Canh tác có tổ chức

Việc mở rộng diện tích trồng dứa đang diễn ra một cách tự phát, không theo quy hoạch và hậu quả là cung đang vượt cầu. Không chỉ vùng trồng dứa mà nhiều vùng canh tác khác cần phải được tổ chức lại để tránh tình trạng được mùa rớt giá.

Quả dứa chín rục đè nặng lên đôi vai và suy nghĩ của anh Mai Văn Thành ở thôn Đồng Toàn, xã Hà Long. Vị ngọt của dứa không làm thay đổi được một thực tế là vụ dứa này sẽ thất thu với nhiều người trồng dứa ở xã Hà Long.

Cây dứa từng được xem là cây hy vọng cho nhiều địa phương trong tỉnh khi mà giá dứa có thời điểm vượt ngưỡng 15.000 đồng/kg. Nhưng giờ thì chính cây hy vọng ấy lại đem đến nỗi thất vọng cho nhiều nông hộ.

Hiện tại dứa đang chín rộ, nhưng giá dứa quả chỉ còn khoảng 5.000 đồng/kg, người mua cầm chừng, có những ruộng dứa chín rục, nhưng đành phải để đó.

Nhìn những bức ảnh người dân vùng trồng dứa Hà Long chất dứa thành đống bên bờ ruộng. Xem những thông tin buồn liên quan đến quả dứa ở đây được đăng trên báo và mạng xã hội, lại chợt nhớ nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan từng khuyến cáo nông dân cần phải chuyển đổi tư duy từ xây dựng cánh đồng lớn đến cánh đồng có tổ chức.

Ở những vùng trọng điểm dứa của Thanh Hóa, chính quyền địa phương và nông dân đã làm được việc quan trọng đó là xây dựng những cánh đồng lớn, chuyên canh. Nhưng cánh đồng mới lớn thôi thì chỉ có thể đáp ứng được yêu cầu về diện tích, phần nào năng suất, sản lượng, mà hoàn toàn chưa có gì chắc chắn về đầu ra cả. Liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ sản phẩm ổn định, lâu dài, rồi việc xa hơn là xây dựng được nhà máy chế biến tại chỗ mới là vấn đề cốt tử.

Cánh đồng có tổ chức theo nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan là bước chuyển từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún sang hình thức hợp tác liên kết, trong đó liên kết với doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm là vấn đề sống còn.

Chúng ta đã trải qua biết bao lần phải hô hào điệp khúc “giải cứu nông sản”. Nhưng buồn là cứ sau khi giải cứu được nông sản này, thì lại đến lượt nông sản kia sa vào cảnh “được mùa mất giá”. Cây dứa là nạn nhân tiếp theo sau thanh long, vải thiều, mít Thái...

Số liệu thống kê cho thấy, tỉnh Thanh Hóa hiện có trên 5.000ha dứa, tăng khoảng 800ha so với cùng kỳ năm 2025. Như vậy con số tăng trưởng về diện tích trồng dứa của năm 2026 trên địa bàn tỉnh đạt gần 20%. Nhìn vào con số tăng trưởng về diện tích trồng dứa chúng ta không thể không giật mình.

Theo thông tin từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Thanh Hóa, vài năm gần đây do giá dứa tăng nên tại nhiều địa phương người dân đã mở rộng diện tích trồng dứa thiếu kiểm soát. Việc mở rộng diện tích trồng dứa đang diễn ra một cách tự phát, không theo quy hoạch và hậu quả là cung đang vượt cầu.

Trong nhiều năm qua chúng ta đã nói nhiều đến việc tích tụ đất đai, xây dựng cánh đồng lớn, vùng chuyên canh tập trung. Nhưng thực tiễn cho thấy, quy mô diện tích tuy quan trọng, nhưng chưa phải là yếu tố quyết định. Sau những bài học đắt giá, gần nhất là quả dứa, thì việc xây dựng cánh đồng có tổ chức, thực hiện canh tác có tổ chức rõ ràng phải là vấn đề cốt tử đối với các địa phương, chứ không chỉ riêng với cây dứa và với vùng trọng điểm trồng dứa xã Hà Long.

Thái Minh