Cảnh báo nguy cơ cháy, nổ do thiết bị điện vào mùa cao điểm nắng nóng

Theo số liệu của cơ quan chức năng, năm 2025, toàn quốc xảy ra hơn 3.100 vụ cháy, trong đó các sự cố liên quan đến hệ thống và thiết bị điện chiếm tới gần 75%. Đây là con số đáng báo động, phản ánh rõ thực trạng mất an toàn trong sử dụng điện hiện nay. Khi nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao vào mùa hè, hệ thống điện tại nhiều hộ gia đình không được nâng cấp kịp thời, dẫn đến quá tải, chập cháy, tiềm ẩn nguy cơ hỏa hoạn bất cứ lúc nào.

Thiết bị điện kém chất lượng và không được kiểm tra thường xuyên tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy, nổ.

Thiết bị điện – “con dao hai lưỡi” nếu thiếu kiểm soát

Điện năng là yếu tố không thể thiếu trong đời sống hiện đại, song cũng là một trong những nguyên nhân gây cháy phổ biến nhất nếu không được sử dụng đúng cách. Nhiều hộ gia đình hiện nay vẫn chưa chú trọng đến việc lựa chọn thiết bị điện chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng, cũng như lắp đặt các thiết bị bảo vệ như aptomat, cầu dao tự ngắt. Việc không trang bị hệ thống bảo vệ điện đồng bộ khiến nguy cơ cháy nổ gia tăng đáng kể. Khi xảy ra sự cố chập mạch, nếu không có thiết bị ngắt điện kịp thời, dòng điện tiếp tục duy trì sẽ làm phát sinh nhiệt lớn, dẫn đến cháy lan. Đây chính là nguyên nhân của nhiều vụ cháy nhà trong thời gian qua.

Bên cạnh đó, việc quản lý thiết bị sinh nhiệt như bếp điện, bàn là, đèn sưởi... cũng chưa được quan tâm đúng mức. Nhiều gia đình vẫn đặt các thiết bị này gần vật liệu dễ cháy hoặc không ngắt nguồn điện sau khi sử dụng. Đây là những sai sót cơ bản nhưng lại có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Đáng chú ý, việc sạc xe điện, pin dự phòng, thiết bị điện tử trong thời gian dài, đặc biệt là qua đêm, đang trở thành nguy cơ mới. Khi pin bị quá nhiệt hoặc hệ thống sạc không đảm bảo, nguy cơ cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nhất là trong điều kiện nhiệt độ môi trường cao.

Chủ động phòng ngừa – giải pháp căn cơ và cấp thiết

Trước thực trạng trên, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy trong mỗi gia đình và toàn xã hội. Đây không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là nghĩa vụ trực tiếp của từng người dân. Trước hết, mỗi hộ gia đình cần rà soát, kiểm tra toàn bộ hệ thống điện, thay thế ngay các dây dẫn cũ, hư hỏng, không đảm bảo an toàn. Việc lắp đặt aptomat cho tổng hệ thống và từng thiết bị công suất lớn là giải pháp hiệu quả để ngăn ngừa sự cố.

Đồng thời, cần sử dụng thiết bị điện đúng công suất, không cắm nhiều thiết bị vào cùng một ổ điện. Khi không sử dụng, phải tắt nguồn điện để tránh phát sinh nhiệt và giảm nguy cơ cháy. Đây là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc phòng ngừa hỏa hoạn. Việc bố trí thiết bị sinh nhiệt cũng cần được thực hiện khoa học, đảm bảo khoảng cách an toàn với các vật liệu dễ cháy.

Đối với việc sạc xe điện, cần tuân thủ nghiêm ngặt các khuyến cáo kỹ thuật, không sạc qua đêm, không sạc khi pin còn nóng, và phải thường xuyên kiểm tra trong quá trình sạc. Đây là yếu tố then chốt nhằm hạn chế nguy cơ cháy nổ từ nguồn năng lượng mới đang ngày càng phổ biến. Song song với đó, mỗi gia đình cần xây dựng phương án thoát nạn cụ thể, đảm bảo có lối thoát hiểm thông thoáng, trang bị các dụng cụ cần thiết như bình chữa cháy, thang dây, thiết bị cảnh báo cháy. Việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống cháy nổ cho các thành viên trong gia đình cũng là yêu cầu cần thiết, không thể xem nhẹ.

Không để “giặc lửa” lấn át đời sống

Hỏa hoạn trong mùa nắng nóng không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà đã trở thành thách thức hiện hữu. Mỗi vụ cháy xảy ra không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn để lại những hệ lụy nặng nề về xã hội. Do đó, không thể tiếp tục duy trì tâm lý chủ quan, xem nhẹ công tác phòng cháy, chữa cháy.

Thực tiễn đã chứng minh, phần lớn các vụ cháy đều có thể phòng tránh nếu người dân nâng cao ý thức và thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn. Sự cẩn trọng trong từng hành động nhỏ, từ việc tắt một thiết bị điện, kiểm tra một dây dẫn, cho đến việc sắp xếp lại không gian sinh hoạt... chính là “lá chắn” hiệu quả nhất để ngăn chặn “giặc lửa”.

An toàn điện không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành điện mà cần sự chung tay của mỗi người dân, doanh nghiệp. Khi ý thức được nâng cao, thói quen sử dụng điện an toàn được hình thành, những nguy cơ cháy nổ sẽ được ngăn chặn từ gốc. Chủ động phòng ngừa, kiên quyết không để xảy ra cháy nổ – đó không chỉ là khẩu hiệu mà phải trở thành hành động cụ thể trong từng gia đình, từng khu dân cư. Chỉ khi mỗi người dân thực sự ý thức và hành động, “giặc lửa” mới không còn cơ hội hoành hành, đe dọa cuộc sống bình yên của cộng đồng.

Nguyễn Lương