Chủ động mở rộng diện tích trồng rừng bằng cây nuôi cấy mô

Có dịp tìm hiểu thực tế tại xã Thanh Kỳ, chúng tôi ghé thăm trang trại rừng của gia đình anh Lâm Ngọc Hải - một trong các mô hình phát triển rừng trồng cho hiệu quả kinh tế khá cao.

Mô hình trồng rừng bằng cây keo lai mô tại xã Thanh Kỳ.

“Từ năm 1995, tôi đã chủ động nhận khoán đất lâm nghiệp của Lâm trường Thanh Kỳ (nay là Ban Quản lý rừng phòng hộ Như Thanh) với diện tích gần 40ha. Hiện nay, ngoài diện tích rừng tự nhiên được bảo vệ tốt, gia đình đã trồng, chăm sóc 12,6ha rừng trồng gỗ lớn, trong đó có 2,6ha keo lai mô bằng nguồn vốn tự đầu tư. Bình quân thu nhập của gia đình anh Hải mỗi năm đạt khoảng 200 triệu đồng” - anh Hải vui vẻ chia sẻ.

Hiện nay, Ban Quản lý rừng phòng hộ Như Thanh đã và đang chủ động triển khai các giải pháp hình thành các vùng trồng rừng sản xuất, lâm sản hàng hóa tập trung, chuyên canh, thâm canh với quy mô lớn, gắn trồng rừng với chế biến và thị trường tiêu thụ lâm sản, nâng cao hiệu quả sản xuất, sử dụng rừng, thu hút và tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu nhập cho người dân, bảo vệ môi trường sinh thái. Trọng tâm là trồng rừng bằng cây lâm nghiệp chất lượng cao, cây nuôi cấy mô, tăng giá trị thu nhập cho chủ rừng.

Để nâng cao hiệu quả trồng mới rừng, các trạm quản lý, bảo vệ rừng tại các xã thường xuyên bám địa bàn hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức cho các hộ trồng mới rừng sản xuất theo hướng thâm canh như keo nuôi cấy mô, keo hom... Tuyên truyền để người dân trong vùng hiểu được ưu điểm nổi bật của cây nuôi cấy mô như phát triển nhanh, đều, sinh khối gỗ cao hơn, tỷ lệ nhiễm sâu bệnh thấp... vận động chủ rừng khắc phục khó khăn đầu tư mở rộng diện tích trồng mới rừng và trồng lại sau khai thác bằng cây nuôi cấy mô; qua đó nâng cao được năng suất, chất lượng rừng trồng. Từ năm 2021 đến 2024, Ban Quản lý rừng phòng hộ Như Thanh đã hướng dẫn kỹ thuật; cung ứng cây giống; tổ chức cho các hộ nhận khoán đất sản xuất lâm nghiệp trồng mới, trồng lại rừng đã khai thác theo quy định được hơn 1.477,4ha rừng, trong đó có 220,8ha keo lai mô. Toàn bộ diện tích rừng trồng đã và đang được chăm sóc, bảo vệ, phòng trừ sâu bệnh, sinh trưởng phát triển tốt. Năm 2025, ban được giao kế hoạch tổ chức cho người dân, công nhân nhận khoán đất lâm nghiệp trồng 200ha rừng sản xuất và 150ha rừng phòng hộ sau khai thác. Hơn 8 tháng năm 2025, ban đã trồng được 200ha rừng gỗ lớn và 150ha rừng phòng hộ. Năm 2024, Ban Quản lý rừng phòng hộ Như Thanh đã được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC cho 3.584,34ha, trên địa bàn các xã ban quản lý, giá trị gỗ đã được nâng lên, có đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường quốc tế.

Nhằm hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trồng rừng sản xuất bằng cây nuôi cấy mô, ngày 10/12/2021 HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 185/2021/NQ-HĐND về việc ban hành chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2022-2025. Theo đó, mức hỗ trợ 1.300 đồng/cây giống, tối đa không quá 2 triệu đồng/ha. Điều kiện hỗ trợ là tổ chức, gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc nhận khoán đất rừng sản xuất để trồng rừng sản xuất. Diện tích trồng rừng sản xuất bằng cây giống nuôi cấy mô phải đảm bảo từ 1ha trở lên đối với hộ gia đình, cá nhân và từ 20ha trở lên đối với tổ chức.

Ông Nguyễn Đình Thái, Trưởng Phòng Phát triển và sử dụng rừng, Chi cục Kiểm Lâm, cho biết: Các năm vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các xã và các chủ rừng tăng cường quản lý, sử dụng giống chất lượng cao trong trồng rừng (cây mô), góp phần nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng. Các đơn vị là chủ rừng Nhà nước, các hạt kiểm lâm đã chủ động quy hoạch các nguồn giống, hệ thống vườn ươm cây giống lâm nghiệp đảm bảo nguồn cây mô trồng mới rừng, góp phần nâng cao được chất lượng giống đưa vào phục vụ trồng rừng. Tuyên truyền, vận động người dân, chủ rừng thực hiện mô hình kinh doanh rừng bền vững hỗn giao giữa cây gỗ lớn với các loài cây chu kỳ kinh doanh ngắn để đảm bảo thu nhập trước mắt khi rừng gỗ lớn chưa đến kỳ khai thác.

Kết quả từ năm 2020 đến đầu tháng 9/2025, các đơn vị và người dân, chủ yếu ở khu vực miền núi đã chủ động trồng mới và trồng lại sau khai thác được hơn 7.150ha rừng tập trung bằng cây nuôi cấy mô. Riêng năm 2025, toàn tỉnh phấn đấu trồng hơn 1.000ha rừng bằng cây nuôi cấy mô. Đến trung tuần tháng 9/2025 đã cơ bản trồng 1.000ha rừng bằng cây nuôi cấy mô. Mở rộng diện tích trồng rừng bằng cây nuôi cấy mô đã góp phần nâng cao năng suất bình quân rừng trồng từ 16m3/ha/năm (năm 2020) lên 20m3/ha/năm (cuối năm 2024).

Bài và ảnh: Thu Hòa