Vì việc làng, “đất vàng” cũng hiến

Tháng Bảy, mới sáng sớm mà nắng đã hắt xuống những con đường dẫn về thôn Đại Khê, xã Hoằng Sơn. Trong cái oi ả đặc trưng của miền Trung, không khí nơi đây lại rộn ràng, khẩn trương hơn thường lệ, tiếng máy xúc hòa cùng âm thanh tất bật của bà con đang dọn dẹp trước nhà...

Cán bộ thôn Đại Khê kiểm tra hạng mục tường rào, cổng ngõ được xây dựng hoàn trả cho các hộ dân hiến đất trên tuyến đường HX05. Ảnh: Việt Hương

Trên tuyến đường HX05 nối từ cổng làng Thượng Đại cũ, nay là thôn Đại Khê đến Khu Công nghiệp WHA, một diện mạo mới đang dần hiện ra. Con đường vốn chỉ rộng khoảng 5m, đủ để hai xe ô tô tránh nhau trong dè dặt, nay được mở rộng lên 7m, thẳng hơn, thoáng hơn. Sự thay đổi ấy bắt nguồn từ những quyết định đầy trách nhiệm của người dân sẵn sàng phá bỏ tường rào, thu hẹp sân vườn, thậm chí nhường cả một phần gian nhà cấp 4 để dành không gian cho con đường chung.

Ghé vào ngôi nhà của ông Trịnh Quang Khải, chúng tôi bắt gặp ông đang lặng lẽ quét dọn phần đất vừa được giải phóng. Bức tường rào mới xây còn chưa kịp quét sơn, những vết tích của sự “dịch chuyển” vẫn còn nguyên đó. Ông Khải mộc mạc nói: “Nhà tôi không rộng lắm, nhưng vẫn hiến gần 20m2 đất mặt đường. Phải xây lùi cổng, lùi tường vào trong. Đất thì đắt thật, nhưng mình hy sinh một chút để đường sá rộng rãi, sau này con cháu được nhờ”.

Cách nhà ông Khải không xa, vợ chồng ông Trịnh Dũng và bà Trịnh Thị Lục đang lúi húi trộn hồ để sửa sang lại những công trình phụ phía trong. Để hiến đất, mở rộng đường làng, đôi vợ chồng lớn tuổi ấy đã chấp nhận phá bỏ một phần nhà cấp 4 cùng toàn bộ hệ thống tường rào, cổng ngõ vốn gắn bó nhiều năm. Sau khi hiến đất, thôn đứng ra hỗ trợ xây dựng lại tường rào, cổng ngõ, còn các công trình phụ phía trong, gia đình phải tự thu xếp kinh phí để làm lại. Dẫu vậy, trong câu chuyện của mình, bà Lục không giấu những cảm xúc rất thật: “Lúc đầu tôi cũng sốc, vì phải phá một lúc mấy gian nhà, rồi mất bao nhiêu đất nên cũng tiếc lắm. Nhưng sau khi nghe chủ trương, được giải thích rõ, tôi thấy thông. Nghĩ cho tương lai lâu dài của con cháu thì mình phải thực hiện”.

Ở thôn Đại Khê, phong trào hiến đất không bắt đầu bằng những khẩu hiệu lớn, mà người đi trước làm gương, người đi sau tự nguyện noi theo. Sự đồng thuận ấy cũng xuất phát từ cách làm bài bản, thấu tình đạt lý của chính quyền địa phương và những người làm công tác dân vận. Một “tiểu ban giám sát công trình” được thành lập, đồng thời đảm nhận vai trò tuyên truyền, vận động. Thành viên của tiểu ban đều là những người có uy tín trong thôn, am hiểu tâm lý bà con, trực tiếp theo sát từng khâu từ vận động, giải phóng mặt bằng đến thi công hoàn trả tường rào, cổng ngõ. Kinh phí để xây dựng hoàn trả công trình cho các hộ dân hiến đất được huy động từ nguồn đóng góp chung của các hộ dân trong thôn.

Ông Trịnh Ngọc Vê, thành viên tham gia ban vận động hiến đất ở thôn Đại Khê, chia sẻ: “Quan trọng nhất là người dân hiểu chủ trương và tin vào cách làm ở địa phương. Khi người dân thấy rõ lợi ích lâu dài, thấy được sự minh bạch, họ sẵn sàng đồng hành vì tập thể. Riêng tuyến đường HX05, chúng tôi đã vận động 10/10 hộ dân hiến đất. Đến nay đã có 9 hộ hoàn thành, 1 hộ liên quan đến nhà ở đã cam kết khi xây nhà mới vào cuối năm nay sẽ xây lùi vào để mở rộng đường”.

Thôn Đại Khê được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 thôn: Thượng Đại, Thần Xuân và Đoài Thôn. Nằm ở vị trí tiếp giáp với Khu Công nghiệp WHA đang được triển khai xây dựng, vùng đất này đang có những cơ hội phát triển mới. Từ chủ trương “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, việc đầu tư, mở rộng các tuyến giao thông không chỉ đơn thuần cải thiện hạ tầng đi lại, mà còn mở ra những hướng phát triển kinh tế mới cho gần 500 hộ dân trong thôn.

Ông Hoàng Minh Ngọ, trưởng thôn Đại Khê, chia sẻ: “Quá trình tiếp nhận công việc mới của thôn, chúng tôi đã bàn bạc trong cấp ủy, tiếp tục bắt tay vào công việc vận động Nhân dân hiến đất. Quá trình tham gia hiến đất, Nhân dân rất nhiệt tình. Chúng tôi đang tiếp tục lan tỏa phong trào đến các khu dân cư khác trong thôn”.

Sau hơn 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, xã Hoằng Sơn đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai một số dự án mở rộng, nâng cấp hạ tầng giao thông trên các trục đường chính của thôn, nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại, giao thương và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Điểm đáng quý trong quá trình triển khai là nhận được sự đồng thuận từ phía Nhân dân trong việc hiến đất, mở rộng đường. Thống kê của UBND xã Hoằng Sơn cho thấy, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng diện tích các hộ dân trên địa bàn xã hiến đất là hơn 2.800m2, trong đó có hơn 430m2 đất ở, hơn 2.400m2 đất nông nghiệp. Phong trào hiến đất không chỉ có ở thôn Đại Khê, mà còn lan tỏa ở các thôn Đông Bình, Trung Hòa, Trinh Nga... tạo nên một khí thế thi đua sôi nổi trong xã. Đúng là, "Vì việc làng, đất vàng cũng hiến”.

Việt Hương