: Sau khi tốt nghiệp THPT hoặc hoàn thành nghĩa vụ quân sự, phần lớn thanh niên lựa chọn làm việc tại các khu công nghiệp; đi xuất khẩu lao động hoặc lập nghiệp ở các đô thị. Số người trở về địa phương ngày càng ít, trong khi nhiều bản vùng cao có quy mô dân số nhỏ nên nguồn phát triển đảng viên vốn đã hạn chế lại càng trở nên khan hiếm. Theo đồng chí Lữ Ngọc Thắng, Bí thư Đoàn xã Phú Xuân thì lực lượng đoàn viên, thanh niên thường xuyên biến động. Có những đoàn viên hôm nay còn tham gia sinh hoạt tại địa phương nhưng chỉ ít ngày sau đã rời quê đi làm việc ở tỉnh khác. Điều này khiến việc quản lý, bồi dưỡng quần chúng ưu tú thiếu tính liên tục, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tạo nguồn kết nạp Đảng.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại xã biên giới Tam Chung. Ở nhiều bản vùng biên, hàng chục thanh niên đang làm việc tại các khu công nghiệp ở Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội và các tỉnh phía Nam. Vì vậy, lực lượng thanh niên thường xuyên có mặt tại địa phương chỉ còn chiếm tỷ lệ nhỏ. Thiếu vắng lực lượng trẻ ngay tại cơ sở khiến nhiều chi bộ gặp khó trong việc phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú; nhiều thanh niên đủ điều kiện cũng không có thời gian ở địa phương để tham gia các hoạt động đoàn thể, nhằm rèn luyện, phấn đấu vào Đảng.

Không chỉ thiếu về số lượng, chất lượng nguồn phát triển đảng viên ở một số địa phương cũng chưa đồng đều. Một bộ phận đoàn viên, thanh niên chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của việc phấn đấu vào Đảng; trình độ học vấn ở một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế. Cùng với đó, địa bàn rộng, giao thông cách trở và đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng Đảng còn mỏng, kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực cũng ảnh hưởng đến việc phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú.

Thực tế tại Phú Xuân và Tam Chung cho thấy, khi lực lượng thanh niên liên tục dịch chuyển khỏi địa phương thì nguồn phát triển đảng viên cũng dần bị thu hẹp, nhất là ở các bản vùng sâu, vùng biên có quy mô dân số nhỏ. Để khắc phục những khó khăn trên, các cấp ủy đang triển khai nhiều giải pháp. Bên cạnh việc nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đoàn, hội, các địa phương cũng chú trọng việc mở rộng nguồn phát triển đảng viên từ lực lượng dân quân tự vệ, bộ đội xuất ngũ, giáo viên, người hoạt động ở thôn, bản; chú trọng phát triển đảng viên là người dân tộc thiểu số. Đồng thời, tăng cường phân công đảng viên chính thức theo dõi, giúp đỡ quần chúng ưu tú; gắn công tác phát triển đảng viên với các phong trào thi đua của địa phương, tạo môi trường rèn luyện, cống hiến cho người trẻ.

Về lâu dài, giải pháp căn cơ vẫn là tạo việc làm và sinh kế ngay tại địa phương. Theo đồng chí Lương Thị Trường, Bí thư Đoàn xã Trung Lý: Muốn giữ được nguồn phát triển đảng viên, trước hết phải giữ được lực lượng lao động trẻ. Điều đó đòi hỏi các địa phương tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khu vực miền núi; hỗ trợ phát triển các mô hình sản xuất, kinh tế tập thể, kinh tế hộ gắn với lợi thế bản địa; khuyến khích thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp trên chính quê hương mình. Khi có việc làm ổn định, thu nhập được cải thiện và nhìn thấy cơ hội phát triển lâu dài, người trẻ sẽ gắn bó với địa phương, vừa góp phần phát triển kinh tế, vừa tạo nguồn quần chúng ưu tú để các tổ chức đảng bồi dưỡng, kết nạp.

Dịch chuyển lao động là xu thế tất yếu trong quá trình phát triển. Vì vậy, cùng với đổi mới công tác tạo nguồn, các địa phương miền núi cần tập trung tạo sinh kế, việc làm và môi trường phát triển bền vững, qua đó giữ chân người trẻ gắn bó với quê hương và bảo đảm tính kế thừa của tổ chức đảng ở cơ sở.

Bài và ảnh: Đình Giang