Trách nhiệm phải được gọi đúng tên

Ngày 30/7/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng ban hành Chỉ thị số 12/CT-UBND về việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao chất lượng công tác tham mưu; giảm các cuộc họp không cần thiết, dành thời gian đi cơ sở giải quyết công việc trên địa bàn tỉnh.

Mọi nhiệm vụ đều phải được thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Chỉ thị số 12/CT-UBND là yêu cầu siết chặt trách nhiệm đến từng cá nhân, đặc biệt là người đứng đầu. Đây không chỉ là một giải pháp về quản lý hành chính mà còn là sự thay đổi tư duy điều hành: từ quản lý theo quy trình sang quản lý theo kết quả; từ trách nhiệm tập thể chung chung sang trách nhiệm cá nhân rõ ràng, minh bạch.

Trong thực tiễn, không ít công việc bị kéo dài không phải vì thiếu cơ chế hay thiếu quy định pháp luật, mà bởi trách nhiệm chưa được xác định cụ thể. Hồ sơ đi qua nhiều phòng, nhiều cấp, nhiều cơ quan, nhưng khi xảy ra chậm trễ hoặc sai sót lại rất khó xác định ai là người chịu trách nhiệm cuối cùng.

Chính từ khoảng trống ấy đã hình thành tâm lý né tránh, đùn đẩy, “giữ an toàn”, không dám quyết, không dám chịu trách nhiệm. Hệ quả là công việc cứ luẩn quẩn trong quy trình, còn người dân và doanh nghiệp phải chờ đợi.

Chỉ thị lần này đã lựa chọn cách tiếp cận khác. Mọi nhiệm vụ đều phải được thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ sản phẩm.

6 yêu cầu ấy chạm đúng “điểm nghẽn” của quản trị công. Khi đã “rõ người”, sẽ không còn tình trạng “cha chung không ai khóc”; khi “rõ thời gian”, sẽ không còn những lời hứa chung chung; khi “rõ sản phẩm”, hiệu quả công việc không thể chỉ được đánh giá bằng số lượng văn bản hay số cuộc họp đã tổ chức. Quan trọng hơn, khi trách nhiệm được lượng hóa bằng kết quả cụ thể, việc kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ cũng sẽ thực chất, tường minh hơn.

Đáng chú ý, Chỉ thị không chỉ yêu cầu người đứng đầu chịu trách nhiệm về kết quả chung của cơ quan mà còn phải chịu trách nhiệm đến cùng đối với từng sản phẩm tham mưu trước khi trình cấp có thẩm quyền. Điều đó đồng nghĩa với việc không còn chỗ cho tư duy “ký thay”, “ký theo quy trình” hay giao toàn bộ việc nghiên cứu cho cấp dưới. Người ký văn bản phải là người hiểu vấn đề, nắm chắc căn cứ pháp lý và sẵn sàng chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Đó cũng là yêu cầu tất yếu của một nền hành chính chuyên nghiệp.

Đặc biệt, việc coi những văn bản góp ý chung chung, thiếu chính kiến đồng nghĩa với không hoàn thành nhiệm vụ tham mưu là một thông điệp mạnh mẽ. Lâu nay, không ít văn bản chỉ dừng ở những câu như “đề nghị thực hiện theo quy định”, “thống nhất với cơ quan chủ trì”, trong khi những vấn đề cần làm rõ lại không được phân tích, không đưa ra quan điểm và giải pháp cụ thể. Những góp ý như vậy không những không giúp tháo gỡ khó khăn mà còn làm tăng thêm vòng luẩn quẩn của quy trình xử lý công việc. Khi trách nhiệm được đặt đúng chỗ, mỗi ý kiến tham mưu sẽ phải đi kèm với lập luận, căn cứ pháp lý và chính kiến rõ ràng.

Thực chất, điều mà Chỉ thị hướng tới không chỉ là xử lý những biểu hiện thiếu trách nhiệm, mà sâu xa hơn là xây dựng một nền văn hóa công vụ chuyên nghiệp, liêm chính, tận tuỵ vì Nhân dân, đề cao tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Một nền hành chính hiện đại không thể vận hành bằng tư duy “làm cho xong việc”, càng không thể tồn tại tình trạng “không ai sai nhưng công việc vẫn chậm”. Trách nhiệm phải được gọi đúng tên, được phân định rõ ràng và được đánh giá bằng kết quả cụ thể.

Chỉ khi mỗi cán bộ, mỗi người đứng đầu thực sự coi trách nhiệm là danh dự và cam kết của mình trước tổ chức và Nhân dân, bộ máy hành chính mới có thể vận hành thông suốt, hiệu quả và trở thành động lực cho sự phát triển.

Nguyễn Hường