Bảo vệ cây trồng mùa nắng nóng

Mùa hè năm nay thời tiết tại Thanh Hóa tiếp tục diễn biến phức tạp với nền nhiệt tăng cao. Để bảo vệ cây trồng trong điều kiện thời tiết nắng nóng, ngành nông nghiệp cùng chính quyền các địa phương, người dân trên địa bàn tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu thiệt hại, duy trì ổn định sản xuất và hạn chế tác động bất lợi của thời tiết cực đoan.

Biện pháp che phủ nilon giữ ẩm cho đất được người dân trên địa bàn tỉnh lựa chọn.

Vụ chiêm xuân năm nay xã Thiệu Hóa có diện tích gieo trồng 2.235,3ha, trong đó diện tích lúa 1.890ha, còn lại là diện tích trồng ngô và các loại rau màu. Ông Lê Cao Quý, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Thiệu Hóa, cho biết: ‘Nếu xảy ra nắng nóng kéo dài, trên địa bàn xã có khoảng hơn 60ha lúa ở chân ruộng cao, tập trung chủ yếu ở các xứ đồng như Hà Văng, Hà Thực... thuộc thôn Minh Đức có khả năng xảy ra thiếu nước. Vì vậy, đảm bảo nguồn nước, nhất là vào thời điểm khi cây lúa đang bước vào giai đoạn trổ bông, địa phương đã phối hợp với đơn vị thủy nông sử dụng máy bơm dầu dẫn nước đến chân ruộng. Đồng thời, tuyên truyền, khuyến cáo người dân đắp ngăn bờ không cho nước chảy xuống vùng thấp".

Tại các xứ đồng thôn Minh Đức, bà con nông dân đang tranh thủ đưa nước vào ruộng để giữ ẩm cho lúa. Đây là khu vực thường gặp khó khăn về nguồn nước do nằm cuối hệ thống kênh dẫn. Tuy nhiên, nhờ sự điều tiết kịp thời của Công ty TNHH MTV Thủy lợi Nam sông Mã, nguồn nước đã được ép về đầy đủ, giúp người dân yên tâm sản xuất.

Bà Lê Thị Hòa ở thôn Minh Đức cho biết: "Những ngày nắng nóng gia đình luôn tranh thủ khi có nước về để dẫn vào ruộng, đảm bảo đủ độ ẩm cho lúa. Do ruộng lúa của gia đình ở vị trí chân ruộng cao nên để giữ nước tôi phải đắp bờ quai, ngăn nước chảy xuống vùng trũng thấp. Thời điểm này nếu thiếu nước lại gặp thời tiết nắng nóng, lúa dễ lép hạt, ảnh hưởng đến năng suất".

Không chỉ cây lúa, nhiều diện tích trồng cây ăn quả lâu năm cũng đang đối mặt với áp lực từ thời tiết khắc nghiệt. Tại nhiều vùng chuyên canh trồng cây ăn quả như Vân Du, Hà Long, Cẩm Tú... để bảo vệ diện tích cây trồng trong mùa nắng nóng, các chủ vườn cây ăn quả đã chủ động che phủ gốc cây bằng cỏ khô, lá cây để giữ độ ẩm. Việc tưới nước, bổ sung độ ẩm cho cây thường thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều mát để hạn chế tình trạng sốc nhiệt cho cây, đồng thời tăng cường bón phân hữu cơ để giúp cây tăng sức đề kháng.

Ông Trịnh Văn Quế, chủ trang trại cam canh đường, diện tích 17ha tại xã Vân Du chia sẻ: “Mỗi ngày, chúng tôi chia ra tưới luân phiên từng khu vực bằng hệ thống tưới nhỏ giọt, đồng thời che phủ gốc cam bằng cỏ và lá cây vun lại để giữ ẩm cho đất. Nhờ đó, 17ha cam đến thời điểm này luôn giữ được tán xanh, sai trĩu quả và ít bị rụng”.

Theo ông Nguyễn Sỹ Minh, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Vân Du, toàn xã hiện có khoảng 500ha cây ăn quả chủ yếu là cam, bưởi, ổi, dứa, thanh long, mít... Trong đó, diện tích cây có múi được trồng tập trung trên 200ha. Trước diễn biến thời tiết nắng nóng kéo dài, địa phương đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động tưới nước, ủ gốc và phòng trừ sâu bệnh để bảo vệ vườn cây.

Trước dự báo thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, ngành chuyên môn khuyến cáo các địa phương và người dân cần chủ động theo dõi nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm, đồng thời áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại cho cây trồng.

Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Thanh Hóa, năm 2026 khu vực Bắc Trung bộ có khả năng xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8, nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm. Thời gian nắng nóng xảy ra tập trung vào giữa trưa và đầu giờ chiều, khiến đất bị khô cằn, nước bốc hơi nhanh, làm giảm khả năng sinh trưởng, phát triển của cây trồng. Vì vậy, việc chủ động nguồn nước tưới, áp dụng đồng bộ các biện pháp chống hạn và chăm sóc cây trồng hợp lý sẽ góp phần bảo đảm năng suất, ổn định sản xuất nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bài và ảnh: Minh Lý