Bộ Tài chính đề xuất giảm trừ chi phí y tế, giáo dục khi tính thuế thu nhập

Bộ Tài chính đề xuất bổ sung giảm trừ chi phí y tế, giáo dục, hỗ trợ người lao động và điều chỉnh mức thuế từ 2026 nhằm giảm gánh nặng tài chính. (Ảnh: Vietnam+)

Theo tờ trình về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, Bộ Tài chính đã chính thức đề xuất cho phép người nộp thuế được khấu trừ thêm các khoản chi phí về y tế, giáo dục và đào tạo trước khi xác định thu nhập tính thuế.

Đây là nội dung quan trọng dựa trên các quy định mới của Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính và hỗ trợ thiết thực cho hàng triệu người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Bên cạnh mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân là 15,5 triệu đồng mỗi tháng và giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng mỗi tháng, việc bổ sung các danh mục chi phí thiết yếu này được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ chế quản lý thuế nhân văn và sát thực tế hơn.

Trong dự thảo lần này, Bộ Tài chính đưa ra hai phương án khấu trừ căn cứ trên mức chi tiêu bình quân của người dân. Sau quá trình lấy ý kiến và đánh giá tác động, cơ quan soạn thảo kiến nghị thực hiện theo phương án 2 để đảm bảo tính dự báo cho các năm tiếp theo và phù hợp với thông lệ quốc tế. Theo phương án này, chi phí khám và chữa bệnh thuộc phạm vi danh mục bảo hiểm y tế chi trả được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng mỗi năm, trong khi chi phí cho giáo dục và đào tạo được giảm trừ tối đa 24 triệu đồng mỗi năm. Như vậy, tổng mức giảm trừ bổ sung cho hai danh mục này có thể lên tới 47 triệu đồng mỗi năm cho một người nộp thuế, cao hơn mức 41 triệu đồng tại phương án 1.

Về tác động thực tế, cơ quan soạn thảo tính toán rằng nếu một cá nhân có một người phụ thuộc và phát sinh đầy đủ các chi phí y tế, giáo dục theo mức tối đa, tổng mức giảm trừ có thể đạt tới 307,4 triệu đồng mỗi năm, chưa bao gồm các khoản bảo hiểm bắt buộc. Mức này bao gồm 186 triệu đồng giảm trừ bản thân, 74,4 triệu đồng cho người phụ thuộc và 47 triệu đồng cho chi phí y tế, giáo dục.

Đáng chú ý, mức giảm trừ tổng hợp này tương đương gần 2,45 lần thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025. Với quy định mới, một cá nhân có một người phụ thuộc và hưởng đầy đủ các khoản giảm trừ theo dự thảo sẽ không phải nộp thuế nếu thu nhập ở mức 28 triệu đồng mỗi tháng. Thuế chỉ bắt đầu phát sinh từ ngưỡng thu nhập trên 28,63 triệu đồng mỗi tháng với mức thuế suất khởi điểm là 5%.

Mặc dù việc áp dụng phương án này dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách Nhà nước khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm, nhưng Bộ Tài chính khẳng định chính sách sẽ góp phần quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng chi tiêu, nâng cao đời sống của người dân và thúc đẩy sự minh bạch trong hệ thống quản lý.

Để đảm bảo tính chặt chẽ và tránh trục lợi chính sách, dự thảo quy định rõ các khoản chi được giảm trừ phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Riêng đối với chi phí y tế, khoản chi phải nằm trong danh mục do Bộ Y tế quy định và không được trùng lắp với các nguồn hỗ trợ khác (như bảo hiểm chi trả hay cơ quan chi trả thay). Đồng thời, chính sách này cũng loại trừ các trường hợp người nộp thuế đã được hưởng các cơ chế ưu đãi thuế khác đối với cùng một loại chi phí.

Việc hoàn thiện dự thảo Nghị định là bước đi cần thiết để đồng bộ hóa hệ thống pháp luật sau khi Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được ban hành vào cuối năm 2025. Luật mới không chỉ điều chỉnh mức giảm trừ mà còn sửa đổi nhiều nội dung về cách tính thuế, biểu thuế lũy tiến từng phần và ngưỡng thu nhập chịu thuế đối với các khoản thu nhập đặc thù như bản quyền hay thừa kế.

Theo lộ trình dự kiến, Nghị định sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 để thống nhất với hiệu lực của luật chính. Riêng các quy định liên quan trực tiếp đến thu nhập từ kinh doanh và tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ được bắt đầu áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công tác quyết toán và tuân thủ pháp luật thuế của người dân và doanh nghiệp./.

Theo TTXVN