Công khai, minh bạch trong quản lý tiền công đức tại di tích

Tiền công đức, tiền giọt dầu vốn là nét đẹp văn hóa, xuất phát từ lòng hướng thiện, phát tâm của người dân, du khách thập phương khi đến đền, miếu, chùa, phủ vãn cảnh, chiêm bái. Tuy nhiên, khi mà số tiền công đức hàng năm ở các di tích, lễ hội rất lớn, đã làm dấy lên không ít băn khoăn, lo ngại về tính công khai, minh bạch trong thu, chi và sử dụng hợp lý, đúng mục đích. Trong khi đó, Thanh Hóa có đến 1.535 di tích, danh thắng, gần 300 lễ hội, đặt ra thử thách lớn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nhất là việc quản lý hiệu quả tiền công đức.

Ban Quản lý di tích đền Độc Cước (phường Sầm Sơn) tiếp nhận và ghi phiếu công đức cho người dân.

Trước yêu cầu ngày càng cao từ thực tiễn, các đơn vị quản lý di tích đã tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di tích, trong đó chú trọng quản lý thu, chi tiền công đức, tiền tài trợ. Từ đó phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao. Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về phòng chống tham nhũng, nhất là quy định về công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động. Chủ động xây dựng và thực hiện nghiêm quy chế quản lý, thu chi tiền công đức, tiền tài trợ cho di tích...

Tại đền Độc Cước, công tác quản lý đang được Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Sầm Sơn tổ chức thực hiện có hiệu quả. Công tác quản lý tiền công đức được thực hiện với sự giám sát chặt chẽ của tổ giám sát UBND phường. Tại đây, mỗi hòm công đức đều có 2 ổ khóa khác nhau. 1 chìa khóa được giao cho Trung tâm Cung ứng dịch vụ công, 1 chiếc được giao cho tổ giám sát của UBND phường quản lý.

Theo ông Lê Trung Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Sầm Sơn: Định kỳ vào mỗi tuần, trung tâm sẽ tiến hành mở hòm công đức, kiểm kê số tiền và lập biên bản báo cáo UBND phường để nộp về tài khoản tại kho bạc. Việc kiểm kê và lập biên bản số tiền công đức thu được có sự chứng kiến, giám sát của UBND phường.

Ngoài ra, khi người dân công đức, các thành viên ban quản lý di tích đều tiến hành ghi phiếu công đức với số tiền tương ứng. Phiếu công đức đều đảm bảo có 2 liên theo quy định thuận lợi trong công tác kiểm tra, giám sát. Cùng với đó, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Sầm Sơn cũng đã tiến hành mở tài khoản công đức cho đền Độc Cước tại ngân hàng và đặt mã QR, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và du khách khi công đức.

Tại đền Nưa - Am Tiên, cảnh quan khuôn viên đã trở nên gọn gàng, sạch đẹp hơn từ khi di tích được giao cho Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa (Sở VH,TT&DL) quản lý. Cùng với đảm bảo tốt công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích, công tác quản lý tiền công đức được ban quản lý thực hiện nghiêm theo Thông tư số 04/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính về Hướng dẫn quản lý, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội; Quyết định số 24/QĐ-UBND, ngày 23/3/2026 của UBND tỉnh về quy định việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng tiền công đức, tài trợ áp dụng tại di tích do đơn vị sự nghiệp công lập, ban quản lý kiêm nhiệm của tỉnh quản lý.

Cụ thể, theo định kỳ, tiền công đức sẽ được kiểm kê, chốt biên bản bàn giao cho thủ quỹ để chuyển vào tài khoản ngân hàng theo quy chế quản lý tiền công đức của đơn vị. Đối với nguồn tiền giọt dầu, cán bộ ban quản lý thường xuyên quan sát, nhắc nhở du khách đặt đúng vị trí, được thu gom vào cuối buổi chiều các ngày để tiến hành kiểm kê, niêm phong và nhập kho. Việc sử dụng nguồn thu được thực hiện đảm bảo theo quy định hiện hành của Nhà nước.

Tại các bàn ghi công đức, phiếu công đức đều đảm bảo các liên theo quy định, đảm bảo công khai, minh bạch trong kiểm tra, đối chiếu. Bên cạnh việc ghi phiếu, ban quản lý cũng đã đặt mã QR tạo thuận lợi cho Nhân dân và du khách công đức, phát tâm bảo tồn di tích.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cũng chú trọng công tác quản lý tiền công đức tại các di tích được giao quản lý: Thành Nhà Hồ, Lam Kinh, đền Bà Triệu. Tại những nơi này, công tác quản lý tiền công đức được thực hiện bài bản, khoa học, đảm bảo tính công khai, minh bạch.

Theo ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa: Ngoài thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, đơn vị đã tổ chức ban hành và thực hiện có hiệu quả quy chế quản lý thu - chi tiền công đức, tiền giọt dầu, tài trợ. Trên cơ sở đó đã thành lập các tổ thu tiền, tổ kiểm đếm, tổ giám sát tiền công đức. Định kỳ hàng tháng, đơn vị sẽ tiến hành kiểm kê tổng số tiền thu được. Vào các tháng cao điểm mùa lễ hội, dịp đầu xuân năm mới, thời gian thực hiện kiểm kê được rút ngắn hơn. Mỗi lần kiểm kê sẽ có đại diện tổ kiểm tra, giám sát cùng tham gia và ký vào biên bản. Toàn bộ số tiền sau khi kiểm kê sẽ được chuyển vào tài khoản tại Kho bạc Nhà nước. Thông qua cách làm này nhằm phát huy giá trị nguồn tiền công đức vào công tác bảo tồn giá trị di sản văn hóa, vừa phòng ngừa lãng phí, tiêu cực tại đơn vị...

Bài và ảnh: Đồng Thành