Từ Nghị quyết đến thực tiễn: Hành trình vì sức khỏe Nhân dân (Bài 1): Sức khỏe Nhân dân - “trục chính” của mọi quyết sách

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược lâu dài. Tại Thanh Hóa, tinh thần đó không chỉ dừng lại ở định hướng, mà đã và đang được cụ thể hóa bằng những chương trình hành động thiết thực.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quan Hóa kiểm tra tình trạng bệnh cho bệnh nhân. Ảnh: Tô Hà

Từ định hướng chiến lược đến hành động cụ thể

Không còn là những hàng dài chờ đợi ở bệnh viện tuyến trên, ngày càng nhiều người dân Thanh Hóa lựa chọn bắt đầu hành trình chăm sóc sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở - nơi các chỉ số huyết áp, đường huyết được theo dõi định kỳ, nơi những nguy cơ bệnh tật được phát hiện từ sớm. Sự thay đổi ấy không đến một cách ngẫu nhiên, mà bắt nguồn từ một định hướng lớn: đưa sức khỏe Nhân dân trở thành “trục chính” của mọi quyết sách.

Tại các văn kiện, Nghị quyết Đại hội Đảng, Nghị quyết của Bộ Chính trị, Kết luận, Chỉ thị của Ban Bí thư đều thể hiện rõ chủ trương, mục tiêu trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Đây vừa là định hướng chiến lược, vừa là cơ sở quan trọng để các địa phương cụ thể hóa thành hành động, bảo đảm chủ trương của Đảng được triển khai đồng bộ, thống nhất và đi vào thực tiễn.

Ngay sau khi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng được ban hành, ngành y tế Thanh Hóa đã chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức học tập, quán triệt và triển khai thực hiện trong toàn ngành. Không dừng lại ở việc phổ biến tinh thần nghị quyết, Sở Y tế đã cụ thể hóa thành các chương trình hành động gắn với thực tiễn của địa phương, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Trọng tâm xuyên suốt được xác định là củng cố hệ thống y tế cơ sở, phát triển y tế dự phòng, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và từng bước hoàn thiện hệ thống y tế theo hướng công bằng, hiệu quả, bền vững. Đây không chỉ là những mục tiêu mang tính định hướng, mà đã được cụ thể hóa bằng những chỉ tiêu, nhiệm vụ rõ ràng, gắn với trách nhiệm của từng đơn vị.

Theo TS Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa, điểm cốt lõi của Nghị quyết Đại hội XIV trong lĩnh vực y tế là tiếp tục khẳng định sức khỏe Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển. Điều này đòi hỏi ngành y tế phải thay đổi căn bản cách tiếp cận. Nếu trước đây, hệ thống y tế chủ yếu vận hành theo logic “có bệnh thì chữa”, thì nay chuyển mạnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa. Đây là bước chuyển mang tính chiến lược, đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ từ nhận thức đến hành động, từ quản lý đến chuyên môn. Để hiện thực hóa định hướng này, ngành đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là củng cố y tế cơ sở và y tế dự phòng – hai “tuyến phòng thủ” quan trọng trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các chương trình phòng chống dịch bệnh, quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe ban đầu được triển khai rộng khắp, góp phần kiểm soát tốt các nguy cơ ngay từ cơ sở. Tại nhiều địa phương, việc người dân chủ động đến trạm y tế để khám sức khỏe định kỳ đã dần trở thành thói quen.

Bác sĩ Lê Văn Thắng, Trạm trưởng Trạm Y tế Đông Khê, phường Đông Sơn cho biết: "Những năm gần đây, người dân đã có sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức về chăm sóc sức khỏe. Thay vì chỉ đến cơ sở y tế khi có bệnh, nhiều người đã chủ động khám sức khỏe định kỳ, theo dõi các chỉ số cơ bản. Điều này giúp phát hiện sớm và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính".

Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy chính sách không chỉ “đi vào cuộc sống”, mà còn đang từng bước thay đổi hành vi của cộng đồng. Cùng với đó, công tác quản lý sức khỏe toàn dân được đẩy mạnh thông qua việc xây dựng và tích hợp hồ sơ sức khỏe điện tử. Đến nay, toàn tỉnh đã tích hợp gần 1,4 triệu sổ sức khỏe điện tử; 100% bệnh viện công lập và phần lớn bệnh viện tư nhân đã triển khai bệnh án điện tử. Đây là nền tảng quan trọng để chuyển từ quản lý rời rạc sang quản lý liên tục, từ điều trị từng lần sang theo dõi sức khỏe suốt đời.

