CSTO kêu gọi ngăn chặn chạy đua vũ trang trong không gian vũ trụ

Ngoại trưởng các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) vừa ra tuyên bố chung kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương triển khai các biện pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ chạy đua vũ trang trong không gian vũ trụ, đồng thời thúc đẩy xây dựng các cơ chế pháp lý quốc tế có tính ràng buộc để bảo đảm việc sử dụng không gian vì mục đích hòa bình.

Ngoại trưởng sáu quốc gia thành viên CSTO gồm Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Nga và Tajikistan. Ảnh: Tân Hoa Xã

Trong tuyên bố được thông qua tại cuộc họp ngoại trưởng CSTO ngày 10.6, các nước thành viên kêu gọi mọi quốc gia, đặc biệt là những nước sở hữu năng lực không gian hàng đầu, thực hiện các bước đi cụ thể nhằm ngăn chặn việc triển khai vũ khí trong không gian vũ trụ, cũng như tránh sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong các hoạt động liên quan đến không gian.

Các ngoại trưởng đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm hoàn tất đàm phán các thỏa thuận đa phương mang tính ràng buộc pháp lý, đi kèm cơ chế kiểm chứng hiệu quả, nhằm ngăn ngừa quá trình quân sự hóa không gian và hạn chế nguy cơ đối đầu chiến lược ngoài Trái Đất.

Tuyên bố tái khẳng định cam kết của các nước CSTO đối với các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, trong đó có nghĩa vụ không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, bao gồm cả các hoạt động liên quan đến không gian vũ trụ.

Các bên bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ không gian trở thành một lĩnh vực cạnh tranh quân sự mới, trong bối cảnh các cường quốc ngày càng đầu tư mạnh vào công nghệ vệ tinh, năng lực chống vệ tinh (ASAT) và các hệ thống hỗ trợ tác chiến trên quỹ đạo. Theo các ngoại trưởng CSTO, việc bảo đảm không gian được khai thác vì mục đích hòa bình là lợi ích chung của toàn nhân loại.

Tuyên bố được ký bởi ngoại trưởng sáu quốc gia thành viên CSTO gồm Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Nga và Tajikistan.

Các cuộc thảo luận quốc tế về kiểm soát vũ khí trong không gian đang được nối lại tại Liên hợp quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã

Giới quan sát nhận định tuyên bố mới nhất của CSTO được đưa ra trong bối cảnh các cuộc thảo luận quốc tế về kiểm soát vũ khí trong không gian đang được nối lại tại Liên hợp quốc. Dự kiến trong tháng 7/2026, Nhóm công tác mở của Liên hợp quốc về ngăn ngừa chạy đua vũ trang trong không gian (OEWG) sẽ nhóm họp tại Geneva để tiếp tục thảo luận các biện pháp xây dựng lòng tin, cơ chế minh bạch và khả năng hình thành các quy tắc ứng xử quốc tế đối với hoạt động không gian.

Mặc dù Hiệp ước Không gian vũ trụ năm 1967 đã cấm triển khai vũ khí hủy diệt hàng loạt trên quỹ đạo hoặc trên các thiên thể, nhiều chuyên gia cho rằng khuôn khổ pháp lý hiện hành vẫn tồn tại những khoảng trống đối với các loại vũ khí thông thường và công nghệ quân sự mới trong không gian. Đây là lý do khiến nhiều quốc gia tiếp tục thúc đẩy các sáng kiến quốc tế nhằm ngăn chặn quá trình vũ khí hóa không gian trong những năm gần đây.

Vân Bình