Xung đột Iran sẽ chi phối cuộc gặp lãnh đạo Nhật - Mỹ

Chưa đầy ba tuần trước, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi chuẩn bị cho chuyến thăm đầu tiên tới Mỹ, với kỳ vọng củng cố quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump và đạt được các cam kết đối với liên minh song phương cũng như khu vực. Tuy nhiên, kế hoạch này đã thay đổi từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, gây ra những biến động kinh tế đối với Nhật Bản và đặt nhà lãnh đạo Takaichi trước một trong những phép thử lớn nhất đối với liên minh Mỹ–Nhật trong nhiều năm.

Vấn đề Iran dự kiến chi phối cuộc gặp giữa Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này. Ảnh: Newsweek.

Trước đó, Thủ tướng Takaichi dự định thúc đẩy khoản đầu tư 550 tỷ USD của Tokyo vào các lĩnh vực công nghệ và công nghiệp then chốt tại Mỹ, một phần của thỏa thuận nhằm tránh các biện pháp thuế quan bất lợi đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ của Washington trong các vấn đề liên quan đến Trung Quốc và nỗ lực tăng cường năng lực quốc phòng của Nhật Bản. Tuy nhiên, những nội dung này nhiều khả năng sẽ bị lu mờ bởi vấn đề Iran trong cuộc gặp với ông Trump vào ngày 20/3 tới đây.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi Tokyo và các đối tác khác triển khai tàu chiến nhằm bảo đảm an ninh tại Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với phần lớn nguồn dầu nhập khẩu của Nhật Bản. Ngày 16/3, ông Trump bày tỏ không hài lòng với phản ứng còn hạn chế từ các đối tác, cho rằng các quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu vận chuyển qua eo biển này “nên ghi nhận” nỗ lực của Mỹ.

Dù cho biết hiện chưa có kế hoạch điều tàu hộ tống của Lực lượng Phòng vệ, bà Takaichi vẫn để ngỏ các phương án khác. Một phương án mà Thủ tướng Sanae Takaichi có thể cân nhắc là chính thức ủng hộ một liên minh rộng gồm các quốc gia châu Âu, vùng Vịnh và châu Á nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz. Liên minh này sẽ tách biệt với các hoạt động quân sự, nhưng vẫn phối hợp với Mỹ, một đề xuất được cho là đã được chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra với Nhật Bản. Các biện pháp có thể bao gồm chia sẻ thông tin tình báo, triển khai hạn chế các hoạt động hộ tống tàu, các biện pháp phòng vệ, cũng như nhận diện hoặc xử lý thủy lôi, dù phương án cuối cùng nhiều khả năng chỉ khả thi sau khi xung đột kết thúc.

Mặc dù vấn đề Iran sẽ chi phối chương trình nghị sự, song cuộc gặp vẫn tạo cơ hội để hai bên thảo luận các vấn đề quan trọng khác trong quan hệ song phương như thương mại, quốc phòng và các vấn đề khu vực khác.

Bên cạnh vấn đề Iran, lãnh đạo Nhật-Mỹ cũng sẽ thảo luận các vấn đề quan trọng khác trong quan hệ song phương, đó có quốc phòng. Ảnh: AP.

Giới chức Nhật Bản cho biết sẽ tập trung tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác với Mỹ trong các lĩnh vực như khoáng sản quan trọng và an ninh kinh tế, đặc biệt liên quan đến các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo.

Thủ tướng Sanae Takaichi được cho là cũng sẽ trình bày kế hoạch sửa đổi ba văn kiện chiến lược an ninh của nước này trước cuối năm, một nội dung có thể liên quan đến vấn đề nhạy cảm là chi tiêu quốc phòng, đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ của Tổng thống Donald Trump đối với chiến lược “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở” mà Tokyo dự kiến cập nhật trong thời gian tới.

Thúy Hà

Nguồn: The Japan Times