Đàm phán hòa bình Mỹ-Iran tại Thụy Sĩ bị hủy

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra ngày 19/6 tại Thụy Sĩ nhằm thúc đẩy thực thi thỏa thuận chấm dứt xung đột Trung Đông đã bị hủy, làm gia tăng nghi ngờ về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.

Khu nghỉ dưỡng Burgenstock tại Obbürgen, Thụy Sĩ - nơi có khả năng diễn ra các cuộc đàm phán giữa phái đoàn Mỹ và Iran sau khi lãnh đạo hai nước ký thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt xung đột được chụp từ thành phố Lucerne, Thụy Sĩ ngày 19/6. Ảnh: Reuters - Yonhap.

Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ xác nhận cuộc gặp giữa các nhà đàm phán Mỹ và Iran tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock sẽ không diễn ra như kế hoạch, song không nêu lý do cụ thể. Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng hủy kế hoạch tới Geneva tham dự các cuộc thảo luận.

Người phát ngôn Nhà Trắng cho biết công tác chuẩn bị cho các cuộc đàm phán luôn phức tạp và khó dự đoán, đồng thời khẳng định phái đoàn Mỹ đã sẵn sàng lên đường ngay khi các kế hoạch được hoàn tất.

Phía Iran chưa đưa ra phản ứng chính thức. Trước đó, Tehran tuyên bố sẵn sàng khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật sau khi bản ghi nhớ 14 điểm được ký kết hôm 18/6, qua đó gia hạn lệnh ngừng bắn thêm ít nhất 60 ngày. Tuy nhiên, hãng tin Tasnim cho biết Iran muốn thấy những bước đi cụ thể của Mỹ trong việc thực thi thỏa thuận tạm thời trước khi tiếp tục đàm phán.

Theo các nguồn tin Mỹ, Washington cũng dự kiến tổ chức lễ ký chính thức thỏa thuận Mỹ-Iran tại Thụy Sĩ. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran cho rằng điều này là không cần thiết sau khi lãnh đạo hai nước đã ký kết văn kiện nói trên.

Đại giáo chủ Iran Mojtaba nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ không nên được hiểu là Iran chấp nhận lập trường của Washington. Ảnh: Reuters.

Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, cho rằng Tổng thống Trump ký thỏa thuận trong thế bị động, đồng thời cảnh báo các cuộc đàm phán sắp tới về chương trình hạt nhân Iran sẽ không dễ dàng. Ông nhấn mạnh Tehran sẽ không chấp nhận các yêu cầu bị cho là quá mức từ phía Mỹ.

Tại Mỹ, một số nghị sĩ đảng Cộng hòa cũng đặt câu hỏi liệu Tổng thống Donald Trump có nhượng bộ quá nhiều để chấm dứt cuộc chiến hay không. Dù các quan chức Mỹ tin rằng các cuộc đàm phán có thể dẫn tới một thỏa thuận hạt nhân toàn diện hơn, nhiều nhà phân tích nhận định Iran đang ở vị thế thuận lợi hơn sau khi vượt qua cuộc xung đột kéo dài gần bốn tháng, duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với eo biển Hormuz và giành được những nhượng bộ đáng kể về kinh tế.

Trong khi đó, giá dầu thế giới đã giảm trong phiên 19/6 khi hoạt động vận tải dần được khôi phục qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải từng vận chuyển gần 20% nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước khi xảy ra xung đột. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng triển vọng hòa bình lâu dài tại khu vực vẫn phụ thuộc vào kết quả các cuộc đàm phán Mỹ-Iran trong thời gian tới cũng như khả năng kiểm soát các điểm nóng khác, đặc biệt là tại Lebanon.

Thanh Hằng