Không chỉ dừng lại ở quản lý, chuyển đổi số còn đang làm thay đổi cách cung cấp dịch vụ y tế. Các tiện ích như đăng ký khám trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, trả kết quả điện tử... giúp giảm thời gian chờ đợi, chi phí và nâng cao trải nghiệm của người bệnh, đặc biệt tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh. Bên cạnh đó, ngành y tế cũng đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện y đức và tinh thần phục vụ. Quan điểm xuyên suốt là lấy người dân làm trung tâm, coi sự hài lòng của người bệnh là thước đo chất lượng dịch vụ.

Khi người dân là thước đo hiệu quả của chính sách

Những chuyển động từ chính sách sẽ không có ý nghĩa nếu không tạo ra thay đổi trong thực tiễn. Tại Thanh Hóa, hiệu quả của việc hiện thực hóa nghị quyết đang dần được kiểm chứng từ chính cơ sở - nơi người dân trực tiếp thụ hưởng.

Tại xã miền núi Thành Vinh - nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn - trạm y tế xã đã có những chuyển biến rõ rệt. Không còn là nơi chỉ thực hiện các dịch vụ đơn giản, trạm đã từng bước đảm nhận vai trò quản lý sức khỏe cộng đồng.

Bác sĩ Trương Văn Mẫu, Trạm trưởng Trạm Y tế Thành Mỹ, xã Thành Vinh cho biết: "Ngoài khám, chữa bệnh thông thường, đơn vị đã triển khai quản lý bệnh không lây nhiễm, theo dõi sức khỏe người cao tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ em. Chúng tôi không chờ người dân đến khi bệnh nặng mới điều trị, mà chủ động theo dõi, phát hiện sớm. Nhờ đó, nhiều trường hợp tăng huyết áp, tiểu đường được kiểm soát ngay từ đầu, hạn chế biến chứng".

Chị Nguyễn Thị Vân, một người dân tại địa phương chia sẻ: "Trước đây, mỗi lần có bệnh là phải đến bệnh viện tuyến trên, đi lại rất vất vả. Giờ trạm y tế xã làm được nhiều dịch vụ hơn, lại được theo dõi sức khỏe thường xuyên nên chúng tôi yên tâm hơn rất nhiều".

Từ những thay đổi cụ thể đó cho thấy, hệ thống y tế không còn vận hành theo hướng “cung cấp dịch vụ” đơn thuần, mà đang chuyển sang mô hình “phục vụ người dân”, trong đó mọi hoạt động đều hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc và quyền lợi của người bệnh. Tinh thần này được thể hiện rõ trong việc bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản, có chất lượng, không phân biệt vùng miền hay điều kiện kinh tế. Các chính sách an sinh trong lĩnh vực y tế được triển khai đồng bộ, góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh cho người dân. Ngành y tế cũng tăng cường phối hợp với các sở, ngành, địa phương trong triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, khu vực khó khăn. Qua đó, từng bước thu hẹp khoảng cách về tiếp cận dịch vụ y tế giữa các khu vực.

Một trong những yếu tố then chốt để thực hiện mục tiêu này là phát triển nguồn nhân lực y tế. Ngành đã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, đồng thời quan tâm đến y đức, tinh thần, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ y tế. Cùng với đó, các cơ chế, chính sách về tài chính, đầu tư, mua sắm cũng đang từng bước được hoàn thiện nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các cơ sở y tế phát triển ổn định. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn không ít “điểm nghẽn” cần tiếp tục tháo gỡ. Nhân lực y tế, đặc biệt tại tuyến cơ sở, vẫn là bài toán lớn. Dù đã có chính sách thu hút, nhưng việc “giữ chân” bác sĩ lâu dài còn gặp không ít khó khăn do thu nhập và điều kiện làm việc chưa thực sự hấp dẫn. Ngoài ra, trong bối cảnh sắp xếp, củng cố hệ thống y tế cơ sở, nhiều trạm y tế phải đảm nhận thêm chức năng nhưng chưa được bổ sung tương xứng về nhân lực và năng lực chuyên môn. Điều này đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ, căn cơ hơn trong thời gian tới.

Việc đặt sức khỏe Nhân dân vào vị trí “trục chính” của mọi quyết sách không chỉ là định hướng mang tính chiến lược, mà đang từng bước trở thành hiện thực trong đời sống. Khi mỗi người dân được chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ cơ sở; khi hệ thống y tế vận hành theo hướng chủ động, dự phòng; khi chất lượng dịch vụ ngày càng được nâng cao - đó chính là thước đo rõ nhất cho hiệu quả của chính sách. Từ những chuyển động hôm nay, có thể kỳ vọng vào một hệ thống y tế phát triển bền vững hơn, nơi sức khỏe Nhân dân thực sự trở thành trung tâm của mọi quyết định và hành động.

Tô Hà

Bài 2: Củng cố y tế cơ sở - “lá chắn” đầu tiên bảo vệ sức khỏe Nhân dân